Người dân đăng ký hộ tịch không phải phụ thuộc vào nơi cư trú

Theo Bộ Tư pháp, qua 6 tháng triển khai thực hiện các nhiệm vụ về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực hộ tịch vẫn còn một số bất cập như: Nhiều quy định của Luật Hộ tịch không phù hợp với yêu cầu tổ chức, sắp xếp lại bộ máy, trong đó 26/77 Điều của Luật có quy định liên quan đến thẩm quyền đăng ký hộ tịch, trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch của UBND cấp huyện cần phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, với việc dịch chuyển dân cư trong nước và quốc tế ngày càng gia tăng, Việt Nam đã và đang tham gia nhiều điều ước quốc tế, thỏa thuận song phương và đa phương liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền được đăng ký khai sinh, xác định tình trạng nhân thân và thừa nhận, công nhận giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài. Vì vậy, việc xây dựng dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) là rất cần thiết.

Tại tờ trình Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) được Bộ Tư pháp gửi tới Chính phủ có nội dung liên quan đến thẩm quyền đăng ký hộ tịch, trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch của UBND cấp xã để tiếp nhận thẩm quyền đăng ký tất cả các loại việc về hộ tịch; phân định lại trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch theo hướng cấp Trung ương và cấp tỉnh chỉ tập trung vào thực hiện quản lý nhà nước. Việc phân quyền triệt để, xác định thống nhất thẩm quyền đăng ký tất cả các việc hộ tịch đều thuộc UBND cấp xã. Người dân thực hiện đăng ký hộ tịch không phải phụ thuộc vào nơi cư trú đối với tất cả các việc hộ tịch và có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tiếp hoặc gửi qua hệ thống bưu chính hoặc trên môi trường điện tử.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, giấy tờ hộ tịch bao gồm: Giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử, văn bản xác nhận hộ tịch là kết quả giải quyết các việc hộ tịch khác do cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch có thẩm quyền cấp, xác nhận. Việc cấp giấy tờ hộ tịch, Chính phủ sẽ quy định cụ thể theo hướng tất cả các việc hộ tịch đều cấp bản điện tử giấy tờ hộ tịch; chỉ cấp bản giấy đối với các sự kiện hộ tịch thiết yếu, quan trọng (khai sinh, kết hôn, khai tử), các loại việc khác cấp bản giấy khi có yêu cầu của người dân. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện đăng ký, quản lý hộ tịch; thu hồi, hủy bỏ giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch cấp, đăng ký trái quy định pháp luật; cơ chế ủy quyền cho Giám đốc Sở Tư pháp thực hiện hoạt động này.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh, Luật Hộ tịch năm 2014 quy định thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch thuộc Chủ tịch UBND cấp xã (tuy nhiên không có quy định chung mà được quy định trong từng thủ tục đăng ký hộ tịch). Thực tiễn tổ chức thi hành Luật Hộ tịch cho thấy, khối lượng hồ sơ hộ tịch phát sinh tại cấp xã ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, liên thông thủ tục hành chính (TTHC), cũng như yêu cầu cập nhật liên tục vào cơ sở dữ liệu (CSDL). Do đó, việc Chủ tịch UBND cấp xã là người ký hầu hết giấy tờ hộ tịch, trong khi đồng thời xử lý nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước khác (nhất là từ khi triển khai tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp), ảnh hưởng đến thời gian trả kết quả giải quyết TTHC của người dân, giảm tính chủ động của công chức hộ tịch.

Để tạo thuận lợi hơn nữa trong việc giải quyết TTHC trong lĩnh vực hộ tịch, dự thảo Luật bổ sung quy định Chủ tịch UBND xã được phép ủy quyền ký một số giấy tờ hộ tịch (trừ việc khai sinh, kết hôn, khai tử và các việc hộ tịch có yếu tố nước ngoài là những việc thiết yếu, quan trọng, người dân thường sử dụng các giấy tờ này tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài, nên việc ký các giấy tờ này không được ủy quyền nhằm nâng cao giá trị, cũng như sự tin cậy cao đối với cơ quan có thẩm quyền nước ngoài). Quy định này cũng nhằm thực hiện chính sách của Luật hộ tịch (sửa đổi) tại Nghị quyết số 05/NQ-CP.