Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật thuộc lĩnh vực Công Thương

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, ông Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Công thương đã báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các vị đại biểu Quốc hội đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại (Điều 1 dự thảo Luật), Chính phủ tiếp thu ý kiến về bảo đảm giới hạn, tính minh bạch của độc quyền nhà nước; chỉnh lý theo hướng Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn để bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư theo quy định của pháp luật. Riêng lĩnh vực quốc phòng, an ninh có tính chất đặc thù, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Việc lựa chọn chủ thể thực hiện, quản lý giá, chất lượng, nghĩa vụ cung ứng và kiểm soát để không hình thành độc quyền doanh nghiệp thực hiện theo pháp luật cạnh tranh, pháp luật giá và pháp luật chuyên ngành.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh (Điều 2 dự thảo Luật), Chính phủ đã chỉnh lý tiêu chí xác định thị trường sản phẩm liên quan và thị trường địa lý liên quan theo hướng ngoài đặc tính, mục đích sử dụng, giá cả còn xem xét các yếu tố cạnh tranh khác, thích ứng với dịch vụ có giá bằng không, nền tảng số đa diện. Dự thảo nghị định cụ thể hóa phương pháp xác định thị trường, đặc điểm cạnh tranh phi giá, chi phí chuyển đổi, dữ liệu, hiệu ứng mạng lưới và rào cản gia nhập thị trường; việc đánh giá được tiến hành trên cơ sở từng vụ việc, không mặc nhiên coi doanh nghiệp có công nghệ, dữ liệu hoặc hệ sinh thái là có sức mạnh thị trường đáng kể.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương (Điều 3 dự thảo Luật), dự thảo Luật quy định nguyên tắc và giao Chính phủ xác định Danh mục, trường hợp ngoại lệ và trình tự, thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; bảo vệ quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; hoặc nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu. Đối với trường hợp nhập khẩu trở lại hàng hóa sản xuất trong nước đã xuất khẩu, Chính phủ làm rõ Luật Quản lý ngoại thương điều chỉnh hoạt động giao dịch qua biên giới; việc tiêu thụ, lưu thông hàng hóa tại thị trường nội địa thực hiện theo pháp luật áp dụng đối với hàng hóa đó về tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng và các yêu cầu có liên quan.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉnh lý khoản 2 Điều 17 theo hướng tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin và chủ động thể hiện đồng ý hoặc không đồng ý. Việc chia sẻ, chuyển giao thông tin, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm xử lý thông tin được thực hiện thống nhất với các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân và các Điều 18, 20 của Luật; không được buộc người tiêu dùng cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch.

Trong đó liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước của địa phương, nhất là cấp xã, Chính phủ đã chỉnh lý các Điều 75, 77 nhằm xác định rõ nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, cấp xã thực hiện tuyên truyền, hỗ trợ người tiêu dùng; kiểm tra việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại chợ, trung tâm thương mại và đối với cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi quản lý; tiếp nhận thông báo bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên; giải quyết yêu cầu hỗ trợ thương lượng trên địa bàn; ban hành quy chế phối hợp quản lý nhà nước và thực hiện chế độ báo cáo. Vụ việc liên xã, liên tỉnh, vụ việc phức tạp hoặc liên quan nền tảng số được xử lý thông qua cơ chế phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và các Bộ, ngành theo thẩm quyền.