Quảng Ngãi: Mùa hạt sâm Ngọc Linh - niềm vui giữa đại ngàn

Trên những triền núi cao dãy Ngọc Linh, nơi khí hậu mát lạnh, rừng già bao phủ quanh năm, những cây sâm Ngọc Linh được chăm sóc qua nhiều năm bắt đầu cho những chùm quả đỏ. Mùa hạt sâm vì thế không chỉ là câu chuyện của sản xuất mà còn trở thành một nét trải nghiệm đặc biệt đối với những người tìm đến vùng đất này.

Niềm vui của người trồng sâm

Đối với người dân vùng núi thuộc các xã Măng Ri, Ngọc Linh, Tu Mơ Rông thuộc tỉnh Quảng Ngãi (tỉnh Kon Tum cũ) mỗi mùa sâm ra hạt là một mùa vui.

Một cây sâm phải trải qua nhiều năm chăm sóc mới có thể cho hoa, kết quả. Người trồng phải thường xuyên kiểm tra vườn, giữ rừng, làm cỏ, theo dõi sâu bệnh và bảo vệ từng gốc sâm trước những tác động của thiên nhiên. Vì vậy, khi những chùm quả đỏ xuất hiện, người dân không khỏi phấn khởi.

Ông A Sỹ, người trồng sâm tại xã Măng Ri cho biết, hạt sâm không đơn thuần là một sản phẩm của cây trồng. Đó còn là nguồn giống cho những mùa sâm tiếp theo, là hy vọng mở rộng vườn sâm và cải thiện thu nhập của các hộ gia đình.

Sâm Ngọc Linh ngày càng được quảng bá gắn với bảo tồn rừng và sinh kế của đồng bào bản địa. Việc phát triển vùng sâm tạo việc làm và góp phần thay đổi nhận thức của người dân về bảo vệ rừng.

Với bà con, niềm vui lớn nhất có lẽ không chỉ nằm ở giá trị của hạt sâm, mà còn ở cảm giác công sức bỏ ra trong nhiều năm đang được đền đáp.

Du khách thích thú khi được tận mắt thấy hạt sâm

Nếu với người dân, mùa hạt sâm là mùa của lao động và thành quả thì với du khách, đây lại là một trải nghiệm đầy tò mò.

Không giống những sản phẩm được bày bán tại các cửa hàng, hạt sâm Ngọc Linh trên cây giúp du khách hình dung rõ hơn về vòng đời của cây sâm Ngọc Linh, từ lúc gieo hạt, chăm sóc cây con cho đến khi hình thành những cây sâm trưởng thành.

Ông Nguyễn Ngọc Hân, du khách ở Hà Nội đi trải nghiệm tại vườn sâm ở xã Măng Ri chia sẻ, được đi giữa không gian rừng núi, nghe người dân kể chuyện về quá trình trồng và giữ sâm, tận mắt nhìn những chùm hạt đỏ dưới tán rừng già, tôi rất vui và thích thú vì lâu nay chỉ biết qua sách báo hoặc các phương tiện truyền thông. Tôi sẽ quay lại nơi đây cùng gia đình tôi để các thành viên đều được tận mắt nhìn thấy những củ sâm Ngọc Linh huyền bí nơi đây.

Sức hút này cũng đang được kết nối ngày càng rõ hơn với du lịch. Các hoạt động quảng bá sâm Ngọc Linh hiện không chỉ tập trung vào mua bán sản phẩm mà còn hướng tới các không gian trải nghiệm, giới thiệu văn hóa bản địa và câu chuyện về vùng trồng sâm.

Điều khiến người dân và du khách hài lòng không chỉ là được nhìn thấy hạt sâm, mà còn là cảm giác được tiếp cận một sản phẩm có câu chuyện.

Tại các phiên chợ, không gian giới thiệu sâm và những hoạt động trải nghiệm, du khách có thể tìm hiểu về sâm Ngọc Linh, xem sản phẩm và nghe giới thiệu về nguồn gốc, quy trình trồng, chăm sóc. Một số phiên chợ còn thực hiện kiểm soát nguồn gốc sản phẩm nhằm hạn chế tình trạng sâm giả, sâm kém chất lượng trà trộn.

Chính sự minh bạch về nguồn gốc, cùng với trải nghiệm trực tiếp tại vùng trồng, góp phần tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Trong bối cảnh sâm Ngọc Linh ngày càng được quan tâm, việc đưa sản phẩm gắn với du lịch cũng mở ra một hướng đi mới: du khách không chỉ mua một sản phẩm, mà còn mang về một câu chuyện về núi rừng, về người trồng sâm và về văn hóa của cộng đồng bản địa.

Mùa hạt sâm có thể trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng nếu được tổ chức bài bản.

Một chuyến tham quan vùng sâm có thể bắt đầu từ hành trình lên núi, tìm hiểu hệ sinh thái rừng, đến thăm vườn sâm, quan sát cây ra hoa – kết quả, nghe người dân kể về nghề trồng sâm và tìm hiểu cách bảo tồn nguồn giống.

Đó cũng là cơ hội để du khách khám phá đời sống, văn hóa và cảnh quan của vùng đất Ngọc Linh.

Cần có chế tài bảo vệ "“Quốc bảo”

Ông Phạm Xuân Quang, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Măng Ri cho biết, thực tế, các hoạt động xúc tiến thương mại sâm Ngọc Linh trong thời gian gần đây đang được định hướng gắn với du lịch và trải nghiệm. Các chương trình lễ hội và không gian trải nghiệm về sâm Ngọc Linh tiếp tục được tổ chức hàng năm, cho thấy sức hút ngày càng lớn của "Quốc bảo" đối với người dân và du khách.

Ông Hoàng Văn Chất, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Lâm nghiệp Đăk Tô cho biết, đằng sau những chùm hạt sâm đỏ mọng là cả một quá trình dài bảo tồn, chăm sóc và giữ gìn rừng. Vì thế, sự hài lòng của du khách sẽ càng có ý nghĩa khi chuyến đi không chỉ dừng lại ở việc tham quan hay mua sản phẩm, mà còn giúp họ hiểu vì sao cây sâm Ngọc Linh cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Với người dân, mùa hạt sâm là mùa của hy vọng. Với du khách, đó là mùa của những trải nghiệm mới mẻ. Còn với địa phương, đây là cơ hội để biến giá trị của cây sâm thành động lực phát triển du lịch xanh, nâng cao sinh kế và bảo tồn văn hóa bản địa.

Giữa đại ngàn Ngọc Linh, những chùm hạt đỏ không chỉ báo hiệu một mùa sinh trưởng mới của cây sâm quý. Chúng còn gieo thêm niềm tin về một hướng phát triển bền vững – nơi người dân có sinh kế tốt hơn, du khách có những trải nghiệm đáng nhớ và rừng Ngọc Linh tiếp tục được gìn giữ cho các thế hệ mai sau.