Mở đường cho “doanh nghiệp một người” thời AI

Tại họp báo thường kỳ tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ vừa diễn ra, ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết Nghị quyết 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đã đưa ra nhiều định hướng quan trọng, trong đó có việc từng bước xây dựng sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Theo đó, sàn giao dịch này được kỳ vọng sẽ mở rộng kênh huy động vốn cho startup ngay từ giai đoạn đầu, giúp các ý tưởng có thể tiếp cận sớm với nhà đầu tư thiên thần và các nguồn vốn đa dạng trên thị trường.

Cùng với đó, chiến lược cũng nhấn mạnh phát triển hệ sinh thái tài chính cho khởi nghiệp, bao gồm thúc đẩy các quỹ đầu tư mạo hiểm từ cấp quốc gia đến địa phương và tăng cường kết nối với các nguồn vốn quốc tế.

Bên cạnh thị trường vốn, một điểm đáng chú ý khác là định hướng thúc đẩy mô hình “doanh nghiệp một người”. Theo đại diện Bộ KH&CN, với sự hỗ trợ của công nghệ số và các công cụ trí tuệ nhân tạo, một cá nhân hoàn toàn có thể xây dựng và vận hành doanh nghiệp mà không cần bộ máy nhân sự lớn như trước. Mô hình này được xem là nền tảng để hình thành lớp doanh nghiệp mới trong nền kinh tế số, góp phần mở rộng số lượng chủ thể kinh doanh.

Hoàn thiện hệ sinh thái, thúc đẩy “doanh nghiệp một người”

Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 có 5 triệu chủ thể kinh doanh, trong đó có 1 triệu “doanh nghiệp một người” và 10.000 startup; đồng thời phấn đấu vào top 40 thế giới về đổi mới sáng tạo, thu hút 1,5 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm.

Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới top 30 toàn cầu về các chỉ số đổi mới sáng tạo, với quy mô vốn đầu tư mạo hiểm đạt 10 tỷ USD.

Để hiện thực hóa mục tiêu, chiến lược đề ra nhiều nhóm giải pháp. Về chính sách, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, thúc đẩy cơ chế sandbox cho các chính sách và sản phẩm, dịch vụ mới.

Về hạ tầng, sẽ phát triển nền tảng công nghệ, hạ tầng số dùng chung và các điều kiện phục vụ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời, thúc đẩy hình thành tối thiểu 300 không gian, trung tâm, cụm đổi mới sáng tạo trên toàn quốc và xây dựng các trung tâm hỗ trợ tại 6 thành phố lớn.

Trong lĩnh vực tài chính, chiến lược đặt mục tiêu phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm đa cấp độ, nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho startup và thúc đẩy chứng khoán hóa tài sản trí tuệ.

Bên cạnh đó, hoạt động ươm tạo, tăng tốc sẽ được đẩy mạnh thông qua các mô hình như Deeptech Hub, Startup Park, Startup City, cùng với vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu trong hỗ trợ pháp lý, tài chính và cơ sở vật chất cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Chiến lược cũng nhấn mạnh định hướng “toàn dân khởi nghiệp sáng tạo”, mở rộng đối tượng tham gia không giới hạn, qua đó biến sáng tạo của mỗi cá nhân thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Ngoài ra, các công cụ tài chính mới như chứng khoán hóa, bảo lãnh hay thế chấp tài sản trí tuệ cũng được định hướng phát triển, nhằm khai thác giá trị từ tài sản vô hình và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn hiệu quả hơn.

Theo cơ quan quản lý, việc xây dựng sàn chứng khoán riêng cho startup cùng với thúc đẩy mô hình khởi nghiệp linh hoạt trong thời đại AI sẽ là những trụ cột quan trọng, góp phần tạo lực đẩy cho nền kinh tế đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới.