Quảng Ninh: Ổn định hệ thống giáo dục, tạo nền tảng cho năm học mới

Chủ động ổn định hệ thống giáo dục từ sớm

Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong sắp xếp mạng lưới, đổi mới mô hình quản trị giáo dục.

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh, từ tháng 10/2025, địa phương đã chủ động  tổ chức lại mạng lưới trường học sau sắp xếp đơn vị hành chính và hoàn thành trước yêu cầu chung của Trung ương. Trong đó giảm 51% đầu mối cơ sở giáo dục công lập trực thuộc UBND cấp xã, bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý mới.

Việc sắp xếp được thực hiện đồng bộ với chuyển giao các cơ sở giáo dục từ mầm non đến trung học cơ sở cho cấp xã quản lý, nhưng vẫn bảo đảm hoạt động dạy và học liên tục, ổn định, không ảnh hưởng đến quyền lợi người học. Sau sắp xếp, tỉnh chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối sang kiện toàn tổ chức bên trong, hoàn thiện mô hình quản trị, điều tiết đội ngũ, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, tài sản và xây dựng mô hình “trường mới - chất lượng cao hơn”.

Toàn tỉnh hiện có 346 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và 1 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên tỉnh; cùng 385 cơ sở giáo dục mầm non độc lập. Hệ thống trường học được giữ ổn định như năm học trước, tạo sự yên tâm cho phụ huynh, học sinh và các địa phương trong công tác chuẩn bị năm học mới.

Năm học 2026-2027, Quảng Ninh dự kiến có 371.313 học sinh, tăng hơn 1.100 em so với năm trước, chủ yếu ở bậc trung học cơ sở và trung học phổ thông. Trên cơ sở dự báo sát thực tế, UBND tỉnh chỉ đạo rà soát từng địa bàn, điều chỉnh quy mô tuyển sinh, số lớp, phòng học và đội ngũ giáo viên nhằm bảo đảm đủ chỗ học, không để xảy ra quá tải cục bộ.

Cùng với quy mô trường lớp, ngành Giáo dục triển khai đồng thời tuyển dụng, điều động và điều tiết giáo viên để khắc phục tình trạng thiếu cục bộ theo từng môn học, cấp học và địa bàn. Trong tháng 7 và tháng 8, đã có gần 30.000 lượt cán bộ quản lý, giáo viên được bồi dưỡng về trí tuệ nhân tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy, chương trình giáo dục phổ thông, công tác chủ nhiệm và sử dụng thiết bị dạy học, góp phần nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Điều kiện cơ sở vật chất cũng được chuẩn bị đồng bộ. Toàn tỉnh hiện có 11.765 phòng học, tỷ lệ kiên cố hóa đạt 100%, hơn 92% trường học đạt chuẩn quốc gia. Năm học này, tỉnh đầu tư xây dựng mới 15 trường học, trong đó 8 trường đưa vào sử dụng ngay từ đầu năm học, đồng thời cải tạo, sửa chữa 64 trường.

Đặc biệt, tỉnh tập trung hoàn thiện 6 trường tại khu vực biên giới, gồm 5 trường phổ thông nội trú tại Quảng Sơn, Bình Liêu, Hoành Mô, Quảng Đức, Đồng Tâm và trường tiểu học và trung học cơ sở Hải Sơn. Song song với đầu tư cơ sở vật chất, địa phương chuẩn bị đồng bộ tuyển sinh, đội ngũ giáo viên cùng điều kiện nội trú, bán trú để các trường phát huy hiệu quả ngay khi đi vào hoạt động.

Trước ngày khai giảng, các cơ sở giáo dục đồng loạt rà soát hệ thống phòng cháy, chữa cháy, điện, cây xanh, tường rào, nhà vệ sinh, bếp ăn và vệ sinh môi trường. Đặc biệt, tỉnh trang bị khoảng 11.550 máy điều hòa tại 515 trường và điểm trường, đồng thời đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà cho 280 trường công lập, với tổng kinh phí khái toán hơn 639 tỷ đồng.

Việc mua sắm thiết bị dạy học được đẩy nhanh, đồng thời triển khai chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 với tổng nhu cầu toàn tỉnh là 288.278 bộ sách, kinh phí dự kiến 73,321 tỷ đồng, bảo đảm tất cả học sinh đều có đủ sách trước khi bước vào năm học mới.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh khẳng định, việc chuẩn bị cho năm học 2026-2027 được triển khai từ sớm, gắn với thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và bám sát yêu cầu thực tiễn. Từ mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo viên đến cơ sở vật chất, thiết bị, sách giáo khoa và các điều kiện bảo đảm an toàn đều được rà soát, xử lý kịp thời những vướng mắc, sẵn sàng cho năm học mới diễn ra đúng kế hoạch, ổn định và nâng cao chất lượng dạy học.

Chính sách đặc thù tạo động lực mới

Bên cạnh việc chuẩn bị các điều kiện trước mắt, Quảng Ninh còn tạo nền tảng phát triển lâu dài thông qua hệ thống chính sách giáo dục đặc thù và nhiều nhiệm vụ mang tính tiên phong.

Năm 2026, tỉnh dành 9.093 tỷ đồng cho giáo dục, chiếm hơn 21% tổng chi ngân sách địa phương, tạo nguồn lực triển khai đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ quy mô lớn với trên 539.000 lượt người học và nhà giáo thụ hưởng.

Các chính sách tập trung vào 3 định hướng trọng tâm, đó là: Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, giảm chi phí học tập cho người học và gia đình, ưu tiên trẻ em, học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và các đối tượng yếu thế.

Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và điều kiện học tập thông qua các chính sách hỗ trợ dinh dưỡng, sách giáo khoa, ăn trưa, bán trú, nội trú, đưa đón học sinh, đồng thời đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất, xây dựng môi trường học đường xanh, an toàn và thân thiện.

Phát triển giáo dục mũi nhọn thông qua các chính sách về phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội; khuyến khích, động viên đội ngũ nhà giáo và ưu đãi đối với Trường THPT Chuyên Hạ Long, góp phần tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh và đất nước.

Trong năm học 2026-2027, Quảng Ninh sẽ hoàn thiện mô hình Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập cấp tỉnh, tạo đầu mối chuyên môn về phát hiện, đánh giá, can thiệp sớm và hỗ trợ trẻ em, học sinh khuyết tật.

Đề án đưa đón học sinh bằng xe buýt điện cũng được gấp rút hoàn thiện để vận hành trước ngày 30/8 với 6 tuyến phục vụ hơn 2.100 học sinh tại các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu. Mô hình không chỉ góp phần giảm áp lực giao thông mà còn hướng tới xây dựng môi trường học đường xanh, an toàn và văn minh.

Trong chuyển đổi số, Quảng Ninh tiếp tục duy trì vị trí nhóm địa phương dẫn đầu khi 100% cơ sở giáo dục sử dụng hệ thống quản lý trường học trực tuyến, học bạ số, sổ điểm điện tử và có khả năng tổ chức dạy học trực tuyến. Đặc biệt, 50% cơ sở giáo dục đã thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo, tạo tiền đề đưa AI trở thành công cụ hỗ trợ dạy và học.

Song hành với chuyển đổi số là chiến lược phát triển giáo dục STEM và ngoại ngữ. Tỉnh đặt mục tiêu đến cuối tháng 8/2026 có ít nhất 50% trường phổ thông công lập hoàn thành phòng thực hành STEM, 100% cơ sở giáo dục có giáo viên STEM nòng cốt. Để tăng cường năng lực ngoại ngữ, tỉnh đã triển khai các Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” và “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ” giai đoạn 2026-2030; chỉ đạo tổ chức dạy tiếng Trung Quốc phù hợp với nhu cầu và điều kiện tại địa bàn biên giới.

Giáo dục nghề nghiệp được đổi mới theo hướng gắn đào tạo với doanh nghiệp, thị trường lao động và các ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh. Tỉnh định hướng phát triển Trường Cao đẳng Việt - Hàn Quảng Ninh thành cơ sở đào tạo kỹ thuật nòng cốt, xây dựng Trường Trung cấp Nghệ thuật và Thể thao Quảng Ninh, đồng thời phát triển Trường Đại học Hạ Long theo hướng đa ngành, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của tỉnh...

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ và các chính sách đặc thù nổi bật đã cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, đồng thời mở ra những hướng đổi mới trong quản trị, đầu tư và nâng cao chất lượng giáo dục của Quảng Ninh. Đây cũng là nền tảng để địa phương tiếp tục phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.