Rầy nâu ‘tấn công’ trên diện rộng, nông dân Cà Mau lo mất mùa

Thời điểm này, tại các xã: Vĩnh Lợi, Châu Thới, Hoà Bình, Vĩnh Mỹ… của tỉnh Cà Mau rầy nâu bùng phát diện rộng, trong đó, tại xã Vĩnh Lợi, hàng chục ha lúa ghi nhận mật độ rầy từ 5.000-7.000 con/m², nguy cơ thất mùa rất cao.

Những ngày này, trên cánh đồng xã Châu Thới nhiều nông dân tích cực mang bình phun thuốc diệt rầy nâu trên ruộng lúa của mình. Thửa ruộng 1 ha của ông Trần Văn Quân, ấp Thông Lưu, xã Vĩnh Lợi lúc này bị "cháy" rầy chừng 40% diện tích, anh đang cố phun thuốc với hi vọng cứu được phần còn lại.

"Chưa bao giờ tui thấy rầy nâu nhiều như bây giờ. Khi lúa đang trong giai đoạn trổ chính thì rầy nâu xuất hiện với mật độ rất cao làm hạt lúa bị lép, thân mềm, gãy, sập sát mặt đất rất khó thu hoạch. Dù đã phun thuốc đến lần thứ 5, nhưng tác dụng chưa được như mong muốn, rầy vẫn tiếp tục bùng phát và gây hại. Vụ hè thu này xem như gia đình lỗ vốn”, ông Trần Văn Quân ngậm ngùi chia sẻ.

Cạnh đó, cánh đồng lúa rộng lớn ở ấp Trà Ban II cũng bị rầy nâu tàn phá dữ dội khi lúa đang trong giai đoạn trổ chín khiến nguy cơ mất mùa của nông dân đang hiện hữu. Theo tính toán của nông dân ở đây, do rầy nâu xuất hiện nên chi phí sản xuất đội lên từ 3-4 triệu đồng/công do phải phun xịt thuốc phòng trừ nhiều lần. Nông dân lo lắng vì đối mặt với thua lỗ do chi phí đầu tư tăng trong khi năng suất lúa giảm. Tình trạng cháy rầy, còn gây khó khăn khi trong quá trình cải tạo đất của nông dân cho vụ tiếp theo.

Ông Võ Văn Thế (ấp Trà Ban II, xã Vĩnh Lợi) chia sẻ: "Rầy ở đâu mà nhiều quá. Nếu lúa cắt được thì đỡ, máy xới vô cải tạo đất dễ. Còn cắt không được thì dính bông không xới được, có thể phải dọn tay. Như vậy, chi phí đầu tư và công sức bỏ ra cải tạo đất sẽ lại tăng”.

Tại xã Châu Thới, tình hình rầy nâu xuất hiện gây hại vụ lúa Hè thu cũng hết sức đáng ngại. Ông Tô Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Châu Thới cho biết: Địa phương gieo sạ 7.600ha lúa hè thu, phần lớn diện tích lúa đang trong giai đoạn trổ, chín. Rầy nâu xuất hiện trên diện rộng với mật độ mật độ từ 1.000 con/ m² trở lên. Trước diễn biến như vậy, chính quyền địa phương cùng ngành chức năng và người dân triển khai nhiều biện pháp phòng, chống, cơ bản khống chế dịch thành công.

Theo dự báo của ngành nông nghiệp Cà Mau, thời gian tới rầy nâu sẽ tiếp tục nở gối lứa với mật độ phổ biến từ 1.000-2.000 con/m², nguy cơ lây nhiễm sang các vùng lân cận là rất cao. Rầy tập trung gây hại mạnh trên các chân ruộng trũng thấp, gieo sạ dày và sử dụng các giống lúa như: RVT, ST24, ST25, Đài Thơm 8, OM 18...

Thạc sĩ, kỹ sư Ngô Thuỳ Linh, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Cà Mau cho biết: Rầy nâu thường phát triển mạnh trong vụ hè thu do nhiều yếu tố kết hợp. Trước hết là điều kiện thời tiết với nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và mưa nắng xen kẽ, giúp rầy rút ngắn vòng đời và gia tăng mật số nhanh chóng. Bên cạnh đó, việc gieo sạ không đồng loạt tạo ra nhiều trà lúa khác nhau, giúp rầy có nguồn thức ăn liên tục và dễ dàng lây lan…

“Để kiểm soát rầy nâu hiệu quả, nông dân cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó quan trọng nhất là gieo sạ né rầy. Đây là biện pháp xác định thời điểm xuống giống sao cho tránh được các đợt rầy di trú. Khi thực hiện đúng, phương pháp này có thể giảm phần lớn nguy cơ nhiễm bệnh và hạn chế sử dụng thuốc hóa học. Song song đó, các biện pháp canh tác hợp lý cần được áp dụng như chọn giống kháng rầy, gieo sạ mật độ vừa phải và bón phân cân đối. Việc giảm đạm, tăng kali sẽ giúp cây lúa cứng cáp và tăng khả năng chống chịu sâu bệnh. Bên cạnh biện pháp canh tác, việc bảo vệ thiên địch cũng rất quan trọng”,  Thạc sĩ, kỹ sư Ngô Thuỳ Linh khuyến cáo.

Vụ lúa hè thu năm 2026, tỉnh Cà Mau xuống giống trên 93.500 ha. Hiện nay, giá lúa tại thời điểm này cao hơn so với đầu vụ thu hoạch hè thu năm ngoái. Tuy nhiên, nhiều diện tích lúa hè thu đang trong giai đoạn trổ, chín xuất hiện rầy nâu với mật cao khiến nhiều nông dân lo lắng nguy cơ thất thu trong vụ mùa năm nay.