Năm 2026, năm bứt tốc của vùng Tây Nam Bộ
Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm tại Tây Nam Bộ trong năm 2025, đang tạo nên chuyển động rõ rệt. Từ những “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm, hạ tầng giao thông đang trở thành đòn bẩy chiến lược, mở ra dư địa phát triển mới cho vùng châu thổ trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Từ “vùng trũng” hạ tầng đến ưu tiên chiến lược quốc gia
Trong chuyến thị sát tỉnh Cà Mau cuối tháng 12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm tại mũi cực Nam Tổ quốc thuộc khu vực Đất Mũi, nhằm khai mở tiềm năng phát triển kinh tế biển, logistics và an ninh quốc phòng. Thủ tướng nhấn mạnh về tầm nhìn “phát triển hạ tầng để đảm bảo Tây Nam Bộ phát triển đồng bộ, toàn diện và bền vững”, với tinh thần xuyên suốt là: không để hạ tầng tiếp tục là lực cản phát triển. Đã làm là phải nhanh. Đã triển khai là phải hiệu quả. Không né tránh khó khăn, không đùn đẩy trách nhiệm. Đây thông điệp chiến lược hướng đến mục tiêu phát triển mạnh mẽ vùng Tây Nam Bộ trong giai đoạn tới.
Với những dự án đang được đầu tư, được thành hình cuối năm 2025 cho thấy hạ tầng giao thông khu vực Tây Nam Bộ đang được định hình toàn diện hơn bao giờ hết, với nhiều tuyến đường bộ, cao tốc, cầu lớn và cả những tuyến đường chiến lược ven biển, kết nối sâu toàn Nam Bộ.
Theo đó các tuyến cao tốc chiến lược đang được định hình như: Cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng: Dài gần 190 km, là một trong những tuyến xương sống kết nối vùng đồng ĐBSCL với các hành lang kinh tế lớn hơn. Dự kiến hoàn thành kỹ thuật vào năm 2026, mở ra cơ hội lớn cho lưu thông hàng hóa và du lịch Tây Nam Bộ; Cao tốc Cao Lãnh – An Hữu: Với mục tiêu hoàn thành các phân đoạn trong giai đoạn 2025–2026, tuyến này tạo cú hích lớn về kết nối vùng trung tâm ĐBSCL; Cao tốc Cần Thơ – Cà Mau: Mới đây đã được thông xe kỹ thuật, dự án đang được triển khai nhanh chóng, đóng vai trò trục dọc chính từ trung tâm Tây Nam Bộ xuống tận mũi Cà Mau, dự kiến thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội toàn vùng. Những tuyến đường này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển. Quan trọng hơn, chúng mở ra không gian phát triển mới, hình thành các hành lang kinh tế, công nghiệp, logistics và đô thị gắn với trục giao thông hiện đại.
Trong tổng thể mạng lưới giao thông, hệ thống cảng biển, Chính phủ đã huy động gần 600 ngàn tỷ đồng (tương đương ~22,8 tỷ USD) đầu tư cho hệ thống cao tốc tại vùng ĐBSCL trong 4 năm qua, cao nhất trong các vùng kinh tế trọng điểm cả nước.
Tiến sĩ kinh tế Trần Hữu Hiệp, Chuyên gia kinh tế vùng ĐBSCL nhấn mạnh: Sự trỗi dậy của hạ tầng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo thế phát triển bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt. Khi các công trình giao thông lớn hình thành, vùng có cơ hội tái cấu trúc lại mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và linh hoạt hơn. Các địa phương ven biển có điều kiện phát triển kinh tế biển, năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái. Hạ tầng kết nối mạnh giúp các trung tâm chế biến, logistics và nông nghiệp công nghệ cao thu hút đầu tư, tạo chuỗi liên kết vùng vững chắc hơn.
Tây Nam Bộ có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, thủy sản lớn nhất cả nước. Nhưng trong thời gian dài, giá trị gia tăng thấp, phụ thuộc nhiều vào trung gian, logistics ngoài vùng. Vì vậy hạ tầng giao thông nếu được đầu tư đồng bộ sẽ giúp giữ lại giá trị trong chuỗi sản xuất, tạo điều kiện phát triển công nghiệp chế biến sâu, nâng cao thu nhập cho người dân. Không những thế, kinh tế sản xuất, du lịch và dịch vụ cũng đứng trước cơ hội bứt phá. Khi khoảng cách được rút ngắn, các tuyến du lịch liên tỉnh, liên vùng trở nên khả thi hơn. Hiện nay Cần Thơ – An Giang – Cà Mau không còn là những điểm đến rời rạc, đang được kết nối thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc thù của vùng sông nước.
Các tỉnh có biển, việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông còn là điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế biển, năng lượng tái tạo, dịch vụ hậu cần nghề cá, gắn với bảo đảm quốc phòng an ninh.
Năm 2026: Năm bứt tốc của vùng Tây Nam Bộ
Với những quan tâm sâu sát đặc biệt cho vùng Tây Nam Bộ gần đây, nhất là năm 2025 với việc ưu tiên thực hiện hàng loạt dự án quan trọng, nhiều chuyên gia nhận định, năm 2026 sẽ là thời điểm nhiều dự án giao thông trọng điểm tại Tây Nam Bộ được khai thác bắt đầu phát huy hiệu quả rõ nét. Đây là cơ hội lớn để vùng châu thổ chuyển mình mạnh mẽ.
Ở tầm nhìn dài hạn, các dự án giao thông tại Tây Nam Bộ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế. Đó còn là sự kết nối về xã hội, về con người, về cơ hội phát triển. Khi giao thông thuận lợi, khoảng cách giữa các địa phương được thu hẹp đáng kể. Khi liên kết vùng chặt chẽ, sức mạnh tổng hợp giữa các địa phương, giữa các vùng với nhau sẽ được nhân lên. Đó chính là tinh thần đại đoàn kết trong phát triển, không để địa phương, vùng nào bị bỏ lại phía sau.
Cảm nhận rất rõ rệt, từ những công trình đang dần thành hình, vùng Tây Nam Bộ bước vào chu kỳ phát triển mới. Một chu kỳ đòi hỏi quyết tâm, tầm nhìn và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên cũng cần nhìn nhận, hạ tầng chỉ phát huy giá trị khi đi kèm đổi mới tư duy phát triển. Các địa phương không thể chỉ trông chờ vào hệ thống giao thông, mà cần chủ động quy hoạch không gian kinh tế, phát triển nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường liên kết vùng. Đặc biệt, với đặc thù của vùng, bài toán phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu phải được đặt song hành. Tây Nam Bộ không thể phát triển bằng mọi giá. Hạ tầng cần được phục vụ lâu dài cho sinh kế người dân, bảo vệ hệ sinh thái, giữ gìn bản sắc văn hóa vùng châu thổ...
