từ khóa: # công nghiệp văn hóa

Việt Nam hiện có hàng nghìn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, cùng nền văn hóa đa dạng. Đây là nguồn tài nguyên giàu giá trị để phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và quảng bá hình ảnh đất nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, Việt Nam vẫn chưa hình thành được nhiều biểu tượng văn hóa đủ mạnh để thế giới có thể lập tức nhận diện.

Trong dòng chảy không ngừng của âm nhạc đương đại, ngày càng nhiều nghệ sĩ trẻ lựa chọn khai thác chất liệu truyền thống như dân ca, nhạc cụ dân tộc, văn học, lịch sử hay các yếu tố văn hóa bản địa để làm mới sản phẩm của mình. Những thử nghiệm này không chỉ tạo nên sắc màu riêng cho thị trường âm nhạc mà còn góp phần đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng trẻ.

Việt Nam hiện có hàng nghìn làng nghề và làng có nghề truyền thống trải dài khắp cả nước. Không chỉ tạo sinh kế cho người dân, các làng nghề còn lưu giữ kho tàng tri thức dân gian, kỹ thuật thủ công, mỹ thuật ứng dụng và bản sắc văn hóa đặc trưng của từng vùng miền. Đây được xem là “mỏ vàng” cho phát triển công nghiệp văn hóa nếu biết khai thác đúng hướng.

Theo hồ sơ dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 43/2025 vừa được Bộ Tư pháp công bố, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất sắp xếp lại cơ cấu tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm từ 24 xuống còn 22 đơn vị trực thuộc.

Sau một thời gian im ắng, các concert âm nhạc đang trở lại với hàng loạt chương trình với quy mô hoành tráng, chuyên nghiệp được tổ chức rộng khắp trên cả nước. Chưa bao giờ khái niệm “đi đu idol” lại trở nên gần gũi với khán giả và tạo ra những cú hích cho ngành công nghiệp văn hóa trong thời gian qua.

Việt Nam có nhiều tiềm năng để chuyển hóa di sản từ trạng thái tĩnh sang trạng thái động, đưa di sản trở thành nguồn lực, động lực cho phát triển công nghiệp văn hóa. Tuy vậy, hành trình đánh thức di sản bằng công nghệ vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Với kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa đầu tiên, TPHCM đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Bài toán đặt ra đối với “đầu tàu” kinh tế cả nước chính là về đầu tư hạ tầng gắn với khả năng kết nối hệ sinh thái, phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp văn hóa.

Trong thời đại số, khi thế giới đang diễn ra sự cạnh tranh giá trị và ảnh hưởng của công nghiệp văn hoá, thì việc nhận diện đầy đủ và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hoá góp phần quan trọng định hình giá trị quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Thành phố Hà Nội đang đẩy mạnh kế hoạch bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Phở Hà Nội; đồng thời xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh “Phở” vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong bối cảnh đời sống văn hóa đương đại đang biến đổi sâu sắc dưới tác động của công nghệ, thị trường và xu hướng kinh tế sáng tạo, sân khấu Việt Nam không chỉ đối diện với những khó khăn mang tính thời điểm, mà còn đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc toàn diện. Tuy nhiên, chính trong những thách thức ấy lại đang mở ra những cơ hội quan trọng để sân khấu tìm lại vị trí của mình trong đời sống xã hội.

Du lịch văn hóa đang được xem là một trong những hướng đi tiềm năng để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa phong phú của Việt Nam. Việc phát triển “chuỗi giá trị du lịch văn hóa” không chỉ thể hiện khả năng “kinh tế hóa” tiềm năng, lợi thế văn hóa – tức biến các giá trị văn hóa thành tài sản kinh tế – mà còn tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa lĩnh vực du lịch và văn hóa.

Kể từ khi đổi mới đến nay, Đảng ta đã có một loạt nghị quyết về văn hóa, tiêu biểu như Nghị quyết 05-NQ/TW năm 1987; Nghị quyết Trung ương 5 (khóa 8) năm 1998, Nghị quyết 33 (khóa 11) năm 2014... Các nghị quyết đã có vai trò, tác dụng to lớn trong định hướng cho sự phát triển của văn hoá nước nhà suốt thời gian qua.

Theo nhà nghiên cứu văn hoá Ngô Hương Giang, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa cho thấy bước phát triển mang tính đột phá về nhận thức, phù hợp với yêu cầu khách quan của quá trình phát triển đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Du lịch âm nhạc đang nổi lên như một xu hướng mới của thế giới và Việt Nam. Những concert, lễ hội âm nhạc thu hút đông đảo khán giả không chỉ tạo trải nghiệm văn hóa đặc sắc mà còn mở ra cơ hội phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó Hà Nội có nhiều tiềm năng.

Ngày 12/3, tại Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tọa đàm khoa học “Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam: Từ mục tiêu chiến lược đến giải pháp thực tiễn”.

Sau nhiều năm tăng trưởng ổn định, ngành xuất bản Việt Nam đang đứng trước những chuyển động mới. Chuyển đổi số, sự thay đổi của thị trường và vấn nạn sách giả, sách lậu đặt ra yêu cầu xây dựng một “kịch bản mới” để ngành phát triển bền vững trong thời đại số.

Nhà hát Múa rối Việt Nam (thành lập 12/3/1956) đã trải qua 70 năm hình thành và phát triển. Trên hành trình ấy, nhiều thế hệ nghệ sĩ không chỉ gìn giữ một loại hình sân khấu truyền thống đặc sắc, mà còn nỗ lực tìm cách để nghệ thuật rối tiếp tục sống động trong đời sống văn hóa đương đại.

Nghị quyết 80 - NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định tầm nhìn đến năm 2045, công nghiệp văn hoá, kinh tế sáng tạo thực sự trở thành trụ cột của phát triển bền vững, phấn đấu đóng góp 9% GDP. Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam do NSND Vương Duy Biên làm Chủ tịch được thành lập, với vai trò là nơi kết nối các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo và công nghiệp nội dung. Nhằm hướng đến việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp văn hóa, bảo tồn và lan tỏa các giá trị truyền thống thông qua các hoạt động giao lưu, hợp tác và đổi mới sáng tạo.

Việc cơ quan chức năng vừa khởi tố hàng chục đối tượng liên quan đến các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên internet một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng vi phạm bản quyền đang diễn ra phức tạp trên môi trường số. Trong bối cảnh ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đang từng bước phát triển, việc siết chặt quản lý, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xem là bước đi cần thiết để bảo vệ người sáng tạo và xây dựng môi trường nội dung lành mạnh.

Từ những không gian tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa truyền thống, lễ hội trên địa bàn Hà Nội đang được định hướng phát triển theo mô hình sản phẩm công nghiệp văn hóa, gắn với du lịch bền vững. Đây không chỉ là bước đi nhằm khai thác hiệu quả giá trị di sản, mà còn mở ra hướng tiếp cận mới cho việc quảng bá hình ảnh Thủ đô.