Ngăn chặn hàng giả, thực phẩm “3 không”

Tràn hàng hóa mập mờ nguồn gốc

Những tháng cuối năm luôn là mùa cao điểm mua sắm của thị trường tiêu dùng tăng đột biến với thực phẩm, bánh kẹo, đồ ăn chế biến sẵn,... Lợi dụng tâm lý mua sắm gấp gáp, ưu tiên giá rẻ, không ít cơ sở kinh doanh đưa ra thị trường các sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Thực tế kiểm tra cho thấy, vi phạm không còn mang tính nhỏ lẻ mà ngày càng có quy mô lớn, chủng loại đa dạng. Tại phường An Lạc (TPHCM), Đội Quản lý thị trường số 11 phát hiện một cơ sở kinh doanh thực phẩm vi phạm với số lượng lên tới 5.137 đơn vị sản phẩm. Trong đó, gồm 3.025 gói phở vị đậu măng cay không nhãn hiệu; 1.584 gói mì căn hiệu Xiao Shu Tiao Wei và 528 gói bánh Mochi hiệu YLang Live. Toàn bộ số hàng này đều có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt, không thể hiện xuất xứ, không ghi ngày sản xuất và hạn sử dụng theo quy định. Đáng lo ngại hơn, các mặt hàng vi phạm không chỉ dừng lại ở thực phẩm khô, đóng gói mà còn bao gồm thực phẩm tươi sống với khối lượng lớn. Đoàn kiểm tra thuộc Đội Quản lý thị trường số 9 phối hợp với UBND phường Hiệp Bình kiểm tra đột xuất một hộ kinh doanh thực phẩm và phát hiện 17.461 kg lòng bò cùng 1.320 kg thịt bò không có hóa đơn, chứng từ, không hồ sơ công bố chất lượng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tổng trị giá số hàng hóa vi phạm trong vụ việc này lên tới hơn 749 triệu đồng.

Không chỉ thực phẩm, nhiều mặt hàng tiêu dùng khác cũng bị phát hiện vi phạm. Mới đây, Đội Quản lý thị trường số 9 phối hợp với UBND phường Linh Xuân kiểm tra đột xuất 2 cơ sở kinh doanh, phát hiện và thu giữ 4.400 chiếc quần lót nam các loại có logo, nhãn hiệu nước ngoài nhưng không có hóa đơn, chứng từ, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, có dấu hiệu xâm phạm quyền nhãn hiệu. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm hơn 65 triệu đồng. Theo đánh giá của lực lượng chức năng, tình trạng hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp với nhiều phương thức ngày càng tinh vi. Đặc biệt, các mặt hàng thực phẩm “3 không”: không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, không hạn sử dụng thường được sản xuất, tập kết và tiêu thụ dưới hình thức nhỏ lẻ, không có địa chỉ cố định hoặc được cất giấu trong nhà trọ, nhà ở, kho lạnh thuê tạm. Điều này khiến công tác kiểm tra, giám sát gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Tăng cường kiểm soát để lành mạnh hóa thị trường

Trước áp lực gia tăng của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trong dịp cuối năm, các lực lượng chức năng tại TPHCM chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ cửa khẩu đến thị trường nội địa. Ông Đàm Mạnh Hiếu – Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực II cho hay, TPHCM là trung tâm kinh tế, thương mại lớn nhất cả nước với lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cảng biển và hàng không tăng mạnh, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2025. Điều này đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác kiểm soát, phòng chống vi phạm. Trước tình hình đó, Chi cục Hải quan Khu vực II chủ động xác định các tuyến, địa bàn, lĩnh vực trọng điểm; triển khai quyết liệt, đồng bộ các kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại; phòng, chống ma túy và tiền chất; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Theo đại diện Cục Hải quan Khu vực II, trong năm 2025, đơn vị phát hiện, bắt giữ 4.865 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 15.104 tỷ đồng. Kết quả, xử phạt vi phạm hành chính 4.826 vụ với tổng số tiền phạt thu nộp ngân sách nhà nước đạt gần 327 tỷ đồng; khởi tố 2 vụ vi phạm với trị giá tang vật 67,76 tỷ đồng và chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 37 vụ.

Ở trong thị trường nội địa, ông Nguyễn Quang Huy – Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố chia sẻ: “Vào những tháng cuối năm 2025 và giai đoạn giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh kéo theo nguy cơ hàng giả, hàng lậu xâm nhập thị trường. Các đối tượng vi phạm thường lợi dụng các chương trình khuyến mại, giảm giá sâu để trà trộn, tiêu thụ hàng kém chất lượng. Trước thực trạng này, Chi cục Quản lý thị trường TPHCM triển khai đợt cao điểm kiểm tra, tập trung xử lý các kho tổng, điểm tập kết hàng hóa, các vi phạm trên môi trường thương mại điện tử”. Trên cơ sở bám sát kế hoạch công tác năm 2026, lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở đã cam kết, xử lý dứt điểm vi phạm tại các tuyến phố du lịch, trung tâm thương mại và chợ truyền thống. Theo ông Nguyễn Nguyên Phương – Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố, tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường là giải pháp then chốt nhằm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp làm ăn chân chính và người tiêu dùng. Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng quản lý thị trường cùng sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng, thành phố đang từng bước siết chặt kỷ cương thị trường, góp phần bảo đảm an toàn tiêu dùng và ổn định kinh tế – xã hội trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán sắp tới.