Quảng Trị: Sạt lở bờ sông, hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng
Bên cạnh các công trình kè đã xây dựng và đang phát huy hiệu quả, ở bờ sông Thạch Hãn (tỉnh Quảng Trị) vẫn còn những vị trí tiếp tục bị sạt lở, xâm thực sâu vào đất sản xuất, khu dân cư, đe dọa các công trình hạ tầng và đời sống của người dân.
Bờ sông sạt lở nghiêm trọng
Sông Thạch Hãn (tỉnh Quảng Trị) dài khoảng 155km, có diện tích lưu vực hơn 2.727km2. Địa hình có độ dốc lớn từ Tây sang Đông làm lưu tốc dòng chảy mạnh và các nguyên nhân khác khiến nguy cơ sạt lở bờ sông ở đây cũng trở nên phức tạp, ảnh hưởng đến đất sản xuất, khu dân cư và các công trình hạ tầng.
Nhiều người dân thôn Bắc Long, xã Ái Tử (tỉnh Quảng Trị) cho biết, trước đây dọc bờ sông từng có một tuyến đường nối sang xã Triệu Bình, do tình trạng sạt lở nhiều năm qua nên hiện nay tuyến đường đã bị cuốn mất. Hiện nay vị trí sạt lở bờ sông Thạch Hãn đoạn qua thôn Bắc Long dài khoảng 800m, ảnh hưởng đến khoảng 60 hộ dân và công trình giao thông.
Ông Đoàn Thanh (người dân xã Bắc Long) bày tỏ lo lắng, bất an trước tình trạng sạt lở và cho biết, sau mỗi mùa mưa bão, bờ sông lại tiếp tục ăn sâu vào đất liền, khu vực đình làng, nghĩa trang của người dân cũng đang bị đe dọa. Mong muốn lớn nhất của người dân lúc này là được nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng kè chống sạt lở và khôi phục tuyến đường để thuận lợi cho việc đi lại, ổn định cuộc sống và sản xuất.
Tương tự, tại thôn Nam Long (xã Ái Tử), tình trạng sạt lở cũng diễn biến phức tạp với chiều dài khoảng 750m, ảnh hưởng đến 55 hộ dân. Nhiều diện tích đất vườn, đất sản xuất đã bị dòng sông xâm thực. Theo ông Phạm Văn Tiếp (người dân thôn Nam Long), trước đây bờ sông còn cách khu dân cư khoảng 50m, nhưng theo thời gian, dòng sông ngày càng tiến sát đất vườn của người dân.
Phó Chủ tịch UBND xã Ái Tử Nguyễn Đức Long cho biết, tổng chiều dài bờ sông Thạch Hãn bị sạt lở qua địa bàn xã khoảng 3.350m, ảnh hưởng đến khoảng 215 hộ dân, tập trung tại các thôn Trà Liên, Ái Tử, Nam Long và Bắc Long. Chính quyền địa phương đã tổ chức rà soát, đánh giá mức độ nguy hiểm tại các điểm sạt lở, đồng thời, kiến nghị cấp trên hỗ trợ kinh phí đầu tư hệ thống kè gia cố bờ sông.
Rà soát toàn bộ các điểm sạt lở
Không chỉ tại xã Ái Tử, tình trạng sạt lở còn diễn ra tại phường Quảng Trị, xã Triệu Phong... Trong đó, theo thống kê, tổng chiều dài bờ sông Thạch Hãn bị sạt lở qua phường Quảng Trị và các xã Triệu Phong, Ái Tử là hơn 17km. Nhiều đoạn bờ bị sạt lở gần như thẳng đứng, ước tính mỗi năm lấn sâu từ 5 - 10m vào đất sản xuất và khu dân cư, làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng và ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Đáng lo ngại, một số hộ hiện vẫn đang sống trong khu vực nguy cơ cao, với khoảng cách từ nhà đến mép sông chưa đến 20m.
Để ứng phó với tình trạng này, trước mắt, Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai tỉnh Quảng Trị yêu cầu các địa phương tiếp tục cắm biển cảnh báo, theo dõi chặt diễn biến sạt lở, chủ động di dời các hộ dân ở khu vực nguy hiểm và triển khai các biện pháp ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”.
Đồng thời, công tác phòng, chống sạt lở cần được lồng ghép vào quy hoạch phát triển, gắn với kế hoạch đầu tư các công trình bảo vệ bờ tại những khu vực dân cư và hạ tầng trọng yếu.
Về lâu dài, các cơ quan liên quan sẽ phối hợp với địa phương rà soát toàn bộ các điểm sạt lở để tham mưu UBND tỉnh xây dựng phương án xử lý căn cơ; ưu tiên bố trí nguồn vốn theo mức độ cấp bách và đề xuất Trung ương hỗ trợ các dự án chống sạt lở trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng và kế thừa các công trình đã được đầu tư, tỉnh Quảng Trị kiến nghị triển khai đồng bộ khoảng 8km kè chống sạt lở với tổng kinh phí dự kiến khoảng 450 tỷ đồng. Trong đó, ưu tiên khoảng 4km kè qua phường Quảng Trị, 2,5km qua xã Ái Tử và 1,5km qua xã Triệu Phong.
Những năm qua, tỉnh Quảng Trị đã đầu tư xây dựng nhiều tuyến kè chống sạt lở dọc sông Thạch Hãn. Các công trình tại khu vực phường Đông Hà, Nam Đông Hà, xã Triệu Bình, Triệu Phong và phường Quảng Trị đã phát huy hiệu quả, từng bước hạn chế tác động của thiên tai. Tuy nhiên, tại những đoạn bờ sông chưa được đầu tư, tình trạng sạt lở vẫn diễn biến phức tạp, nhất là khi mùa mưa bão đang đến gần, cần có phương án tổng thể, xác định rõ thứ tự ưu tiên và huy động nguồn lực để xử lý tình trạng này nhằm đảm bảo cuộc sống cho người dân.