Phổ biến pháp luật cần trở thành dịch vụ giúp người dân áp dụng vào đời sống

Chiều 7/5, Bộ Tư pháp tổ chức họp góp ý, hoàn thiện Bộ Tài liệu bồi dưỡng cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh và bà Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II chủ trì cuộc họp.

Bộ Tài liệu bồi dưỡng cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Bộ tài liệu) được xây dựng theo Kế hoạch đã được phê duyệt của Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam” giai đoạn II (EU JULE II) - Hợp phần hỗ trợ các cơ quan nhà nước do Liên minh châu Âu tài trợ giai đoạn 2025-2030, do Bộ Tư pháp là cơ quan chủ quản. Bộ tài liệu hướng tới yêu cầu thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với đặc thù văn hóa, điều kiện thực tiễn của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cù Thu Anh cho biết, đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận thông tin pháp luật, ngôn ngữ, hạ tầng công nghệ và Internet. Qua các đợt khảo sát thực tế tại địa phương, cơ quan chuyên môn nhận thấy đây là nhóm đối tượng đặc thù, cần có phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp, linh hoạt và gần gũi với đời sống. Việc xây dựng Bộ tài liệu không chỉ bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước mà còn phải cập nhật số liệu, tình hình thực tiễn mới nhất để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả khi triển khai tại cơ sở.

Khẳng định công tác hoàn thiện khung chính sách về phổ biến, giáo dục pháp luật cho các nhóm đối tượng đặc thù đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua, bà Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II cũng chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức đặt ra hiện nay. Theo đó, sự phát triển mạnh mẽ của Internet và công nghệ số đã làm thay đổi cách người dân tiếp cận thông tin, đòi hỏi công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phải đổi mới cả về nội dung và phương thức triển khai.

“Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ dừng ở việc phát tài liệu, tổ chức hội nghị hay tập huấn theo phương thức truyền thống, mà cần từng bước trở thành một dịch vụ hỗ trợ người dân tiếp cận và áp dụng pháp luật vào đời sống”, bà Nguyễn Thị Thanh Hải nhấn mạnh. Đồng thời cho rằng hoạt động này cần được cá nhân hóa, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền; kết hợp hiệu quả giữa phương thức truyền thống với ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số.

Theo đại diện Dự án EU JULE II, việc hoàn thiện Bộ tài liệu không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật mà còn tạo thêm nguồn tài liệu tham khảo thiết thực, hữu ích cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật tại cơ sở.

Trình bày tóm tắt dự thảo Bộ tài liệu, ông Phan Hồng Nguyên, Phó Cục trưởng Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cho biết, Bộ tài liệu gồm 12 chuyên đề, được chia thành hai phần chính: “Những vấn đề chung” và “Một số kỹ năng cho báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”.

Một trong những nội dung nổi bật của Bộ Tài liệu là yêu cầu tăng cường chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để tạo ra các sản phẩm truyền thông dễ hiểu, dễ tiếp cận, ngắn gọn, hấp dẫn, hạn chế gây áp lực tiếp nhận thông tin cho người dân.

Theo ông Phan Hồng Nguyên, việc đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần có lộ trình phù hợp, kết hợp hài hòa giữa phương thức truyền thống và ứng dụng công nghệ thông tin, không thể “đốt cháy giai đoạn”. Trong đó, chú trọng nâng cao kỹ năng cho đội ngũ trực tiếp thực hiện công tác phổ biến pháp luật tại cơ sở; tiếp tục triển khai linh hoạt các hình thức như sân khấu hóa, “Hái hoa dân chủ”, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, lồng ghép tuyên truyền pháp luật thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở để nâng cao hiệu quả tiếp cận của người dân.

Tại cuộc họp, các đại biểu đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của cơ quan chủ trì và nhóm biên soạn; đồng thời nhận định Bộ tài liệu có kết cấu khoa học, nội dung toàn diện, bám sát thực tiễn và bước đầu lồng ghép phù hợp yếu tố văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, các chuyên gia tư vấn góp ý tiếp tục rà soát, chỉnh lý để nâng cao tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của tài liệu. Nhiều ý kiến đề xuất bổ sung phân tích sâu hơn về đặc thù công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với đồng bào dân tộc thiểu số; cập nhật các phương thức truyền thông số phù hợp với điều kiện vùng sâu, vùng xa; tăng cường các tình huống thực tiễn, mô hình hiệu quả tại cơ sở và hướng dẫn cụ thể hơn về kỹ năng truyền đạt pháp luật gắn với ngôn ngữ, phong tục, tập quán, vấn đề an sinh từng địa bàn…