Những điểm tựa vững chãi của đồng bào Co
Ở những vùng núi phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, đời sống cộng đồng người Co đã đổi thay từng ngày. Trong hành trình vươn mình thoát nghèo và giữ gìn bản sắc ấy, không thể không nhắc đến những điểm tựa đặc biệt. Đó là đội ngũ người có uy tín, già làng và trưởng thôn.

Muốn dân tin thì phải sát dân
Vùng cao Quảng Ngãi, đội ngũ người có uy tín, già làng và trưởng thôn là những nhịp cầu nối vững chắc giữa ý Đảng và lòng dân, là điểm tựa tinh thần giúp bà con vượt qua hủ tục, xây dựng cuộc sống ấm no. Tại đây, tiếng nói của những người có uy tín không chỉ là lời khuyên bảo mà còn mang sức nặng của niềm tin và sự kính trọng. Họ là những người “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”, lặng thầm cống hiến để củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
Theo đó, từ chuyện hòa giải những mâu thuẫn lặt vặt giữa các gia đình cho đến việc vận động bà con từ bỏ những tập tục lạc hậu, phát triển kinh tế họ luôn có mặt kịp thời để tháo gỡ nút thắt bằng cái tình và cái lý của người con bản địa.
Tại thôn 3, xã Đông Trà Bồng, ông Hồ Văn Tường (56 tuổi), nhiều năm qua, hình ảnh người đàn ông này kiên trì băng rừng, lội suối để đến với từng hộ dân đã trở nên quá đỗi quen thuộc. Theo ông Tường, muốn dân tin thì mình phải sát dân. Ông kiên trì nhắc nhở bà con tập trung vào sản xuất, hướng dẫn cách chăn nuôi khoa học thay vì phó mặc cho tự nhiên. Nhờ sự sâu sát đó, nhiều hộ gia đình đã biết cách cải tạo vườn tược, ổn định đời sống.
Đặc biệt phải kể đến cuộc chiến chống lại nạn tảo hôn, bằng cách phân tích thấu đáo về hệ lụy sức khỏe và tương lai, ông đã góp phần thay đổi nhận thức của thế hệ trẻ. Những đám cưới “trẻ nhỏ” dần biến mất, thay vào đó là những em nhỏ được cắp sách đến trường đều đặn hơn.
Còn già làng Hồ Văn Bình (68 tuổi) là người đảng viên mẫu mực và điểm tựa tinh thần của người dân thôn 1, xã Đông Trà Đông. Suốt nhiều năm qua, già Bình luôn là người đi đầu trong mọi phong trào, từ xây dựng nông thôn mới đến giữ gìn an ninh trật tự.
Mỗi khi trong thôn có chuyện cơm không lành, canh không ngọt, già lại là người đứng ra phân xử. Tiếng nói của già Bình có sức lan tỏa rõ rệt, bởi nó xuất phát từ sự công tâm và thấu hiểu văn hóa người Co sâu sắc. Dưới sự dẫn dắt của già, niềm tin của bà con vào sự lãnh đạo của Đảng ngày càng sắt son, tạo nên sức mạnh nội sinh mạnh mẽ để phát triển kinh tế địa phương.
Đổi thay ở vùng cao
Sự nỗ lực của những người như ông Tường, già Bình cùng với nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo nên một diện mạo mới cho vùng đồng bào Co. Những ngôi nhà tạm bợ, dột nát năm xưa dần được thay thế bằng những mái nhà kiên cố, khang trang. Những con đường đất đỏ lầy lội nay đã được bê tông hóa, nối liền bản làng với trung tâm.
Tuy nhiên, thay đổi lớn nhất không nằm ở những công trình vật chất, mà nằm ở tinh thần tự lực cánh sinh của bà con. Nhờ có những người có uy tín làm gần dân, người Co ở Quảng Ngãi đã tự tin hơn trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào cây quế, cây keo để nâng cao thu nhập. Đời sống vật chất được cải thiện chính là tiền đề quan trọng để bà con chú trọng hơn đến việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, từ tiếng nói, trang phục đến các lễ hội truyền thống.
Không chỉ là cầu nối kinh tế, đội ngũ người có uy tín còn là những “kho tàng sống” về văn hóa. Trong bối cảnh giao thoa văn hóa diễn ra mạnh mẽ, nguy cơ mai một bản sắc là rất lớn. Những già làng như ông Bình, ông Tường chính là những người bền bỉ dạy cho lớp trẻ cách đánh chiêng, cách múa cà đáo, cách làm những món ăn truyền thống của người Co. Họ hiểu rằng: một dân tộc chỉ thực sự vững mạnh khi giữ được cái “hồn” của cha ông để lại.
Đội ngũ người có uy tín, già làng trong vùng đồng bào Co tại Quảng Ngãi thực sự là những hạt nhân gắn kết cộng đồng. Họ là những người gác cổng cho sự bình yên, là người dẫn đường cho sự phát triển và là người giữ lửa cho văn hóa dân tộc.
Để những điểm tựa này phát huy hơn nữa vai trò của mình, các cấp chính quyền cần tiếp tục quan tâm, có những chính sách hỗ trợ thiết thực hơn nữa, giúp họ có thêm điều kiện để cống hiến. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách của Nhà nước và uy tín của các già làng là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao đời sống, hướng tới ấm no, hạnh phúc cho đồng bào vùng cao Quảng Ngãi.