Phim truyền hình không ngừng làm mới

Góc tiếp cận đa dạng

Trong suốt nhiều năm, phim truyền hình Việt từng gắn liền với “khuôn mẫu quen thuộc” của những câu chuyện gia đình, tình cảm, mâu thuẫn đời thường được kể theo lối tuyến tính, kéo dài hàng chục tập. Mô hình này từng phù hợp với thói quen thưởng thức truyền hình truyền thống, khi khán giả quây quần trước màn hình vào mỗi khung giờ cố định. Tuy nhiên, sự bùng nổ của nền tảng số và dòng phim quốc tế với nhịp kể nhanh, cấu trúc gọn gàng, giàu kịch tính đã làm thay đổi đáng kể thị hiếu người xem, đặc biệt là giới trẻ.

Trước bối cảnh đó, thời gian gần đây, các nhà sản xuất trong nước đã có những thay đổi để tiếp cận khán giả đa dạng và hiện đại hơn. Chính sự vận động không ngừng đó đã đưa phim truyền hình Việt Nam đã khẳng định vị thế là “món ăn tinh thần” quen thuộc của đông đảo khán giả, khi nhiều tác phẩm trong khung giờ vàng thu hút lượng người xem lớn và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng số.

Ngoài những bộ phim đã tạo ra sức hấp dẫn thời gian qua, ngay đầu năm 2026, VFC đã chính thức ra mắt dòng phim chất lượng miniseries, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy làm phim. Dòng phim này có độ dài 16–20 tập, tập trung vào nhịp điệu nhanh, cấu trúc chặt chẽ và những đề tài ít được khai thác trước đây.

Ba tác phẩm mở màn cho dòng phim miniseries gồm “Đồng hồ đếm ngược” (đạo diễn Bùi Tiến Huy), “Lời hứa đầu tiên” (đạo diễn Nguyễn Đức Hiếu) và “Lửa trắng” (đạo diễn Bùi Quốc Việt). Mỗi bộ phim lựa chọn một hướng tiếp cận riêng, phản ánh nỗ lực làm mới từ đề tài đến cách kể chuyện.

Theo giới chuyên môn, sự xuất hiện của dòng phim ngắn tập, miniseries không chỉ là thay đổi về hình thức, mà còn phản ánh chuyển động mạnh mẽ trong tư duy sản xuất. Thay vì kéo dài tình tiết để “giữ sóng”, các tác phẩm mới ưu tiên nhịp kể nhanh, xung đột rõ, nhân vật được xây dựng có động cơ hành động và chiều sâu tâm lý. Những đề tài như tâm lý - xã hội, điều tra, hình sự hay các lát cắt gai góc của đời sống đô thị đang dần xuất hiện nhiều hơn, tạo nên diện mạo mới cho phim truyền hình Việt. Không chỉ đổi mới nội dung, thủ pháp kể chuyện cũng được làm mới. Việc đan xen thời gian, kể song song nhiều tuyến nhân vật, hoặc mở đầu bằng cao trào rồi quay ngược để lý giải diễn biến phía sau đang được áp dụng, tạo cảm giác mới mẻ, gần hơn với cách kể chuyện điện ảnh và xu hướng toàn cầu. Đây là tín hiệu cho thấy phim truyền hình Việt không còn đứng ngoài dòng chảy sáng tạo của thế giới.

Kỳ vọng từ chuyển động dài hơi

Hành trình làm mới của phim truyền hình Việt không phải là cuộc chạy đua ngắn hạn, mà là quá trình dài hơi, đòi hỏi sự đầu tư bền bỉ và chiến lược rõ ràng. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của thị trường giải trí toàn cầu, việc chinh phục khán giả không chỉ nằm ở kỹ thuật hay chiêu thức quảng bá, mà cốt lõi vẫn là những câu chuyện chạm tới đời sống, cảm xúc và bản sắc của chính người Việt.

Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Đỗ Thanh Hải nhấn mạnh, thị trường thay đổi, người xem thay đổi thì phim truyền hình cũng buộc phải chuyển mình. Theo ông, mục tiêu của dòng phim miniseries là tập trung khai thác những vấn đề sâu xa của đời sống xã hội, trong đó có văn hóa Việt, xã hội Việt và con người Việt, đồng thời áp dụng công nghệ hiện đại gắn với phân phối đa nền tảng. Xa hơn, đây còn là bước đi nhằm thúc đẩy công nghiệp văn hóa, tăng cường trao đổi và giao lưu quốc tế.

Thực tế, nhiều bộ phim truyền hình thời gian gần đây đã chú trọng hơn đến việc sử dụng bối cảnh văn hóa vùng miền, từ làng quê Bắc Bộ, miền Trung nắng gió đến không gian đô thị hiện đại. Những câu chuyện được kể gần gũi, chân thực, phản ánh nhịp sống và tâm tư của con người trong bối cảnh xã hội đang chuyển động nhanh. Đây được xem là “chìa khóa mềm” để phim Việt không chỉ giữ chân khán giả trong nước, mà còn từng bước tìm đường ra thị trường quốc tế.

Giới làm nghề kỳ vọng, trong tương lai không xa, những bộ phim truyền hình Việt sẽ xuất hiện trên các kênh, đài truyền hình nước ngoài hoặc nền tảng quốc tế, mang theo những câu chuyện văn hóa đặc sắc, giới thiệu những gương mặt nghệ sĩ tài năng, để bạn bè thế giới thấy được một hình ảnh Việt Nam đổi mới, phát triển nhưng vẫn đậm đà bản sắc.

Chia sẻ thêm về định hướng sắp tới, ông Đỗ Thanh Hải cho biết, ngoài việc đa dạng hóa đề tài và cách làm phim, đội ngũ sản xuất còn phải tính toán đến xu hướng phát triển của văn hóa nghệ thuật và những biến chuyển trong đời sống xã hội. Theo đó, phim truyền hình buộc phải nâng cao tính chuyên nghiệp, tiếp cận các xu hướng làm phim hiện đại, thí điểm những dòng phim mới phù hợp với thói quen xem và công nghệ trên nhiều phương tiện khác nhau của khán giả.

Từ góc nhìn dài hạn, sự chuyển mình của phim truyền hình Việt không chỉ là câu chuyện của riêng ngành điện ảnh - truyền hình, mà còn gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia. Mỗi bộ phim, nếu được đầu tư nghiêm túc và kể bằng ngôn ngữ sáng tạo, có thể trở thành “sứ giả văn hóa”, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và đời sống Việt Nam ra bên ngoài.

Trong làn sóng hội nhập mạnh mẽ, khi ranh giới giữa truyền hình truyền thống và nền tảng số ngày càng mờ nhạt, việc giữ được bản sắc trong quá trình đổi mới là bài toán không nhỏ. Nhưng cũng chính từ thách thức đó, cơ hội mở ra cho những người làm phim dám thử nghiệm, dám bước ra khỏi vùng an toàn để tạo nên những tác phẩm vừa hiện đại, vừa mang hơi thở đời sống Việt.