Môn thi thứ 3 vào lớp 10: Công bố sớm để giảm áp lực cho học sinh

Ngày 28/1, Sở GDĐT tỉnh Ninh Bình công bố Ngoại ngữ là môn thi thứ 3 trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027. Theo kế hoạch, Sở GDĐT tỉnh Ninh Bình tổ chức một kỳ thi tuyển sinh chung cho các trường THPT công lập (chuyên, không chuyên) và các trường THPT ngoài công lập đủ điều kiện tham gia theo quy định. Thời gian hoàn thành công tác tuyển sinh vào các trường THPT công lập trước ngày 31/7/2026.

Trước đó, các địa phương khác gồm Hải Phòng, TPHCM, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ, Tuyên Quang, Cao Bằng, Thanh Hóa, Nghệ An cũng công bố môn thi thứ ba trong sự mong chờ của phụ huynh và học sinh.

Bên cạnh sự lựa chọn quen thuộc là Ngoại ngữ, quyết định chọn môn Khoa học tự nhiên làm bài thi thứ ba của Tuyên Quang được công bố sớm được đánh giá là phù hợp vì đây là môn học tích hợp theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, bao gồm các nội dung cốt lõi của Vật lý, Hóa học và Sinh học.

Đặc biệt, theo TS Vũ Đình Hưng - Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Tuyên Quang, phần lớn câu hỏi ở mức độ cơ bản, tập trung vào nhận biết và thông hiểu, nhằm bảo đảm mặt bằng chung và quyền lợi của đa số học sinh. Bên cạnh đó, đề thi có một số câu hỏi ở mức vận dụng để tạo sự phân hóa cần thiết, phục vụ mục tiêu tuyển sinh vào lớp 10. Đây sẽ là định hướng quan trọng trong dạy và học của thầy và trò trong việc phân bổ thời lượng giảng dạy, ôn tập cho học sinh để đạt được các mục tiêu điểm số khác nhau phù hợp với năng lực, nguyện vọng của học sinh và gia đình.

Cũng với ý nghĩa này, phụ huynh và học sinh, nhà trường nhiều tỉnh, thành phố cũng bày tỏ mong muốn sớm công bố môn thi thứ ba cùng với khung cấu trúc đề thi, ma trận đề thi và khung chương trình bồi dưỡng thi tuyển sinh, các đề thi tham khảo… Bởi nếu là một môn thi lần đầu triển khai sẽ có khác biệt về độ khó của đề thi, mức độ phân hóa cũng như phạm vi kiến thức được đưa vào đề. Những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập, ôn luyện của học sinh lớp 9.

Từ góc độ quản lý, công bố sớm và minh bạch các thông tin liên quan đến môn thi thứ ba còn góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội, hạn chế những băn khoăn, tranh luận không cần thiết mỗi mùa tuyển sinh.

TS Nguyễn Tùng Lâm - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Việt Nam đánh giá việc công bố phương án thi với phạm vi kiến thức rộng, bao trùm nhiều môn học trong thời gian ngắn khiến không ít phụ huynh, học sinh lo lắng, áp lực, đồng thời đặt nhà trường vào tình thế bị động trong việc tổ chức dạy học và ôn tập. Đây cũng là bài học kinh nghiệm để các địa phương thận trọng trong việc lựa chọn và công bố môn thi thứ ba, bảo đảm tính hợp lý, khả thi và sự đồng thuận của xã hội với lộ trình rõ ràng và sự chuẩn bị kỹ lưỡng do đây là một kỳ thi các tác động trực tiếp đến tâm lý và quyền lợi của học sinh.