Ngăn chặn sốt xuất huyết: Giám sát và phòng, chống dịch cần thực hiện liên tục

Ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệnh, Bộ Y tế nhận định, sốt xuất huyết là bệnh lưu hành tại Việt Nam và thường gia tăng vào mùa mưa, khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Hiện nay, số ca mắc đang có xu hướng tăng tại một số địa phương. Mặc dù tình hình vẫn đang được theo dõi, giám sát chặt chẽ, nguy cơ số mắc tiếp tục gia tăng trong thời gian tới là có thể xảy ra nếu các biện pháp phòng, chống không được triển khai quyết liệt và thường xuyên. Ngành y tế đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương để giám sát, xử lý ổ dịch và đẩy mạnh truyền thông phòng bệnh trong cộng đồng.

Theo số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 31.927 trường hợp mắc và 04 trường hợp tử vong. Số mắc ghi nhận sớm ngay từ những tháng đầu năm, tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Trong thời gian tới, bệnh có thể tiếp tục gia tăng, nhất là vào các tháng mùa mưa, trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm đến sớm và điều kiện sinh hoạt, tích trữ nước tại một số khu vực tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Ông Võ Hải Sơn phân tích, trong những năm gần đây, sốt xuất huyết tại Việt Nam vẫn có xu hướng gia tăng theo chu kỳ, xen kẽ những năm số mắc cao. Tuy nhiên, ngoài yếu tố chu kỳ, hiện nay còn có thêm nhiều yếu tố tác động như thời tiết nóng lên, mưa thất thường, đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và sự tồn tại của nhiều vật chứa nước trong khu dân cư. Những yếu tố này có thể làm dịch xuất hiện sớm hơn, kéo dài hơn và khó kiểm soát hơn nếu cộng đồng không duy trì thường xuyên các biện pháp phòng bệnh. Vì vậy, công tác giám sát và phòng, chống dịch cần được thực hiện liên tục, không chỉ khi bước vào mùa cao điểm.

Trên thực tế hiện nay, vẫn còn một bộ phận người dân trong cộng đồng hiểu chưa đầy đủ về phòng, chống sốt xuất huyết. Thứ nhất, nhiều người cho rằng muỗi truyền bệnh chỉ sinh sản ở nơi nước bẩn, trong khi trên thực tế muỗi vằn thường đẻ trứng ở các dụng cụ chứa nước sạch hoặc nước tương đối sạch ở các khu vực trong và quanh nhà như chum, vại, lọ hoa, xô chậu, khay nước, lốp xe cũ. Thứ hai, nhiều người còn trông chờ chủ yếu vào phun hóa chất, trong khi biện pháp quan trọng và bền vững nhất vẫn là loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng và diệt bọ gậy hằng tuần. Thứ ba, muỗi vằn thường đốt người vào ban ngày nên cần chủ động phòng muỗi đốt cả ban ngày, không chỉ ban đêm. Thứ tư, khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh, người dân không nên tự ý điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được khám, theo dõi và hướng dẫn xử trí kịp thời.

Theo đó để phòng bệnh sốt xuất huyết, ông Võ Hải Sơn khuyến cáo, mỗi hộ gia đình cần duy trì đều đặn các việc sau: Một là, hằng tuần kiểm tra và loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước trong và quanh nhà; đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt. Hai là, thay nước bình hoa, cọ rửa dụng cụ chứa nước và diệt bọ gậy theo hướng dẫn của ngành y tế. Ba là, chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, mặc quần áo dài tay và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp. Bốn là, phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, trong đó có phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn. Những việc làm này nếu được thực hiện thường xuyên, đồng bộ sẽ góp phần quan trọng trong phòng, chống sốt xuất huyết tại cộng đồng.

Ông Sơn nhấn mạnh, thông điệp quan trọng nhất là: không có lăng quăng, bọ gậy thì không có nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết. Mỗi gia đình, mỗi người dân hãy dành thời gian hằng tuần để kiểm tra, loại bỏ nơi muỗi sinh sản và chủ động phòng muỗi đốt. Những việc làm nhỏ nhưng thực hiện thường xuyên sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng.