Phân quyền cho Hà Nội phải đi đôi với kiểm soát quyền lực chặt chẽ

Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ (Đoàn Đà Nẵng) bày tỏ nhất trí cao, ủng hộ các nhóm chính sách trong dự thảo của Luật Thủ đô (sửa đổi), đặc biệt là các vấn đề quy định về phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền thành phố Hà Nội. Trong đó có nhiều thẩm quyền mới, kể cả thẩm quyền xây dựng ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm chính sách đặc thù.

Bên cạnh đó, ông Hạ cho rằng, đi đôi với phân quyền mạnh thì phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Từ đó đề nghị Hà Nội đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của bộ máy, nhất là cán bộ tham mưu xây dựng chính sách pháp luật; đòi hỏi đội ngũ này phải có kinh nghiệm, trình độ, tư duy tương xứng và có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đại biểu cũng đề nghị thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và cần làm rõ cơ chế đánh giá, sơ kết, tổng kết thí điểm, bảo đảm các chính sách được triển khai có kiểm soát; từ đó hoàn thiện và nhân rộng mô hình cho phù hợp.

“Quy định liên kết và phát triển vùng Thủ đô cần bổ sung nguyên tắc theo hướng chuyển từ tư duy xây dựng Hà Nội thành trung tâm thu hút sang tư duy Hà Nội là trung tâm lan tỏa, lấy người dân vùng Thủ đô để làm thước đo cho mọi chính sách, mọi dự án và mọi liên kết”, ông Hạ nói.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Thái Nguyên) cho hay, qua nghiên cứu dự thảo Luật nhận thấy có 192 thẩm quyền được giao cho thành phố Hà Nội. Trong đó có những thẩm quyền rất mạnh, như phân quyền trong việc tổ chức bộ máy và biên chế, trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bà Thuỷ cho rằng, cách tiếp cận ở đây không phải Quốc hội ưu tiên cho Thủ đô mà cần tiếp cận theo hướng Đảng và Nhà nước giao mục tiêu rất cao cho Thủ đô. Từ đó cần phải có những cơ chế chính sách đặc biệt, đặc cách, đặc thù để giúp cho Thủ đô hoàn thành nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao.

Với việc dự thảo giao cho Hà Nội được quyết định việc thí điểm các cơ chế, chính sách khác với luật hoặc chưa được luật quy định, bà Thuỷ cho rằng quy định đóng khung chỉ cho phép thí điểm trong 6 lĩnh vực cần được cân nhắc thêm.

“Ngày hôm nay chúng ta thấy số lĩnh vực này là đủ, là phù hợp. Nhưng với những mục tiêu, nhiệm vụ Hà Nội được giao rất cao, trong đó có nhiệm vụ phải trở thành thành phố toàn cầu thì việc quy định đóng khung những lĩnh vực được thí điểm sẽ gây e ngại, bởi sau khi luật được ban hành có thể sẽ lạc hậu so với thực tiễn và không theo kịp sự vận động liên tục của Hà Nội”, bà Thuỷ nói và đề nghị quy định rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở y tế đóng trên địa bàn tham gia hỗ trợ ngành y tế của Thủ đô.

Theo đại biểu Quốc hội Tráng A Dương (Đoàn Lào Cai), cần bổ sung thêm nội dung HĐND thành phố quy định chính sách thu hút chuyên gia khoa học hàng đầu quốc tế trong lĩnh vực trọng điểm đến giảng dạy, nghiên cứu tại Thủ đô. Đây là yếu tố then chốt để tăng đột phá, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và kinh tế của Thủ đô trong lĩnh vực quốc tế.

Bên cạnh đó, theo ông Dương, Luật Thủ đô (sửa đổi) cần được hoàn thiện theo hướng vừa tạo cơ chế đặc thù, vừa đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, vừa thúc đẩy phát triển, bảo đảm công bằng xã hội. Cơ chế đặc thù chỉ có ý nghĩa, tạo ra giá trị lan tỏa khi nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người dân Thủ đô.