Mỹ bắt đầu phong tỏa cảng Iran, giá dầu giảm nhẹ nhờ hy vọng đối thoại

Mặc dù vậy, hy vọng về cuộc đối thoại để chấm dứt chiến tranh đã phần nào xoa dịu thị trường dầu mỏ, nơi giá dầu chuẩn giảm xuống dưới 100 USD vào cùng ngày.

Sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần trước tại Islamabad giữa hai bên đổ vỡ, một quan chức Mỹ cho biết vẫn tiếp tục có sự tham gia và tiến triển trong nỗ lực đạt được thỏa thuận. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cũng cho biết các nỗ lực giải quyết xung đột vẫn đang được tiến hành.

Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, Iran đã liên lạc hôm 13/4 và muốn đạt được thỏa thuận nhưng ông sẽ không chấp thuận bất kỳ thỏa thuận nào cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến vào ngày 28/2, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các tàu thuyền ngoại trừ tàu của mình, nói rằng việc đi qua chỉ được cho phép dưới sự kiểm soát của Iran và phải trả phí. Hậu quả đã lan rộng, vì gần 1% nguồn cung dầu khí của thế giới chảy qua tuyến đường thủy hẹp này trước khi cuộc xung đột bắt đầu.

Ngày 14/4, ông Trump đã nói rằng Washington sẽ chặn các tàu của Iran và bất kỳ tàu nào trả phí như vậy, và bất kỳ tàu "tấn công nhanh" nào của Iran đi gần khu vực phong tỏa sẽ bị tiêu diệt. Tehran đã đe dọa sẽ tấn công các tàu hải quân đi qua eo biển và trả đũa các cảng của các nước láng giềng vùng Vịnh.

Dữ liệu vận chuyển trên LSEG cho thấy, tàu chở dầu và hóa chất Rich Starry thuộc sở hữu của Trung Quốc đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 13/4 - lần đầu tiên kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu lúc 10 giờ sáng giờ Đông Mỹ ngày 13/4 (21h theo giờ Việt Nam). Con tàu, rời neo đậu tại Sharjah ngoài khơi Dubai để hướng tới Trung Quốc, trước đó đã quay trở lại vài phút sau khi tiếp cận eo biển.

Việc Mỹ phong tỏa đã làm lu mờ thêm triển vọng an ninh năng lượng toàn cầu và nguồn cung của một loạt hàng hóa khổng lồ phụ thuộc vào dầu mỏ, vốn hầu như không có sự ủng hộ quốc tế nào.

Các đồng minh NATO, bao gồm Anh và Pháp, cho biết họ sẽ không bị cuốn vào cuộc xung đột bằng cách tham gia vào việc phong tỏa, thay vào đó nhấn mạnh sự cần thiết phải mở lại tuyến đường thủy.

Thỏa thuận ngừng bắn, chấm dứt sáu tuần không kích của Mỹ và Israel cùng các cuộc đáp trả bằng hỏa lực từ Iran trên khắp vùng Vịnh, đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ khi chỉ còn một tuần nữa là kết thúc.

Reuters dẫn một thông báo cho các thủy thủ cho biết, Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết lệnh phong tỏa sẽ được "thực thi một cách công bằng đối với các tàu thuyền của tất cả các quốc gia" ra vào các cảng của Iran ở Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Lệnh này sẽ không cản trở việc đi lại trung lập qua eo biển Hormuz đến hoặc đi từ các điểm đến không thuộc Iran.

Đáp lại, một người phát ngôn quân đội Iran gọi bất kỳ hạn chế nào của Mỹ đối với vận tải biển quốc tế là "hành vi cướp biển", cảnh báo rằng nếu các cảng của Iran bị đe dọa, thì không cảng nào ở Vịnh Ba Tư hay Vịnh Oman sẽ được an toàn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết, bất kỳ tàu quân sự nào tiếp cận eo biển đều sẽ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.