Người chiến sĩ cách mạng Trần Văn Mạc qua hồi ký và tư liệu lịch sử
Ngày 22/8, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Nhân học Văn hóa phối hợp với gia đình tổ chức Hội thảo khoa học “Trần Văn Mạc – chứng nhân dòng chảy lịch sử”, nhân kỷ niệm 30 năm ngày mất của đồng chí Trần Văn Mạc – người con ưu tú của quê hương Nam Định, nay thuộc tỉnh Ninh Bình.

Hội thảo tổ chức nhằm cung cấp bối cảnh lịch sử hình thành và phát triển Đảng Cộng sản Việt nam, gắn liền với cuộc đấu tranh giành chính quyền, đặc biệt tại tỉnh Ninh Bình, sự xuất hiện các phong trào yêu nước và các hoạt động đấu tranh chống thực dân Pháp, bảo vệ quyền lợi người Việt Nam trong nhà máy của các chí sĩ Cách mạng tỉnh Ninh Bình; chế độ cai quản, mạng lưới nhà tù thực dân Pháp tại Việt Nam, tình thương, tình đồng đội, tình cảm nhân dân với Cách mạng.
Bên cạnh đó, hội thảo còn làm rõ chân dung nhà Cách mạng Trần Văn Mạc qua hình dung của độc giả sau khi đọc cuốn hồi ký “Sắt son, vẹn tròn”; làm rõ cảm nhận, suy nghĩ cá nhân về thế hệ đi trước và các hành động cụ thể để giáo dục lý tưởng Cách mạng, tinh thần yêu nước, truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ.

Đồng chí Trần Văn Mạc (1908-1996) là một trong những cán bộ tiêu biểu của lớp đảng viên đầu tiên ở Nam Định. Đồng chí tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1929 và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930. Trong quá trình hoạt động, đồng chí nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giữ, giam cầm tại nhiều nhà tù như Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo và các cơ sở giam giữ khác.
Từ những trải nghiệm của một người công nhân tại Nhà máy Sợi Nam Định, hồi ký “Sắt son, vẹn tròn” phản ánh đời sống công nhân, quá trình hình thành ý thức giai cấp, sự giác ngộ cách mạng, hoạt động của Công hội đỏ và quá trình hình thành các cơ sở cách mạng ở địa phương. Qua đó, câu chuyện cá nhân được đặt trong bức tranh rộng hơn của phong trào công nhân và cách mạng Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Trần Lê Hưng, đại diện gia đình và là cháu nội đồng chí Trần Văn Mạc cho biết đối với gia đình, đồng chí Trần Văn Mạc không chỉ là niềm tự hào mà còn là tấm gương về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần cống hiến. Những giá trị đó được truyền lại cho các thế hệ sau như một tài sản tinh thần, góp phần hình thành nhân cách, lý tưởng và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Từ ký ức về ông nội, PGS.TS Trần Lê Hưng cho rằng chân dung người chiến sĩ Cách mạng được khắc họa qua ba nét cốt lõi: lòng yêu nước nồng nàn, lý tưởng cộng sản kiên định và đạo đức Cách mạng trong sáng. Đó không phải những hình mẫu xa vời mà là những con người bình dị, xuất thân từ những hoàn cảnh khó khăn, nhưng đã lựa chọn con đường đấu tranh và sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân vì độc lập, tự do của dân tộc.
Với thế hệ hôm nay, di sản lớn nhất mà đồng chí Trần Văn Mạc để lại, theo PGS.TS Trần Lê Hưng, không nằm ở vật chất mà là lý tưởng Cách mạng – niềm tin vào một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và trách nhiệm sống vì cộng đồng, xã hội.

Hiến tặng kỷ vật, tiếp nối giá trị lịch sử
Tại sự kiện diễn ra lễ ký kết hiến tặng kỷ vật của đồng chí Trần Văn Mạc cho Cục lưu trữ, Văn phòng Trung ương Đảng.
Theo Ban tổ chức, việc hiến tặng kỷ vật có ý nghĩa thiết thực trong bảo tồn và phát huy giá trị của tư liệu, hiện vật lịch sử cách mạng. Những kỷ vật này không chỉ có giá trị đối với việc nghiên cứu mà còn có thể trở thành nguồn tư liệu trực quan phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng và lòng yêu nước cho các thế hệ sau.