Nỗ lực hỗ trợ ngư dân ổn định sinh kế

Động lực rời biển

Sau nhiều thập niên gắn bó cuộc sống mưu sinh với nghề đi biển, ông Trương Xuân Hà (một ngư dân trú ở xã Hoằng Thanh) chưa bao giờ nghĩ sẽ có ngày tự tay mình tháo dỡ bè mảng, phương tiện đã cùng ông vươn khơi, bám biển và nuôi sống cả gia đình suốt hàng chục năm qua.

Ông Hà chia sẻ: Cách đây khoảng chục năm, khi tôm cá và các loài hải sản ven bờ còn nhiều, mỗi chuyến ra khơi cũng cho gia đình ông thu nhập từ 800 nghìn đến 1,5 triệu đồng, sau khi trừ mọi chi phí xăng dầu, nhu yếu phẩm. Tuy nhiên, mấy năm trở lại đây, nguồn lợi thủy sản ven bờ ngày càng cạn kiệt, khai thác không hiệu quả, ông quyết định đăng ký giải bản phương tiện để chuyển sang nghề mới để tìm kế sinh nhai.

Ông Hắc Xuân Thọ - Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hoằng Thanh cho biết: Hiện nay, xã Hoằng Thanh có 283 phương tiện khai thác, trong đó có 235 bè mảng, thuyền nhỏ và 48 tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên. Phần lớn các phương tiện nhỏ hoạt động nghề lưới kéo ven bờ, lưới chụp, pha xúc... những nghề có cường lực khai thác lớn nhưng hiệu quả kinh tế ngày càng giảm.

“Qua rà soát, tất cả chủ 235 bè mảng làm nghề lưới kéo trên địa bàn xã đều có nhu cầu chuyển đổi nghề. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy ngư dân đã có ý thức tốt hơn về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Hiện chúng tôi đang hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân trình tự, thủ tục để được hưởng chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu khai thác theo quy định” - ông Thọ nói.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, đến cuối tháng 6/2026, toàn tỉnh hiện có hơn 4.400 tàu hoạt động vùng ven bờ, chiếm tới 71,6% tổng số tàu cá. Trong giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh dự kiến giải bản khoảng 1.200 tàu khai thác kém hiệu quả, chủ yếu là tàu ven bờ và các nghề có nguy cơ gây suy giảm nguồn lợi thủy sản.

Tạo sinh kế bền vững

Trước thực trạng nêu trên, ngày 27/5/2026, HĐND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND, về chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu khai thác. Đây được xem như cứu cánh của ngư dân, kỳ vọng sẽ giúp bà con mạnh dạn từ bỏ những nghề khai thác kém hiệu quả để tìm hướng sinh kế bền vững hơn.

Theo nội dung của nghị quyết, chủ tàu thực hiện giải bản tàu từ 6m đến dưới 12m được hỗ trợ 50 triệu đồng; tàu từ 12m đến dưới 15m được hỗ trợ 100 triệu đồng; tàu từ 15m trở lên được hỗ trợ 200 triệu đồng. Bên cạnh đó, chủ tàu không còn sở hữu phương tiện khai thác nào khác sẽ được hỗ trợ thêm 27 triệu đồng để chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế. Chính sách hỗ trợ được thực hiện đến hết năm 2030 từ nguồn ngân sách tỉnh.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Thành - Chủ tịch Hội nghề cá Thanh Hóa cho biết, mục tiêu của chính sách không đơn thuần là giảm số lượng tàu cá mà hướng tới tái cơ cấu nghề khai thác theo hướng bền vững. Việc hỗ trợ giải bản và chuyển đổi nghề sẽ góp phần giảm áp lực khai thác vùng ven bờ, tạo điều kiện để phục hồi nguồn lợi thủy sản, đồng thời giúp ngư dân có sinh kế ổn định hơn trong dài hạn.

Nói về hiệu ứng của Nghị quyết 07/2026 của HĐND tỉnh đối với sinh kế của ngư dân và ngành thủy sản, ông Trịnh Ngọc Dũng - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Thanh Hóa cho biết: Đây là chính sách rất kịp thời, giải quyết được nhiều vấn đề đang tồn tại hiện nay của ngư dân và ngành thủy sản tỉnh Thanh Hóa. Không chỉ tạo điều kiện cho các chủ tàu không còn nhu cầu bám biển có nguồn vốn chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp, mà còn góp phần giảm áp lực khai thác hải sản ven bờ, hướng tới phát triển ngành thủy sản hiện đại và bền vững.