Nâng cao hiệu quả giám sát trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Chuyển từ giám sát sự vụ sang giám sát vấn đề

Thông qua việc tăng cường nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, MTTQ đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương. MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ trì hiệp thương với các tổ chức chính trị - xã hội để xây dựng chương trình giám sát, phản biện xã hội.

Các hoạt động tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống nhân dân như quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, thực hiện chính sách an sinh xã hội, cải cách thủ tục hành chính, sáp nhập đơn vị hành chính… Qua giám sát, nhiều bất cập ở cơ sở đã được phát hiện, kiến nghị xử lý kịp thời, góp phần hạn chế vi phạm, nâng cao trách nhiệm của chính quyền và cán bộ thực thi công vụ.

Đáng chú ý, trước yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động trong giai đoạn mới, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã từng bước chuyển mạnh từ tư duy “giám sát sự vụ” sang “giám sát theo vấn đề”, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Theo đó, năm 2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh ban hành Kế hoạch về công tác giám sát của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Trong đó, MTTQ Việt Nam tỉnh trực tiếp giám sát 5 nhóm nội dung trọng tâm gồm: công tác bầu cử; việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW của Ban Bí thư.

Điểm mới trong hoạt động giám sát của MTTQ Việt Nam tỉnh là không chỉ dừng ở việc kiểm tra hồ sơ, báo cáo mà đã chuyển sang giám sát thường xuyên, đột xuất, không báo trước đối với một số lĩnh vực nhạy cảm. Quá trình giám sát có sự tham gia phối hợp của các cơ quan chuyên môn như: Công an tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan báo chí nhằm nâng cao tính khách quan, chuyên sâu và hiệu quả thực tiễn.

Cụ thể hóa tinh thần “gần dân, sát dân, lấy người dân làm trung tâm”

Song hành với công tác giám sát, hoạt động phản biện xã hội cũng ngày càng được triển khai bài bản, thực chất hơn. Trong 5 năm qua, MTTQ Việt Nam các cấp trên địa bàn tỉnh đã tổ chức 2.050 hoạt động phản biện xã hội; tham gia góp ý vào 678 dự thảo luật, nghị quyết, chương trình, đề án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Thông qua các hội nghị phản biện, lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ và nhân dân, nhiều nội dung quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân đã được bổ sung, hoàn thiện trước khi ban hành. Qua đó, vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân của MTTQ tiếp tục được phát huy rõ nét.

Cùng với đó, hoạt động tiếp xúc cử tri, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân ngày càng đi vào thực chất. MTTQ Việt Nam các cấp đã phối hợp tổ chức 2.773 hội nghị tiếp xúc cử tri và 1.093 hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân. Nhiều kiến nghị, bức xúc của người dân được tiếp thu, giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị.

Tinh thần “gần dân, sát dân, lấy người dân làm trung tâm” đang được cụ thể hóa rõ nét tại nhiều địa phương sau sáp nhập đơn vị hành chính. Vì vậy, dù địa bàn rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn nhưng nhiều địa phương đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân theo hướng nhanh chóng, thuận tiện và công khai hơn. Cán bộ MTTQ, đoàn thể và chính quyền cơ sở không chỉ chờ người dân đến phản ánh mà còn chủ động xuống địa bàn, nắm bắt tâm tư, dư luận xã hội ngay từ khu dân cư.

Điểm mới rõ nét nhất là MTTQ Việt Nam các cấp ở Hưng Yên đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền, nắm bắt dư luận xã hội thông qua các nhóm Zalo, trang fanpage, “Hòm thư góp ý” tại khu dân cư. Qua đó, nhiều ý kiến, kiến nghị của nhân dân được phản ánh kịp thời tới cấp ủy, chính quyền và cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.

Theo ông Trần Quốc Toản - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên, trong giai đoạn phát triển mới, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục thống nhất hành động, lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của đổi mới; kết hợp hài hòa giữa dân chủ, kỷ cương và pháp quyền.

Thời gian tới, MTTQ Việt Nam tỉnh sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội; phát huy dân chủ ở cơ sở; tăng cường vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân; phối hợp chặt chẽ với các tổ chức thành viên và cơ quan chức năng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; góp phần xây dựng chính quyền địa phương hai cấp ngày càng hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân và vì dân.