Mỹ - Iran không đạt được thỏa thuận sau đàm phán
Các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran tại Islamabad (Pakistan) đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đổ vỡ của lệnh ngừng bắn mong manh sau hơn sáu tuần xung đột căng thẳng.
Cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ là nỗ lực ngoại giao trực tiếp đầu tiên giữa hai nước trong hơn một thập kỷ, đồng thời cũng là cuộc tiếp xúc cấp cao nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979. Tuy nhiên, bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz đã khiến hai bên không thể đi đến tiếng nói chung.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, trưởng đoàn đàm phán, cho biết Washington đã nêu rõ lằn ranh đỏ, trong đó yêu cầu Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân hoặc các năng lực có thể dẫn đến việc chế tạo nhanh chóng loại vũ khí này. Ông nhấn mạnh đây là mục tiêu cốt lõi của Mỹ trong các cuộc thương lượng.
Trong khi đó, phía Iran cho rằng các yêu cầu từ Mỹ là quá mức. Truyền thông Iran cho biết dù hai bên đã đạt được đồng thuận ở một số vấn đề, nhưng những bất đồng lớn liên quan đến chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz vẫn chưa thể tháo gỡ. Một quan chức Bộ Ngoại giao Iran nhận định bầu không khí đàm phán thiếu tin cậy và việc không đạt được thỏa thuận trong một phiên họp là điều không bất ngờ.
Cuộc chiến giữa hai bên đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm giá dầu toàn cầu tăng mạnh. Xung đột bùng phát từ cuối tháng 2 sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Trước đó, hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm hạ nhiệt căng thẳng, song kết quả đàm phán mới nhất đang khiến triển vọng duy trì thỏa thuận này trở nên bất định.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu, tiếp tục là điểm nóng trong đàm phán. Iran được cho là muốn kiểm soát tuyến đường này, thu phí quá cảnh, đồng thời yêu cầu Mỹ giải phóng tài sản bị đóng băng và bồi thường chiến tranh. Phía Mỹ phủ nhận việc đồng ý với các yêu cầu tài chính từ Tehran.
Dù còn nhiều bất ổn, một số tín hiệu tích cực đã xuất hiện khi ba tàu chở dầu lớn đã rời Vịnh Ba Tư trong thời gian ngừng bắn, sau khi hàng trăm tàu trước đó bị mắc kẹt. Tuy nhiên, tình hình khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các cuộc xung đột liên quan, đặc biệt tại Liban, vẫn chưa được giải quyết.
Giới quan sát cho rằng thất bại lần này cho thấy bất đồng giữa hai bên vẫn lớn, trong khi nỗ lực ngoại giao sắp tới sẽ mang tính quyết định để ngăn xung đột leo thang.
