Ngoại giao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới với tư duy đột phá, hành động quyết liệt

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự và phát biểu chỉ đạo.

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra từ ngày 1-7/8 với chủ đề "Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới". Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Ngoại giao khi trở thành Hội nghị ngoại giao đầu tiên trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình, phát triển thịnh vượng của dân tộc.

Phát biểu tại Phiên họp, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc các khuôn khổ quan hệ đối ngoại đã được thiết lập và nâng cấp phải được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, dự án và kết quả có thể đo đếm được.

Hiệu quả của quan hệ đối ngoại không nằm ở tần suất tiếp xúc hay tên gọi của khuôn khổ hợp tác, mà được đánh giá thông qua việc môi trường hòa bình được củng cố, lợi ích quốc gia được bảo vệ, thị trường được mở rộng, các dự án được triển khai, trình độ công nghệ và nguồn nhân lực được nâng cao, người dân được hưởng lợi.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng nêu rõ yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương thể chế hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV thành các nghị quyết, đề án, chương trình hành động và giải pháp cụ thể; đồng thời đôn đốc, giám sát việc triển khai các kết quả đạt được từ các chuyến thăm cấp cao và các cam kết quốc tế.

Đánh giá kết quả giai đoạn 2021-2025, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, nhận thức về vai trò của ngoại giao phục vụ phát triển đã có chuyển biến rõ nét, trong đó ngoại giao kinh tế và ngoại giao khoa học - công nghệ trở thành những nhiệm vụ trọng tâm của ngành.

Hoạt động ngoại giao ngày càng bám sát người dân, doanh nghiệp và địa phương, hỗ trợ thiết thực trong tìm kiếm thị trường, thẩm định đối tác, xử lý tranh chấp và kết nối nguồn lực, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Giai đoạn 2024-2025, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai hơn 1.200 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch; hỗ trợ hơn 550 hoạt động kết nối của các địa phương và góp phần thúc đẩy ký kết khoảng 230 thỏa thuận hợp tác.

Theo Bộ trưởng, ngoại giao phục vụ phát triển cũng ngày càng đóng góp thực chất hơn vào tăng trưởng, bảo đảm an ninh kinh tế và ứng phó với các tình huống khủng hoảng. Ngoại giao vaccine, ngoại giao năng lượng và ngoại giao khoa học - công nghệ đã góp phần huy động nguồn lực cho phát triển, đồng thời tạo điều kiện để các viện nghiên cứu, trường đại học, bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại.

Từ đầu năm 2025 đến nay, hơn 150 cam kết, thỏa thuận hợp tác về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được ký kết nhân các hoạt động đối ngoại cấp cao; các cơ quan đại diện cũng kết nối hơn 50 địa phương và tổ chức trong nước với các đối tác quốc tế, trong đó có 12 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cho rằng công tác ngoại giao phục vụ phát triển vẫn cần tiếp tục đổi mới, đặc biệt là nâng cao hiệu quả chuyển hóa các khuôn khổ quan hệ đối ngoại thành các dự án hợp tác cụ thể và lợi ích phát triển; tăng cường cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan trong và ngoài nước; phát huy hơn nữa vai trò cầu nối của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược.

Về định hướng thời gian tới, Bộ trưởng cho biết ngành ngoại giao sẽ tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đổi mới tư duy từ hỗ trợ sang kiến tạo năng lực phát triển, từ hội nhập thị trường sang kiến tạo thị trường và từng bước tham gia định hình luật chơi; phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, mở rộng thị trường, kết nối chiến lược với các đối tác, đồng thời chuyển hóa uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam thành các nguồn lực phục vụ phát triển.

Thứ hai, ngành ngoại giao sẽ bám sát các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, lấy người dân, doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm. Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc xác định thị trường, đối tác và công nghệ, theo đuổi việc triển khai các cam kết đến khi đạt được kết quả cụ thể.

Thứ ba, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ các công cụ, cơ chế và năng lực tổ chức thực thi; xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao có tư duy kinh tế hiện đại, am hiểu thị trường và có năng lực kết nối.

Đồng thời, Bộ sẽ hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc thực hiện các cam kết quốc tế; xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả công việc đối với các cơ quan đại diện và đơn vị thuộc Bộ theo hướng lấy kết quả làm thước đo; hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin và phản hồi nhanh với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai các thỏa thuận và cam kết quốc tế.