Người lao động phổ thông tiếp cận tài chính: Câu chuyện từ các nền tảng công nghệ
Giữa tháng 6, anh Hùng - một tài xế công nghệ tại TP.HCM - phát hiện mái nhà bị dột nghiêm trọng ngay trước mùa mưa. Chi phí mua tôn, vật tư sửa chữa ước tính khoảng 8 triệu đồng, nhưng tiền dành dụm chỉ còn hơn 2 triệu. Anh nghĩ đến ngân hàng, song bế tắc ngay từ bước đầu: không hợp đồng lao động, không bảng lương, không tài sản thế chấp. Câu chuyện của anh Hùng không phải ngoại lệ, mà là thực trạng chung của hàng triệu người lao động tự do tại Việt Nam.
Khoảng cách giữa nhu cầu và cánh cửa tín dụng truyền thống
Phần lớn dân số Việt Nam vẫn thuộc nhóm chưa được phục vụ đầy đủ bởi hệ thống tài chính chính thống, trong đó lao động tự do là nhóm chịu bất lợi lớn nhất do thiếu tài sản thế chấp và chứng minh thu nhập ổn định. Nguyên nhân chính nằm ở những rào cản mà nhóm này khó đáp ứng: yêu cầu chứng minh thu nhập ổn định, sao kê lương qua ngân hàng, hoặc tài sản đảm bảo. Thủ tục xét duyệt kéo dài cũng khiến nhiều người lao động bỏ cuộc trước khi hoàn thành hồ sơ.
Đối mặt với những khoản phát sinh cấp bách như sửa nhà, viện phí hay chi phí học hành cho con, không ít người buộc phải tìm đến các nguồn vay không chính thức với chi phí rất cao, tiềm ẩn nguy cơ rơi vào vòng xoáy nợ nần kéo dài. Một số khác chọn cách vay mượn người thân, bạn bè - giải pháp tạm thời nhưng dễ gây áp lực tâm lý và ảnh hưởng đến các mối quan hệ. Cũng có người đành trì hoãn nhu cầu thiết yếu, chấp nhận sống chung với mái nhà dột, hoãn lịch khám bệnh hoặc cắt giảm chi phí học tập, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống gia đình.
Khi công nghệ tài chính rút ngắn khoảng cách
Sự phát triển của các nền tảng tài chính số đang dần thay đổi bức tranh này. Thay vì yêu cầu hồ sơ giấy tờ phức tạp, nhiều giải pháp fintech cho phép người dùng đăng ký trực tuyến, xét duyệt nhanh và sử dụng ngay trên ứng dụng di động - vốn là thiết bị mà phần lớn lao động tự do đều sở hữu.
Ví Trả Sau trên MoMo là một ví dụ điển hình. Đây là sản phẩm tín dụng tiêu dùng theo hạn mức, do các tổ chức tín dụng uy tín cung cấp, bao gồm Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong (TPBank), Ngân hàng Thương mại TNHH Một thành viên Việt Nam Hiện Đại (MBV) và Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Ngoại Thương Công Nghệ Số (VCB Neo). Người dùng đủ điều kiện có thể đăng ký và được xét duyệt hạn mức trực tuyến chỉ với CCCD, tích hợp ngay trong ứng dụng MoMo mà không cần thế chấp hay chứng minh thu nhập theo cách truyền thống. Để tìm hiểu chi tiết, người dùng có thể tra cứu Ví Trả Sau là gì trên trang thông tin chính thức.
Với hạn mức lên đến 50 triệu đồng, người dùng có thể thanh toán tại các cửa hàng và đơn vị chấp nhận Ví Trả Sau trên MoMo, sau đó trả trong kỳ thanh toán tháng sau hoặc chuyển đổi trả góp theo các kỳ hạn 2, 3, 6, 9, 12 tháng. Phí dịch vụ chỉ 33.000đ/tháng nếu có phát sinh giao dịch, và hoàn toàn miễn phí nếu tháng đó không sử dụng. Người dùng có thể tra cứu chi tiết phí trả chậm trên MoMo để nắm rõ trước khi quyết định sử dụng.
Trở lại với câu chuyện của anh Hùng
Anh Hùng cho biết mình đã sử dụng Ví Trả Sau trên MoMo để thanh toán tiền vật tư sửa nhà tại cửa hàng chấp nhận thanh toán qua MoMo, sau đó chuyển đổi trả góp trong 6 tháng. Mỗi tháng anh trả một khoản nhỏ phù hợp với thu nhập từ việc chạy xe, thay vì phải xoay xở một lần số tiền lớn. "Trước đây tôi chỉ biết đến ngân hàng, mà ngân hàng thì không cho lao động tự do như tôi vay. Giờ có thêm lựa chọn này, tôi yên tâm hơn nhiều" - anh Hùng chia sẻ.
Điều đáng chú ý là khi người dùng thanh toán đúng hạn, lịch sử giao dịch được ghi nhận trên hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC). Đây chính là cách người lao động có thể từng bước xây dựng hồ sơ tín dụng cá nhân, mở ra cơ hội tiếp cận các sản phẩm tài chính lớn hơn từ ngân hàng trong tương lai.
Điểm tựa tài chính cho người lao động
Công nghệ tài chính đang dần thu hẹp khoảng cách giữa người lao động phổ thông và các dịch vụ tín dụng chính thống. Với những giải pháp như Ví Trả Sau trên MoMo, người lao động tự do có thêm một nguồn dự phòng tài chính minh bạch, chỉ phát sinh chi phí khi thực sự sử dụng, đồng thời có công cụ chủ động kiểm soát nghĩa vụ thanh toán của mình. Điều quan trọng là mỗi người dùng cần cân nhắc khả năng tài chính, chỉ chi tiêu trong giới hạn có thể hoàn trả và thanh toán đúng hạn để tránh phát sinh thêm chi phí.
Khách hàng đủ điều kiện sẽ được cấp hạn mức Ví Trả Sau trên MoMo từ các tổ chức tín dụng, và có thể dùng Ví Trả Sau để thanh toán tại các cửa hàng/đơn vị chấp nhận Ví Trả Sau là phương thức thanh toán. MoMo đóng vai trò trung gian thanh toán và giúp bạn tiếp cận sản phẩm dễ dàng hơn.