Mở rộng thị trường, tạo đầu ra bền vững cho sản phẩm OCOP

Chuyển từ quảng bá sang kết nối tiêu thụ thực chất

Mở rộng thị trường, thúc đẩy tiêu thụ đang là yêu cầu cấp thiết đối với các chủ thể OCOP và doanh nghiệp sản xuất hàng Việt. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm có chất lượng tốt chưa đủ để bảo đảm chỗ đứng trên thị trường nếu thiếu hệ thống phân phối phù hợp và đầu ra ổn định.

Phát biểu tại hội thảo kết nối mở rộng thị trường, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP và giới thiệu chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ ẩm thực dược liệu bản địa, mới đây Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Hỗ trợ phát triển phụ nữ Hà Nội Nguyễn Thị Hảo nhấn mạnh, một sản phẩm chỉ thực sự có giá trị khi đến được với người tiêu dùng; một mô hình sản xuất chỉ thành công khi có thị trường tiêu thụ. Vì vậy, hội thảo được tổ chức nhằm tạo không gian kết nối thực chất giữa các cơ sở sản xuất có nhu cầu tìm kiếm thị trường, nhà phân phối cần nguồn hàng đạt chuẩn, ổn định và người tiêu dùng mong muốn sử dụng những sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc minh bạch.

Theo bà Nguyễn Thị Hảo, việc mở rộng thị trường, thúc đẩy tiêu thụ là yêu cầu quan trọng đối với các chủ thể OCOP và doanh nghiệp sản xuất hàng Việt hiện nay. Không chỉ dừng ở việc giới thiệu, quảng bá sản phẩm, các hoạt động kết nối cần hướng tới xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài, hình thành những kênh phân phối ổn định, giúp sản phẩm địa phương tiếp cận sâu hơn với thị trường.

Thực tế tại Hà Nội cho thấy, tiềm năng phát triển thị trường cho sản phẩm OCOP còn rất lớn. Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đã đánh giá, phân hạng 3.531 sản phẩm OCOP, gồm 18 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm 4 sao và 1.907 sản phẩm 3 sao.

Đây là nguồn hàng hóa phong phú, phản ánh lợi thế về nông sản, thực phẩm chế biến, thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm đặc trưng của từng địa phương. Tuy nhiên, số lượng sản phẩm được công nhận OCOP mới phản ánh kết quả phát triển về quy mô và chất lượng, chưa đồng nghĩa với việc tất cả sản phẩm đều có thị trường tiêu thụ ổn định. Vì vậy, bài toán đặt ra là phải chuyển hóa lợi thế về sản phẩm thành năng lực cạnh tranh và giá trị thương mại thực chất.

Đa dạng kênh phân phối, mở rộng không gian thị trường

TS Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, cho biết cả nước có khoảng 21.000 sản phẩm OCOP. Theo ông, mỗi sản phẩm có đặc điểm và câu chuyện riêng, vì vậy chủ thể cần chọn kênh bán phù hợp với khách hàng của mình. Với một số sản phẩm, livestream hoặc TikTok có thể là kênh bán hàng hiệu quả.

Đối với kênh bán lẻ hiện đại, ông Huấn cho biết Văn phòng đang phối hợp với MM Mega Market và Central Retail để tạo điều kiện cho sản phẩm OCOP, nhất là sản phẩm 4 sao và 5 sao, tiếp cận gian hàng và vị trí trưng bày phù hợp. MM Mega Market dự kiến rà soát hồ sơ của từng chủ thể có sản phẩm 5 sao để hỗ trợ tiếp cận hệ thống.

Theo ông Huấn, các festival OCOP cũng tạo cơ hội để cơ sở sản xuất giới thiệu sản phẩm và gặp trực tiếp nhà phân phối. Văn phòng đang kết nối với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để tìm cơ hội giới thiệu sản phẩm OCOP tại thị trường quốc tế. Theo Kế hoạch triển khai Chương trình OCOP năm 2026, Hà Nội phấn đấu có khoảng 300 sản phẩm được công nhận đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có ít nhất 20 sản phẩm tiềm năng được đề xuất đánh giá, phân hạng OCOP 5 sao cấp quốc gia. Thành phố cũng tập trung hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Minh chứng từ thực tế cho thấy, OCOP không đơn thuần là chương trình đánh giá, phân hạng sản phẩm mà đang từng bước trở thành hệ sinh thái hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn. Thông qua chương trình, các doanh nghiệp, hợp tác xã có thêm điều kiện xây dựng thương hiệu, cải tiến thiết kế bao bì, kết nối giao thương, tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.

Tuy nhiên, để sản phẩm OCOP thực sự có chỗ đứng trên thị trường quốc tế, việc đạt chứng nhận sao mới chỉ là bước khởi đầu. Các chủ thể cần tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và đáp ứng những tiêu chuẩn riêng của từng thị trường. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cho biết, nhằm tạo thêm động lực để sản phẩm OCOP vươn ra thị trường quốc tế, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động kết nối cung - cầu, tổ chức sự kiện quảng bá sản phẩm gắn với văn hóa vùng miền, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước.