Ra mắt Hội đồng chuyên gia tranh chấp FinTech và Kinh tế số tại TP Hồ Chí Minh

Hoạt động diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ trọng tài và hòa giải Việt Nam 2026, thu hút gần 300 đại biểu tham dự, là các đại diện cơ quan nhà nước, nhà đầu tư, doanh nghiệp và các luật sư trên cả nước.

Xây dựng cơ chế để giải quyết các tranh chấp quốc tế hiệu quả

Phát biểu tại lễ ra mắt, GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC nhận định, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của tài chính số, FinTech và các giao dịch xuyên biên giới, tranh chấp trong lĩnh vực tài chính ngày càng phức tạp và đòi hỏi cơ chế giải quyết có tính chuyên môn hóa cao.

Theo ông Hạnh, việc Việt Nam thúc đẩy xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) không chỉ đặt ra yêu cầu về hạ tầng tài chính và công nghệ, mà còn đòi hỏi một hạ tầng pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp hiện đại, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Chủ tịch VIAC cũng cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, cam kết về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, có khả năng dự đoán cao và thân thiện với nhà đầu tư sẽ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính quốc tế.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh rằng, cùng với quá trình hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC), việc xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả là yêu cầu đặc biệt quan trọng nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư và bảo đảm sự phát triển bền vững của môi trường đầu tư – kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Khánh Ngọc, sự xuất hiện của các mô hình tài chính số, tài sản số và giao dịch xuyên biên giới đang làm phát sinh nhiều dạng tranh chấp mới với cấu trúc phức tạp hơn. Trong bối cảnh đó, trọng tài và các phương thức ADR được đánh giá có nhiều ưu thế nhờ tính linh hoạt, bảo mật, chuyên môn hóa và phù hợp với đặc thù của các giao dịch tài chính hiện đại.

Theo TS.LS Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Hội Luật gia Việt Nam, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, FinTech, tài sản số và các mô hình giao dịch mới đang đòi hỏi cơ chế giải quyết tranh chấp linh hoạt, chuyên môn hóa hơn. Theo ông, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ cần hạ tầng tài chính và công nghệ mà còn cần một nền tảng pháp lý cùng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Tại sự kiện, Ban Tổ chức đã chính thức ra mắt Hội đồng chuyên gia tranh chấp FinTech và kinh tế số như một bước đi nhằm chuẩn bị nguồn lực chuyên môn cho các lĩnh vực tranh chấp mới nổi gắn với tài chính, công nghệ và kinh tế số.

Hội đồng được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ VIAC phát triển các cơ chế giải quyết tranh chấp có tính chuyên môn hóa cao, phù hợp với đặc thù của các giao dịch tài chính hiện đại và xu hướng phát triển của thị trường trong bối cảnh mới.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, VIAC đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) và Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) nhằm tăng cường phối hợp trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp tài chính, FinTech và tài sản số.

Hoạt động này được đánh giá là dấu mốc quan trọng, mở ra định hướng hợp tác giữa VIAC và các tổ chức trong hệ sinh thái tài chính – công nghệ trong bối cảnh thị trường đang phát triển nhanh chóng và liên tục xuất hiện các mô hình giao dịch mới.

Tạo niềm tin và "cửa ngõ" kết nối dòng vốn ngoại

Ông Hoàng Huy Trường, Trưởng Ban Pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, VIFC hướng tới trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với Việt Nam thông qua bốn trụ cột chính gồm thị trường vốn quốc tế, tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số – fintech và tài chính xanh, sản phẩm tài chính ngách.

Với định hướng đó, hạ tầng giải quyết tranh chấp được xem là một trong những yếu tố quan trọng. Các thiết chế như Tòa án chuyên biệt, Trung tâm trọng tài quốc tế tại VIFC và Trung tâm trọng tài khác (gồm trọng tài trong nước, trọng tài nước ngoài) đều có thể được áp dụng để giải quyết tranh chấp. Sự đa dạng và chuyên môn hóa của hệ sinh thái giải quyết tranh chấp sẽ là nền tảng quan trọng giúp VIFC nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút nhà đầu tư quốc tế.

GS Xuân Thảo Nguyễn, Giám đốc Trung tâm Luật Châu Á, Trường Luật, Đại học Washington (Hoa Kỳ) cho rằng, cùng với sự phát triển của các Trung tâm tài chính quốc tế, các tranh chấp trong lĩnh vực tài chính ngày càng có tính xuyên biên giới, đa tầng và gắn với nhiều chủ thể cũng như hệ thống pháp luật khác nhau.

Theo GS Thảo, kinh nghiệm quốc tế cho thấy một trung tâm tài chính muốn phát triển bền vững cần đồng thời xây dựng được cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, chuyên môn hóa và có khả năng tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế.

Đóng góp cho chủ đề “Định vị Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam như một cổng vốn khu vực gắn với cơ chế giải quyết tranh chấp tài chính hiệu quả”, nhiều chuyên gia đã trao đổi về dòng vốn và rủi ro tranh chấp trong hệ sinh thái VIFC; cơ chế phòng ngừa và quản trị rủi ro trong giao dịch tài chính; vai trò của trọng tài và ADR trong giải quyết tranh chấp tài chính.

Các tham vấn cũng đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường tài chính tại Việt Nam; cơ chế xây dựng cơ chế pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự đoán nhằm hỗ trợ huy động vốn cho các dự án hạ tầng và tài chính xanh trong dài hạn.

Cùng với cơ chế ưu đãi và chính sách hỗ trợ phù hợp, VIAC khẳng định, việc bảo đảm hiệu quả thực thi hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy sẽ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao tính “bankability” (khả năng được tài trợ vốn) của các dự án tại Việt Nam.

Trong bối cảnh các mô hình tài chính và công nghệ liên tục đổi mới, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý và hạ tầng giải quyết tranh chấp theo hướng linh hoạt, hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường tài chính trong tương lai.