Oscar 2026: Đa dạng và thuyết phục

Những đề cử giàu bản sắc

Ngay từ danh sách đề cử Phim xuất sắc nhất, Oscar 2026 đã phản ánh sự đa dạng hiếm có. “One Battle After Another” đại diện cho dòng phim chính trị - gia đình với hơi thở đương đại của nước Mỹ, trong khi “Sinners” lại tạo dấu ấn bằng cách kết hợp kinh dị, lịch sử và âm nhạc người da màu. “Bu-gonia” đem đến sắc thái khoa học viễn tưởng pha phê phán môi trường, “The Secret Agent” gợi lại những bóng tối chính trị của Brazil, còn “Sentimental Value”, “Hamnet” và “Train Dreams” đi sâu vào ký ức, đổ vỡ gia đình và những tầng cảm xúc riêng tư. Bên cạnh đó, “Frankenstein” làm mới một chất liệu kinh điển bằng câu hỏi đạo đức về khoa học và con người, còn “F1” và “Marty Supreme” cho thấy dòng phim thương mại, tiểu sử vẫn có chỗ đứng rõ ràng trong bức tranh chung của năm nay. Chính sự phong phú về sắc thái ấy khiến mùa giải năm nay trở nên hấp dẫn hơn: không thiếu ứng viên mạnh, không thiếu màu sắc đối lập, và càng không thiếu lý do để cuộc đua giữ được sự hồi hộp cho đến sát giờ công bố.

Một trong những điểm đáng chú ý của Oscar 2026 là cảm giác đồng đều về chất lượng. Không phải năm nào danh sách đề cử cũng phản ánh cùng lúc sự hiện diện của phim nghệ thuật, phim thể loại, phim quốc tế và cả những tác phẩm có sức hút đại chúng mạnh mẽ. Trong bối cảnh đó, việc những bộ phim như “Sinners” hay “KPop Demon Hunters” có thể tiến xa đến vậy cũng gợi mở rằng Viện Hàn lâm đang mở rộng biên độ đón nhận của mình, đặc biệt với phim kinh dị, phim hoạt hình và các tác phẩm mang bản sắc văn hóa ngoài trung tâm Hollywood truyền thống.

Những cột mốc đáng nhớ

Nếu phải chọn một cái tên tiêu biểu nhất cho Oscar 2026, “One Battle After Another” gần như là đáp án không cần tranh cãi. Bộ phim của Paul Thomas Anderson giành 6 tượng vàng, trong đó có những hạng mục quan trọng nhất như Phim xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, bên cạnh Dựng phim, Casting và Nam diễn viên phụ cho Sean Penn. Đây là bộ phim thắng nhiều giải nhất đêm trao giải, đồng thời cũng là chiến thắng được dự báo từ trước sau khi tác phẩm này liên tục chiếm ưu thế ở các giải tiền Oscar. Việc Anderson cuối cùng cũng giành được tượng vàng đạo diễn đầu tiên trong sự nghiệp càng khiến chiến thắng của bộ phim mang thêm ý nghĩa như sự ghi nhận xứng đáng dành cho một trong những nhà làm phim có ảnh hưởng nhất của điện ảnh Mỹ đương đại.

Tuy nhiên, nếu “One Battle After Another” là bộ phim thắng lớn nhất về mặt giải thưởng, thì “Sinners” mới là cái tên tạo ra nhiều thảo luận nhất trong suốt mùa giải. Bộ phim bước vào Oscar với 16 đề cử, một cột mốc kỷ lục, và dù không thể chạm tới giải Phim xuất sắc nhất, tác phẩm của Ryan Coogler vẫn để lại dấu ấn sâu đậm với 4 chiến thắng quan trọng. Michael B. Jordan giành Nam diễn viên chính xuất sắc nhất là một trong những khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất đêm trao giải, khi cả khán phòng dành cho anh sự hưởng ứng nồng nhiệt. Jordan đã mở đầu bài phát biểu bằng lời cảm ơn gia đình, đồng thời tri ân Ryan Coogler vì đã tạo cho anh cơ hội được nhìn thấy và thể hiện chính mình trên màn ảnh.

Cũng từ “Sinners”, nhà quay phim Autumn Durald Arkapaw đã làm nên lịch sử khi trở thành người phụ nữ đầu tiên giành tượng vàng Oscar ở hạng mục Quay phim xuất sắc nhất. Đây là một trong những cột mốc mang tính biểu tượng nhất của Oscar 2026, bởi nó không chỉ là chiến thắng cá nhân mà còn gợi nhắc đến một lịch sử rất dài trong đó nhiều đóng góp của phụ nữ ở các vị trí kỹ thuật từng không được ghi nhận tương xứng. Việc một bộ phim kinh dị như “Sinners” đồng thời giành chiến thắng ở các hạng mục lớn như Nam diễn viên chính, Kịch bản gốc, Nhạc phim và Quay phim cũng khẳng định năm nay là một năm đặc biệt thành công của dòng phim kinh dị tại Oscar. “Frankenstein” thắng thêm 3 giải ở mảng thiết kế sản xuất, hóa trang và phục trang, còn “Weapons” mang về tượng vàng Nữ diễn viên phụ cho Amy Madigan, tạo nên một đêm mà các bộ phim thể loại không còn đứng ngoài trung tâm của cuộc chơi nữa. Ở mảng diễn xuất, Jessie Buckley cũng là một điểm nhấn nổi bật khi giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với "Hamnet". Trong khi đó, chiến thắng của "Senti-mental Value" ở hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất đánh dấu lần đầu tiên điện ảnh Na Uy chạm tới tượng vàng này, củng cố nhận định rằng Oscar 2026 là một năm mở rộng đáng kể không gian cho điện ảnh quốc tế.

Không kém phần đáng nhớ là chiến thắng kép của “KPop Demon Hunters” ở hạng mục Phim hoạt hình xuất sắc nhất và Ca khúc nhạc phim xuất sắc nhất với “Golden”. Đây là lần đầu tiên một ca khúc K-pop thắng giải Oscar, đồng thời cũng là dấu hiệu của sức lan tỏa ngày càng lớn của văn hóa Hàn Quốc tại Hollywood. Tuy vậy, khoảnh khắc vui mừng ấy cũng đi kèm chút tiếc nuối khi nhóm sáng tác “Golden” bị dàn nhạc cắt ngang phần phát biểu trên sân khấu và chỉ có thể nói trọn vẹn hơn trong phòng họp báo sau đó.

Đêm trao giải cũng chứng kiến một kết quả hiếm thấy khi “The Singers” và “Two People Exchanging Saliva” đồng chiến thắng ở hạng mục Phim ngắn người đóng, đây mới chỉ là lần thứ 7 trong lịch sử Oscar có một hạng mục có kết quả hòa.

Mượt mà nhưng chưa bùng nổ

Về mặt tổ chức, Oscar 2026 cho thấy ban tổ chức đã rút ra khá nhiều kinh nghiệm từ những năm gần đây. Nhịp chương trình được giữ tương đối gọn, ít tiết mục thừa, ít cảm giác kéo dài lê thê, và phần lớn thời lượng được dành cho những khoảnh khắc trao giải cùng phát biểu chiến thắng. Conan O’Brien tiếp tục chứng minh ông là một lựa chọn phù hợp cho Oscar hiện tại, đủ duyên dáng, đủ châm biếm, nhưng không khiến đêm trao giải trở nên nặng nề hay phô trương. Nhiều bài tường thuật sau lễ trao giải cho rằng Conan đã có một màn dẫn dắt tốt hơn năm trước, linh hoạt hơn, vui hơn, và biết cách giữ thế cân bằng giữa tính giải trí với sự tôn trọng dành cho điện ảnh. Những câu đùa của ông về Timothée Chalamet, về AI và về việc mình có thể là “người dẫn chương trình bằng xương bằng thịt cuối cùng” giúp không khí buổi lễ trở nên nhẹ nhàng mà vẫn bắt kịp nhịp thời sự của Holly-wood hôm nay.

Dẫu vậy, cảm giác đọng lại sau cùng vẫn là một đêm trao giải quá tròn trịa. Các chiến thắng phần lớn hợp lý, những bài phát biểu cảm động xuất hiện đúng lúc, các cột mốc lịch sử đủ sức tạo ấn tượng, và cả yếu tố chính trị cũng hiện diện vừa phải chứ không lấn át toàn bộ chương trình. Javier Bardem nói “Free Palestine” trên sân khấu, Joachim Trier đưa ra phát biểu hướng tới cộng đồng làm phim quốc tế, còn Paul Thomas Anderson nhắc tới “mớ hỗn độn” mà thế hệ hiện tại để lại cho thế giới. Những khoảnh khắc ấy phản ánh Oscar vẫn là nơi điện ảnh kết nối với hiện thực, dù năm nay chính trị không trở thành trục chính của buổi lễ.

Nhìn tổng thể, Oscar 2026 là một đêm trao giải có chất lượng, giàu dấu ấn và phản ánh khá chính xác diện mạo điện ảnh của một năm nhiều biến động sáng tạo. “One Battle After Another” chiến thắng như một lựa chọn thuyết phục của hệ thống giải thưởng, “Sinners” khẳng định sức mạnh văn hóa và cảm xúc, còn “KPop Demon Hunters”, “Sentimental Value”, Jessie Buckley, Amy Madigan hay Autumn Durald Arkapaw đều góp phần tạo nên những cột mốc riêng đáng nhớ. Tuy nhiên, chính sự suôn sẻ, hợp lý và tiết chế ấy khiến Oscar 2026, dù diễn ra chỉn chu, trọn vẹn và tôn vinh xứng đáng các giá trị điện ảnh, vẫn thiếu đi một khoảnh khắc thực sự bùng nổ.