Ngành nông, lâm, thủy sản: Tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ”

Xuất siêu gần 8 tỷ USD

Tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) diễn ra mới đây, ông Nguyễn Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ NNMT) thông tin, 5 tháng đầu năm 2026, sản xuất nông, lâm, thủy sản đạt nhiều kết quả khả quan, góp phần bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Đáng chú ý, các lĩnh vực đều ghi nhận tín hiệu tích cực, tạo nền tảng để toàn ngành phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong năm. Theo đó, lĩnh vực chăn nuôi, tổng đàn lợn và gia cầm đều tăng 3,7%, phản ánh xu hướng phục hồi và phát triển ổn định. Ngược lại, đàn trâu giảm 2,9% và đàn bò giảm 0,7%, cho thấy những điều chỉnh trong cơ cấu vật nuôi.

Đối với lâm nghiệp, diện tích rừng trồng mới đạt 101,4 nghìn ha, tăng 1,9%; sản lượng gỗ khai thác đạt 8,7 triệu m3, tăng 3,8%. Trong khi đó, thủy sản tiếp tục là điểm sáng với tổng sản lượng đạt 3,9 triệu tấn, tăng 3,1%; trong đó nuôi trồng tăng mạnh 5%.

Song song với sản xuất, hoạt động xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực nhờ tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường.

Theo Bộ NNMT, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản trong 5 tháng đầu năm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan nhờ sự phục hồi của nhiều thị trường lớn, cùng với nỗ lực mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Nhiều nhóm hàng chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Trong đó, gạo tiếp tục là điểm sáng khi nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường châu Á, châu Phi và Trung Đông duy trì ở mức cao. Giá gạo xuất khẩu ổn định không chỉ giúp gia tăng giá trị kim ngạch mà còn nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Bên cạnh đó, ngành rau quả tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ lợi thế về chất lượng sản phẩm, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của thị trường nhập khẩu. Các mặt hàng như sầu riêng, chuối, thanh long, xoài và dừa chế biến tiếp tục có sức tiêu thụ tốt tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và nhiều thị trường tiềm năng khác.

Đối với ngành thủy sản, hoạt động xuất khẩu đang dần phục hồi nhờ nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản có dấu hiệu cải thiện. Nhiều doanh nghiệp (DN) đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng xanh, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển bền vững, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thứ trưởng Bộ NNMT Đặng Ngọc Điệp đánh giá, mặc dù kinh tế thế giới vẫn chịu tác động từ xung đột địa chính trị, biến động chi phí đầu vào, ngành nông nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng khả quan. "Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong nửa đầu năm ước đạt gần 30 tỷ USD, xuất siêu trên 7,5 tỷ USD. Đáng chú ý, nhiều nhóm hàng tăng trưởng tốt như thủy sản tăng 10,6%, lâm sản tăng 4,5% và sản phẩm chăn nuôi tăng mạnh 43,2%. Những con số này cho thấy những tín hiệu tích cực để ngành phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 3,7% và hướng tới mức 4% trong năm 2026" - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh.

Tái cơ cấu ngành theo hướng nông nghiệp sinh thái

Để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng trong những tháng còn lại của năm, Bộ NNMT cho biết, tập trung triển khai đồng bộ các nghị quyết, chiến lược, quy hoạch và chương trình phát triển ngành. Bên cạnh đó, chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với thiên tai, biến động thị trường. Đặc biệt, việc kiểm soát dịch bệnh, đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, cũng như xử lý triệt để các tồn tại trong khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) tiếp tục được chú trọng.

Ngoài ra, tái cơ cấu ngành theo hướng xanh, sinh thái và bền vững tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và an toàn thực phẩm...

Bên cạnh nhiệm vụ phát triển sản xuất, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết, Bộ NNMT đang tập trung cao cho công tác hoàn thiện thể chế. Năm 2026, Bộ được giao chủ trì xây dựng, sửa đổi ba dự án luật quan trọng gồm Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo và Luật Đất đai.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, việc sửa đổi các luật nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, khắc phục tình trạng chồng chéo giữa các quy định pháp luật, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với Luật Đất đai, Bộ đang triển khai tổng kết Nghị quyết 18-NQ/TW để làm cơ sở đề xuất sửa đổi các quy định còn bất cập. Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 29 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến đất đai, Bộ cũng đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết 147 nhằm xử lý các dự án tồn đọng kéo dài và các vướng mắc liên quan đến hơn 4.500 dự án trên phạm vi cả nước.

“Nếu các dự án luật quan trọng được thông qua trong năm nay, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, giải phóng nguồn lực đất đai, tài nguyên và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới” - Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh.