Rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Vẫn còn bộ, ngành, địa phương chưa làm đúng hướng dẫn của Ban Chỉ đạo

Theo Báo cáo số 629/BC-BTP của Bộ Tư pháp gửi Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL, tính đến ngày 30/7/2026, các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương cơ bản bám sát Kế hoạch triển khai tổng rà soát của Ban Chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất trên phạm vi cả nước theo đúng tinh thần chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, lãnh đạo Quốc hội và lãnh đạo Chính phủ. Đến nay, hầu hết các nhiệm vụ theo Kế hoạch số 05 đã được triển khai đúng tiến độ.

Kết quả rà soát cũng phản ánh quy mô rất lớn của hệ thống pháp luật hiện hành với hơn 43.000 VBQPPL thuộc đối tượng rà soát trên phạm vi cả nước. Trong số này, sơ bộ có gần 13.000 văn bản bước đầu xác định cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý theo hướng sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, trên cơ sở nghiên cứu, rà soát, thẩm định kết quả rà soát hệ thống VBQPPL của các Bộ, ngành, địa phương, Bộ Tư pháp cũng chỉ rõ một số tồn tại trong quá trình tổng rà soát như: Một số Bộ, ngành và địa phương còn thiếu cụ thể, chưa xác định rõ điều, khoản, điểm cần xử lý; chưa phân tích đầy đủ căn cứ pháp lý và thực tiễn; chưa làm rõ mối liên hệ giữa văn bản được rà soát với các văn bản liên quan. Việc xác định tiêu chí rà soát, căn cứ rà soát và lộ trình xử lý ở một số nơi chưa thống nhất, chưa đúng hướng dẫn của Ban Chỉ đạo và Bộ Tư pháp.

Một số cơ quan còn xác định chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác phạm vi văn bản thuộc đối tượng tổng rà soát; dữ liệu giữa báo cáo chính thức và Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát VBQPPL chưa thống nhất, gây khó khăn cho việc tổng hợp số liệu và xây dựng các báo cáo chuyên đề.

Bộ Tư pháp cũng cho biết, mặc dù Ban Chỉ đạo yêu cầu các cơ quan chủ động tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, đối tượng chịu tác động trực tiếp, người dân, doanh nghiệp và các chủ thể có trách nhiệm thi hành pháp luật để bảo đảm tính khách quan, thực chất của kết quả rà soát, song một số cơ quan chưa có thông tin về việc thực hiện nội dung này.

Theo Bộ Tư pháp, nguyên nhân chủ yếu là đây là lần đầu tiên việc tổng rà soát hệ thống VBQPPL được triển khai trên quy mô toàn quốc, khối lượng công việc rất lớn trong khi thời gian thực hiện ngắn nên nhiều cơ quan còn lúng túng, đặc biệt trong giai đoạn đầu. Bên cạnh đó, việc bố trí kinh phí, nhân lực phục vụ tổng rà soát tại một số cơ quan còn hạn chế; đội ngũ thực hiện chưa nắm vững nghiệp vụ; việc hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tổng rà soát cũng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Để bảo đảm chất lượng kết quả tổng rà soát sơ bộ, ngày 23/7/2026, Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã ban hành Công văn số 5620/CQTTBCĐ yêu cầu các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương chỉnh lý, hoàn thiện báo cáo theo ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp.

Theo yêu cầu, các cơ quan phải bảo đảm kết quả rà soát “rõ văn bản, rõ điều khoản, rõ nội dung vướng mắc, rõ căn cứ pháp lý và thực tiễn, rõ phương án xử lý, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, rõ thời hạn hoàn thành”.

Các Bộ, ngành và địa phương phải gửi báo cáo đã chỉnh lý về Bộ Tư pháp trước ngày 2/8/2026; các Bộ chủ trì xây dựng báo cáo chuyên đề hoàn thành trước ngày 6/8/2026. Bộ Tư pháp sẽ hoàn thành việc rà soát, đánh giá kết quả chỉnh lý của các báo cáo trước các mốc 5/8 và 9/8/2026.

Theo kế hoạch, Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng các cơ quan liên quan tổng hợp kết quả rà soát, xây dựng dự thảo Báo cáo của Chính phủ trình Ban Chỉ đạo xem xét trước ngày 15/8/2026, sau đó trình Chính phủ để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 31/8/2026. Ban Chỉ đạo cũng dự kiến tổ chức Phiên họp lần thứ hai trong tháng 8/2026 để cho ý kiến đối với dự thảo báo cáo trước khi Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Kết quả tổng rà soát của mỗi cơ quan phải chỉ rõ và giải quyết được những “điểm nghẽn” của quy định pháp luật trong từng ngành, lĩnh vực, địa bàn; góp phần khơi thông nguồn lực, đưa pháp luật thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh và xây dựng khung pháp lý đồng bộ, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.