Nỗi đau da cam và hành trình của một người mẹ

Con đường dẫn vào ngôi nhà nhỏ của bà Trần Thị Dần ở thôn Tân Tuyền, xã Hiếu Giang khá yên tĩnh. Căn nhà cấp bốn đơn sơ là nơi sinh sống của người mẹ già và bốn người con đều mang di chứng chất độc da cam. Không khí trong nhà lặng lẽ, chỉ có tiếng gọi nhau í ới, tiếng bước chân chậm chạp và tiếng người mẹ ân cần nhắc từng đứa con uống thuốc, ăn cơm.

Bà Trần Thị Dần (sinh năm 1955), chồng là ông Trần Văn Trâm. Ông bà có 7 người con, trong đó 4 người mang di chứng chất độc da cam, gồm: anh Trần Văn Luận (SN 1976), anh Trần Văn Hoàng (SN 1981), chị Trần Thị Lũy (SN 1985) và anh Trần Văn Lãm (SN 1989).

Dù đều đã bước vào tuổi trung niên, cả bốn người vẫn không thể tự chăm sóc bản thân. Mọi sinh hoạt hằng ngày đều phụ thuộc vào đôi bàn tay gầy guộc của người mẹ đã ngoài 70 tuổi.

Mỗi ngày, bà Dần phải dậy từ rất sớm để nấu ăn, giặt giũ, dọn dẹp, chăm lo từng bữa cơm, từng viên thuốc cho các con. Đến tối muộn, khi các con ngủ, bà cũng mới dám ngả lưng.

Thế nhưng, nửa đêm, chỉ cần nghe tiếng ho, tiếng trở mình hay một tiếng động khe khẽ, bà lại tỉnh giấc. Có những buổi trái nắng, trở trời, thì dường như là thức đến sáng.

Nhiều năm qua, bà gần như không có một ngày thực sự nghỉ ngơi. Điều bà lo nhất không phải là bản thân tuổi đã cao, sức đã yếu mà là một mai mình không còn đủ sức chăm sóc các con. Nhìn các con lần lượt bước vào tuổi trung niên nhưng vẫn không thể tự lo cho bản thân, ánh mắt người mẹ như chùng xuống.

"Tôi đã gần 80 tuổi rồi, giờ chỉ mong còn khỏe để chăm các con thêm được ngày nào yên lòng ngày đó. Điều tôi lo nhất là sau này mình mất đi thì không biết các con sẽ nương tựa vào ai" – bà Dần nghẹn ngào.

Chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm, nhưng với nhiều gia đình như bà Dần, những mất mát vẫn chưa bao giờ kết thúc.

Những người con của bà lớn lên cùng bệnh tật, sức khỏe yếu, khả năng lao động hạn chế. Có người thường xuyên đau nhức, có người không thể tự chăm sóc bản thân. Cuộc sống của cả gia đình chủ yếu dựa vào các khoản trợ cấp dành cho người hoạt động kháng chiến và nạn nhân chất độc da cam, cùng sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và bà con lối xóm.

Dẫu cuộc sống còn rất nhiều khó khăn, trong ngôi nhà ấy vẫn luôn hiện hữu tình mẫu tử thiêng liêng. Mỗi bữa cơm, mỗi viên thuốc, mỗi cái nắm tay của người mẹ đều chứa đựng tình yêu thương vô bờ bến dành cho các con.

Nhiều năm qua, hoàn cảnh của gia đình bà Dần luôn được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hiếu Giang quan tâm, thường xuyên thăm hỏi, động viên và kết nối các nguồn lực hỗ trợ.

Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hiếu Giang Nguyễn Thị Hương, gia đình bà Dần là một trong những trường hợp đặc biệt khó khăn trên địa bàn.

 "Bà Dần đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn phải chăm sóc cùng lúc bốn người con bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam. Chứng kiến hoàn cảnh ấy, ai cũng xót xa. Hội Phụ nữ xã thường xuyên đến thăm hỏi, động viên, đồng thời vận động hội viên, các nhà hảo tâm và các tổ chức hỗ trợ nhu yếu phẩm, quà tặng vào các dịp lễ, tết cũng như khi gia đình gặp khó khăn đột xuất".

Không chỉ có tổ chức Hội, những người cán bộ phụ nữ ở cơ sở cũng luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho gia đình. Bà Hoàng Thị Bông, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Tân Tuyền, cho biết: Gia đình bà Dần là hoàn cảnh mà chúng tôi luôn trăn trở. Mỗi lần đến thăm đều thấy bà lụi cụi chăm từng người con. Có hôm bà mệt lắm nhưng vẫn gắng nấu xong bữa cơm để các con no bữa rồi mới dám nghỉ.

“Chúng tôi thường xuyên vận động hội viên đến giúp đỡ những công việc nặng, chia sẻ phần nào khó khăn với gia đình" – bà Bông chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở những phần quà hay sự hỗ trợ vật chất, điều quý giá hơn cả là sự quan tâm, động viên thường xuyên của cộng đồng dành cho gia đình bà Dần. Những lần cán bộ Hội ghé thăm, hàng xóm sang phụ giúp hay các đoàn thiện nguyện đến động viên đều mang đến niềm vui, tiếp thêm động lực để người mẹ già tiếp tục vượt qua những tháng ngày vất vả, chăm sóc cho 4 đứa con “mãi vẫn như trẻ thơ”.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hậu quả của chất độc da cam vẫn còn hiện hữu trong nhiều gia đình. Những người mẹ như bà Dần vẫn lặng lẽ gánh trên vai nỗi đau kéo dài qua nhiều thập kỷ.

Hạnh phúc và ước mơ của bà Dần giản dị nhưng vô cùng lớn lao, chỉ cần mỗi sáng dậy có đủ sức khỏe đểy tự tay nấu bữa cơm cho các con. Còn nhìn thấy các con khỏe mạnh, bình yên bên mình, với bà, đó đã là một ngày đáng quý.

Bóng người mẹ già cặm cụi giữa căn nhà nhỏ ở thôn Tân Tuyền khiến bất cứ ai từng gặp cũng không khỏi lặng người. Đó không chỉ là câu chuyện về một gia đình chịu nhiều mất mát vì chất độc da cam mà còn là biểu tượng của tình mẫu tử bền bỉ, của sự hy sinh vô bờ bến. Và sự chung tay, đồng hành từ toàn xã hội sẽ góp phần xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm nghị lực để các gia đình nạn nhân chất độc da cam vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống.