từ khóa: #dân tộc thiểu số

Giữa núi rừng trùng điệp và điều kiện còn nhiều khó khăn, những học sinh vượt khó học giỏi, những vận động viên bền bỉ theo đuổi đam mê, những thanh niên dám ước mơ và hành động để đổi thay cuộc sống. Mỗi câu chuyện là một minh chứng sinh động cho sức sống mãnh liệt của con người nơi đại ngàn, góp phần lan tỏa cảm hứng, niềm tin và giá trị tốt đẹp cho cộng đồng.

Thực hiện Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 14/4/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống () trong vùng dân tộc thiểu số (DTTS) giai đoạn 2015-2025” (Đề án 498); tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông, vận động nhằm nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi trong hôn nhân ở vùng đồng bào DTTS, góp phần ngăn ngừa, hạn chế tình trạng TH-HNCHT.

Những năm qua, thông qua các phong trào thi đua yêu nước gắn với phát triển kinh tế hộ gia đình, đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động vươn lên trong lao động sản xuất. Qua đó, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số không ngừng được cải thiện, góp phần xây dựng đời sống văn hóa mới tại cơ sở.

Ngày 19/12, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ea Phê, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị truyền thông nâng cao năng lực lồng ghép thực hiện bình đẳng giới năm 2025. Hội nghị thu hút sự tham gia của cán bộ hội, hội viên phụ nữ trên địa bàn xã.

Sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I (2021 – 2025), gọi tắt là Chương trình MTQG 1719, tỉnh Tuyên Quang đã đạt được những kết quả nổi bật trên nhiều lĩnh vực. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ; đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào từng bước cải thiện; mô hình sản xuất chuyển từ tự phát sang bền vững; các giá trị văn hóa được bảo tồn; an sinh xã hội được đảm bảo. Tất cả tạo nên một diện mạo mới đầy khởi sắc ở vùng đồng bào DTTS.

Bằng uy tín, kinh nghiệm sống và sự am hiểu sâu sắc phong tục, tập quán của cộng đồng, những Người có uy tín, chức sắc tôn giáo trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Đắk Lắk đã và đang phát huy vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân. Họ chính là điểm tựa tinh thần, là “cầu nối” bền bỉ giữa pháp luật và buôn làng, góp phần thay đổi nhận thức, từng bước đẩy lùi tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (TH-HNCHT) trong cộng đồng.

Với nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2030 (Chương trình MTQG 1719), công tác tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào DTTS tại tỉnh Tuyên Quang được quan tâm triển khai đồng bộ và đạt nhiều kết quả tích cực. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, tạo động lực để đồng bào DTTS thi đua lao động, sản xuất, xây dựng bản làng ngày càng ấm no, phát triển.

Triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I (2021 – 2025) (Chương trình MTQG 1719), xã Hội Hoan (tỉnh Lạng Sơn) đã và đang ghi nhận những chuyển biến tích cực, khá toàn diện. Từ hạ tầng thiết yếu, nhà ở, giáo dục, đào tạo nghề đến bảo tồn văn hóa, bình đẳng giới, truyền thông, tuyên truyền…. Chương trình đã từng bước cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân, tạo nền tảng cho sinh kế ổn định, bền vững, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Triển khai thực hiện Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 14/4/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (TH-HNCHT) trong vùng DTTS giai đoạn 2015-2025” (Đề án 498); thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã tập trung triển khai xây dựng và nhân rộng các mô hình can thiệp phù hợp với điều kiện thực tiễn. Qua đó, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành vi của người dân, từng bước ngăn ngừa và đẩy lùi các hủ tục lạc hậu, ảnh hưởng đến chất lượng dân số và sự phát triển bền vững.

Nhằm thúc đẩy phong trào văn hóa cơ sở, những năm qua, xã Hội Hoan, tỉnh Lạng Sơn đã tích cực triển khai thực hiện Dự án 6 về Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719). Nhờ đó, các câu lạc bộ, đội văn nghệ truyền thống được quan tâm hỗ trợ; hệ thống thiết chế văn hóa tại các thôn, xã được đầu tư, xây dựng góp phần thúc đẩy phong trào văn hóa cơ sở, nâng cao đời sống Nhân dân.

Thực hiện Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 14/4/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống () trong vùng dân tộc thiểu số (DTTS) giai đoạn 2015-2025” (Đề án 498); tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông, vận động nhằm nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi trong hôn nhân ở vùng đồng bào DTTS, góp phần ngăn ngừa, hạn chế tình trạng TH-HNCHT.

Nhằm bảo tồn và phát huy điệu múa sư tử mèo, vừa qua, UBND xã Hội Hoan (tỉnh Lạng Sơn) đã tổ chức lớp truyền dạy múa sư tử mèo dân tộc Tày, Nùng xã Hội Hoan năm 2025.

Nhờ những giải pháp đồng bộ, việc tiếp cận thông tin của đồng bào dân tộc thiểu số ở Tân Khánh đã chuyển từ thụ động sang chủ động. Người dân không chỉ nghe, mà còn biết hỏi, biết tìm hiểu, biết so sánh thông tin trước khi quyết định sản xuất hoặc tham gia chính sách.

Trong hai ngày tập huấn tại Tuyên Quang, 40 tham dự viên dân tộc thiểu số được trang bị kiến thức về bình đẳng giới trong mối liên hệ với phát triển kinh tế gia đình và kỹ năng phòng ngừa, ứng phó với bạo lực. Khóa học do Quỹ Vì Tầm Vóc Việt tổ chức giúp họ hiểu rõ hơn các vấn đề giới, nhận diện nguy cơ bạo lực gia đình và mang những bài học ấy trở về để gieo sự thay đổi trong chính mái nhà của mình.

Sở Dân tộc và Tôn giáo đã xác định: muốn giảm nghèo thông tin hiệu quả, phải bắt đầu từ chính cộng đồng và bản sắc văn hóa. Bởi chính văn hóa là sợi dây liên kết con người, tạo sức bền tinh thần và là “cửa ngõ” để thông tin đi vào đời sống tự nhiên và thuyết phục nhất.

Tuyên Quang sau sáp nhập có diện tích tự nhiên 13.795,50 km², dân số trên 1,86 triệu người, với hơn 70% là đồng bào DTTS. Đây là địa bàn rộng, dân cư phân tán, phong tục tập quán đa dạng – cũng là nơi mà tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (TH-HNCHT) từng diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh giữ vai trò nòng cốt tham mưu, tổ chức, điều phối các giải pháp nhằm từng bước đẩy lùi vấn đề này một cách bền vững.

Giảm nghèo thông tin ở Phượng Tiến không phải câu chuyện của một ngày, cũng không phải chỉ của chính quyền hay của riêng người dân. Đó là một hành trình chung – nơi tri thức được lan tỏa, nơi cơ hội đến với từng hộ gia đình, nơi cộng đồng gắn bó tạo nên sức mạnh nội lực.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, các xã Phúc Chu, Bảo Linh, Đồng Thịnh và thị trấn Chợ Chu được hợp nhất thành xã Định Hóa mới. Sau sắp xếp, xã có diện tích tự nhiên 67,3 km², gồm 41 xóm với 5.491 hộ, 22.306 nhân khẩu thuộc 15 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đông nhất là các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Sán Chí, Mông, Pà Thẻn, Thái, Mường, Cao Lan…

Những năm gần đây, cùng với nỗ lực chung của hệ thống chính trị, Đề án “Hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng dân tộc thiểu số (DTTS) giai đoạn 2018 – 2025” theo Quyết định 1898/QĐ-TTg đã được tỉnh Đắk Lắk triển khai đồng bộ, từng bước mang lại chuyển biến tích cực. Ở nhiều vùng khó khăn, phụ nữ DTTS không chỉ được tiếp cận thông tin, pháp luật mà còn được trao cơ hội để tự tin, chủ động hơn trong cuộc sống, qua đó góp phần xóa bỏ định kiến và hủ tục tồn tại nhiều thế hệ.

Với mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2025 giảm 52 hộ nghèo, 45 hộ cận nghèo, xã Phong Quang đang từng bước chuyển từ cách làm “truyền thông cho dân biết” sang “hỗ trợ dân làm chủ thông tin”. Đây chính là tiền đề quan trọng để thúc đẩy giảm nghèo bền vững trong giai đoạn mới.