Ngày giỗ đặc biệt ở Thành cổ Quảng Trị
Hơn cả một nghi lễ thông thường, ngày giỗ chung của các Anh hùng liệt sĩ hy sinh trong sự kiện 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (16/9, dương lịch) là sự tri ân thiết thực của thế hệ hôm nay đối với những người con ưu tú, đã hiến dâng trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.
Thành cổ Quảng Trị không chỉ là một di tích quốc gia đặc biệt, mà còn là một trong những biểu tượng của ý chí quật cường và khát vọng độc lập, hòa bình của dân tộc Việt Nam. Chính tại nơi đây, suốt 81 ngày đêm “mùa hè đỏ lửa” năm 1972 (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972), quân và dân ta đã kiên cường chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị và thị xã Quảng Trị trong “túi bom”, “chảo lửa”.
Cuộc chiến ấy đã đi vào lịch sử như một bản anh hùng ca bất diệt, góp phần quan trọng vào thắng lợi trên bàn Hội nghị Paris, tạo đà cho cuộc tổng tiến công và nổi dậy của toàn dân tộc mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước. Song, đằng sau chiến tích ấy là sự hy sinh của biết bao chiến sĩ giải phóng quân trên khắp cả nước và đồng bào Quảng Trị. Nhiều người mãi mãi nằm lại trong lòng đất Thành cổ ở tuổi mười tám, đôi mươi.
Đến nay, vẫn chưa có một số liệu thống kê chính thức về số người đã hy sinh trong sự kiện 81 ngày đêm khốc liệt ấy. Và, cũng trong sự kiện ấy, vẫn còn biết bao chiến sĩ giải phóng quân chưa thể xác định rõ đã hy sinh vào thời điểm nào, để có thể cúng giỗ cho các Anh, theo đúng truyền thống bao đời nay của dân tộc ta.
Trăn trở, day dứt về điều này, xuất phát từ tấm lòng biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ, Ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị đã tổ chức ngày giỗ chung cho các Anh vào 16/9 (dương lịch) hàng năm - ngày kết thúc sự kiện lịch sử 81 ngày đêm năm 1972.
Theo bà Cáp Thị Thiên Trang - Trưởng Ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị, ngày giỗ chung luôn được tổ chức trang trọng, nhưng ban đầu chỉ thực hiện trong nội bộ, theo tâm nguyện của cán bộ, nhân viên đang làm việc ở đây. Sau nhiều năm, hoạt động đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo nhân dân, cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ.
“Đến nay, vào ngày 16/9, chúng tôi đều chuẩn bị mâm cơm cúng giỗ theo phong tục truyền thống của người Việt, dâng nén hương thơm với lòng thành kính, cầu mong hương linh các Anh được siêu thoát” - bà Trang chia sẻ trong niềm xúc động và khẳng định, mâm cơm cúng ấy không đơn thuần là một nghi lễ tưởng niệm, đó còn là cách họ - thế hệ đang sống trong hòa bình tri ân các Anh hùng liệt sĩ - những người đã chiến đấu và anh dũng hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị là nơi tìm về của người dân ở khắp mọi miền đất nước. Trong số họ, có những người là cựu chiến binh trở lại thăm chiến trường xưa, thắp nén hương tưởng nhớ đồng đội. Cũng có người là thân nhân liệt sĩ, mang theo niềm hy vọng tìm thêm một dấu vết của người thân sau nhiều năm mong ngóng. Và, có rất nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ, học sinh, sinh viên… đến nơi đây để hiểu hơn về thời kỳ chiến đấu gian khổ mà oai hùng của thế hệ đi trước, điều mà trước đó họ chỉ biết qua sách vở, báo, đài, tivi.
Họ có thể khác nhau về công việc, về tuổi tác, sự trải nghiệm… nhưng, tất cả đều có một điểm chung: sự tri ân, lòng biết ơn với các Anh hùng liệt sĩ. Chuyến thăm viếng cũng khiến tất cả họ cùng nhận ra rằng, Thành cổ Quảng Trị năm xưa - nơi từng là chiến trường khốc liệt nay đã phủ màu xanh của cây cỏ, màu xanh của hòa bình.
Cảm nhận được sự trân trọng của địa phương, đơn vị quản lý trong gìn giữ Thành cổ Quảng Trị hôm nay, ông Nguyễn Văn Trang - Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Tam Hưng (TP Hà Nội) chia sẻ trong niềm xúc động, khuôn viên tươi đẹp mà trang nghiêm, linh thiêng mà gần gũi. Đặc biệt, việc tổ chức, duy trì ngày giỗ chung ở Thành cổ Quảng Trị là một nghĩa cử nhân văn, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ hôm nay.
Ông Lê Phương Bắc - Phó Chủ tịch UBND phường Quảng Trị bày tỏ sự đồng tình với việc tổ chức ngày giỗ chung cho các Anh hùng liệt sĩ ở Thành cổ Quảng Trị và khẳng định, trong thẩm quyền, phường Quảng Trị luôn sẵn sàng đồng hành, phối hợp với đơn vị quản lý trong việc giữ gìn Thành Cổ Quảng Trị, để nơi đây mãi là “địa chỉ đỏ”, là không gian văn hóa tâm linh đặc biệt cho người dân trên khắp cả nước đến viếng, tri ân anh hùng liệt sĩ.