Mỹ và Iran đều gia tăng các biện pháp kiểm soát và gây sức ép đối với hoạt động vận tải biển, đe dọa trực tiếp tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Các tàu Iran bị phá hủy khi đang tiếp cận và đe dọa những tàu thương mại được Mỹ bảo vệ tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng chiến lược của thế giới.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cảnh báo rằng, sau “cú sốc nguồn cung dầu nghiêm trọng nhất trong lịch sử, sự suy giảm nhu cầu sẽ lan rộng khi tình trạng khan hiếm và giá cả cao kéo dài”.
Tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.
Các đợt áp thuế và xung đột tại Trung Đông đang tác động đến cụm cảng lớn nhất nước Mỹ, đẩy chi phí vận chuyển tại cảng Los Angeles và cảng Long Beach tăng cao, kéo giá hàng hóa trên toàn nền kinh tế Mỹ đi lên.
Trong một tuyên bố, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ đồng thời khẳng định sẽ không thỏa hiệp trong quá trình đàm phán với Washington.
Ngay sau khi Mỹ tuyên bố không dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu vận tải liên quan đến Iran ngày 18/4, nước này đã lập tức đảo ngược quyết định mở cửa eo biển Hormuz.
Trong phiên giao dịch ngày 17/4, các cổ phiếu thuộc các ngành dễ bị ảnh hưởng bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz như du lịch và hàng không, đã phục hồi mạnh.
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi thông báo trên mạng xã hội hôm 17/4 cho hay "mở cửa hoàn toàn" eo biển Hormuz cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn.
Hiện Mỹ gần như trở thành nước xuất khẩu dầu thô ròng lần đầu tiên kể từ Thế chiến thứ hai khi lượng dầu xuất khẩu tăng vọt gần mức kỷ lục để đáp ứng nhu cầu từ người mua châu Á và châu Âu đang gấp rút tìm cách thay thế nguồn cung từ Trung Đông bị cắt giảm do chiến tranh Iran.
Tổng thống Trump cho biết Washington và Tehran “gần đạt được” thỏa thuận hòa bình, sau khi Iran được cho là đã đồng ý bàn giao kho urani làm giàu, mở ra triển vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.
Ngày 14/4, Quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, khiến Tehran tức giận và làm gia tăng sự bất ổn xung quanh tuyến đường thủy quan trọng này.
Ngày 13/4, giá dầu đã tăng vọt 7%, lên mức trên 100 USD/thùng, khi Hải quân Mỹ chuẩn bị chặn các tàu thuyền tiếp cận Iran qua eo biển Hormuz, sau khi Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với bình thường bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, khi Tehran khẳng định quyền kiểm soát bằng cách cảnh báo các tàu thuyền phải đi trong vùng lãnh hải của mình.
Giá vàng thế giới bất ngờ tăng mạnh khi Mỹ tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran, làm giảm lo ngại về xung đột leo thang và rủi ro lạm phát năng lượng.
Theo phân tích của Reuters, việc đóng cửa eo biển Hormuz và giá dầu toàn cầu tăng vọt đã mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Iran, Oman và Saudi Arabia, trong khi các quốc gia thiếu các tuyến đường vận chuyển thay thế đã mất hàng tỷ USD.
Theo Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth, nước này có kế hoạch cho mọi phương án và sẽ không để eo biển Hormuz tiếp tục bị tranh chấp hoặc khiến dòng chảy hàng hóa quốc tế bị gián đoạn.
