Quảng Ngãi miệt mài tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Cùng với đó đẩy nhanh việc lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Đến ngày, tỉnh đã bàn giao 3.348 mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội, phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu tại các nghĩa trang trước tháng 10/2026

Hơn 6.500 phần mộ được khai quật, gần 4.500 mẫu sinh phẩm được thu nhận

Ngày 19/8, đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi cho biết, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai đồng bộ trên địa bàn tỉnh, với trọng tâm là rà soát nguồn tin, tổ chức tìm kiếm tại các khu vực có thông tin về liệt sĩ và thu nhận mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.

Quảng Ngãi hiện có 127 nghĩa trang liệt sĩ với 37.689 phần mộ, trong đó 26 mộ tập thể. Có 16.758 mộ đầy đủ thông tin, 5.134 mộ có một phần thông tin và 15.771 mộ chưa có thông tin.

Theo kế hoạch, tỉnh cần lấy mẫu sinh phẩm đối với 13.656 phần mộ tại 113 nghĩa trang. Bộ CHQS tỉnh đã thành lập một Tổ chuyên ngành và các đội lấy mẫu để triển khai nhiệm vụ khai quật, lấy mẫu, lập hồ sơ, mã hóa, bảo quản và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ.

Từ đầu “Chiến dịch 500 ngày đêm” đến nay, các lực lượng đã khai quật hơn 6.500 phần mộ và thu được gần 4.500 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện phục vụ giám định ADN.

Riêng đến ngày 13/8, Quảng Ngãi đã bàn giao 3.348 mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội (Bộ Quốc phòng) để giám định ADN. Trong đó, đợt đầu tỉnh bàn giao 1.135 mẫu; đợt thứ hai bàn giao 2.213 mẫu.

Thiếu tá Nguyễn Trung Lưu, Trợ lý Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc lấy mẫu, vận chuyển và bàn giao được thực hiện theo quy trình kỹ thuật của Bộ Quốc phòng, bảo đảm tính chính xác, khách quan của mẫu sinh phẩm, tạo cơ sở cho việc phân tích và đối chiếu ADN.

Từ những thông tin ít ỏi đến 10 hài cốt liệt sĩ ở Đăk Pék

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi, tại xã Đăk Pék, từ ngày 29/7 đến 14/8, Ban CHQS xã phối hợp với các lực lượng tổ chức tìm kiếm tại khu vực thôn 16/5 và quy tập được 10 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như ba lô, giày vải, bình tông, dây thắt lưng, dao găm, hộp quẹt...

Nhiều hài cốt còn xương, răng và được phát hiện cùng các vật dụng từng được sử dụng để chôn cất như tấm tăng, áo mưa hoặc vải dù.

Theo ông Bùi Đình Lai, trú tại thôn 16/5, trong quá trình san lấp đất làm nhà, ông phát hiện hài cốt liệt sĩ nên dừng thi công. Khi địa phương triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, ông đã cung cấp thông tin cho lực lượng quân sự xã.

Từ thông tin này, lực lượng chức năng tiến hành xác minh, tổ chức rà phá bom mìn và khai quật. Kết quả đã tìm thấy 10 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật.

Thượng tá BLong Nhâm, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Đăk Pék cho biết, sau khi có chủ trương triển khai chiến dịch, đơn vị đã tham mưu chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch, tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin.

Tăng lực lượng, chạy đua với thời gian

Trước khối lượng công việc lớn, Quảng Ngãi đang tăng cường lực lượng nhằm đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu sinh phẩm. Bộ CHQS tỉnh đã thành lập bổ sung 4 đội lấy mẫu, gồm Đội 9, Đội 10, Đội 11 và Đội 12, nâng tổng số lên 12 đội cùng Tổ chuyên ngành.

Các lực lượng được giao thực hiện đồng bộ các khâu từ khai quật, lấy mẫu, lập hồ sơ đến số hóa dữ liệu hài cốt liệt sĩ.

Đại tá Trịnh Công Sơn, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc bổ sung các đội lấy mẫu nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ, đồng thời bảo đảm mỗi phần mộ được thực hiện đầy đủ các công đoạn, hạn chế tối đa sai sót.

Việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần đưa thông tin về các liệt sĩ còn thiếu danh tính trở về với gia đình, quê hương.

Quảng Ngãi đặt mục tiêu hoàn thành việc thu nhận mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ chưa xác định được thông tin trước tháng 10/2026, sớm hơn kế hoạch 5 tháng.

Theo Đại tá Trịnh Công Sơn, trong mùa khô 2025-2026, Đội K53 của Quảng Ngãi đã khảo sát 230 nguồn tin tại Lào, quy tập 10 hài cốt; tại Campuchia khảo sát 160 nguồn tin, quy tập 6 hài cốt. Lực lượng đã khảo sát hơn 300 vị trí, đào hơn 1.000 m³ đất và quy tập 16 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào và Campuchia.

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Quảng Ngãi vẫn còn nhiều khó khăn. Nguồn tin ngày càng ít, phân tán; nhiều thông tin thiếu sơ đồ, tọa độ và độ chính xác không cao. Địa hình thay đổi theo thời gian, nhiều khu vực từng có khả năng có mộ liệt sĩ nay đã được đô thị hóa hoặc xây dựng công trình kiên cố.

Thời tiết khắc nghiệt, điều kiện địa hình, kinh phí, phương tiện và lực lượng chuyên môn cũng tác động không nhỏ đến tiến độ lấy mẫu và tìm kiếm.