Quảng Ngãi: Học sinh Ca Dong nâng tầm lúa rẫy quê nhà
Từ hạt lúa rẫy gắn bó với đồng bào Ca Dong ở vùng cao Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, hai học sinh miền núi đã sáng tạo các sản phẩm như bánh in, trà gạo rang và bột dinh dưỡng, góp phần nâng giá trị nông sản địa phương, đồng thời gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.

Trước khi trở thành những sản phẩm được nhiều người biết đến, lúa rẫy từ lâu đã là một phần không thể thiếu trong đời sống của đồng bào vùng cao Quảng Ngãi.
Không chỉ là nguồn lương thực nuôi sống bao thế hệ, những hạt lúa được gieo trồng trên nương rẫy còn chứa đựng giá trị văn hóa và tinh thần sâu sắc của người dân nơi đây.
Từ đó, hai học sinh người Ca Dong là Đinh Văn Chinh và Đinh Thị Quỳnh Như, Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú (PTDTBT) Tiểu học và Trung học cơ sở (TH-THCS) Sơn Tân, tỉnh Quảng Ngãi, đã mạnh dạn tìm hướng đi mới cho hạt lúa rẫy quê hương.

Với mong muốn nhiều người biết đến đặc sản vùng cao hơn, các em bắt đầu nghiên cứu, thử nghiệm nhiều công thức khác nhau từ những kiến thức được học ở trường, từng bước biến hạt lúa rẫy truyền thống thành các sản phẩm có giá trị thương mại và mang đậm dấu ấn địa phương.
Sau nhiều lần thử nghiệm, Đinh Văn Chinh và Đinh Thị Quỳnh Như đã tạo ra các sản phẩm từ lúa rẫy như: bánh in, trà gạo rang và bột dinh dưỡng. Nhờ hương vị đặc trưng của vùng cao, các sản phẩm bước đầu nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng.

Em Đinh Văn Chinh cho biết, nhóm gặp không ít khó khăn trong quá trình nghiên cứu do thiếu kinh nghiệm chế biến. Nhiều mẻ bánh, mẻ trà phải làm lại nhiều lần mới đạt yêu cầu. Khi sản phẩm được đón nhận, các em càng có thêm động lực để tiếp tục phát triển ý tưởng.

Bên cạnh chế biến sản phẩm, hai học sinh còn tận dụng mạng xã hội để quảng bá hình ảnh lúa rẫy và văn hóa Ca Dong. Những video, hình ảnh về quá trình làm sản phẩm đã giúp đặc sản quê hương tiếp cận nhiều người hơn. Hiện sản phẩm đã có khách đặt mua, song do còn bận học tập nên các em chưa thể sản xuất với số lượng lớn.

Theo cô Đinh Thị Hạnh, giáo viên Trường PTDTBT TH-THCS Sơn Tân, dự án là kết quả của việc ứng dụng giáo dục STEM vào thực tiễn, góp phần khơi dậy tinh thần sáng tạo và ý thức gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống cho học sinh.
Không chỉ tạo ra sản phẩm mới, dự án còn góp phần kể câu chuyện về con người và văn hóa vùng cao thông qua hạt lúa rẫy. Nhận thấy tiềm năng phát triển lâu dài, nhà trường đang đồng hành cùng học sinh hoàn thiện dự án theo hướng khởi nghiệp.

Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH-THCS Sơn Tân Huỳnh Văn Thành cho biết, thời gian tới nhà trường sẽ đề xuất hỗ trợ kiểm nghiệm, hoàn thiện quy trình sản xuất để hướng tới xây dựng sản phẩm OCOP. Nếu được đầu tư bài bản về chất lượng và bao bì, các sản phẩm từ lúa rẫy hoàn toàn có thể trở thành đặc sản mang dấu ấn riêng của vùng cao Sơn Tây.