Rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư

Ngày 27/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, dự án Luật Luật sư (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hoá quan điểm chỉ đạo của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước kết hợp phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và khắc phục những tồn tại, hạn chế phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Luật sư.

Về bố cục và nội dung cơ bản của dự thảo Luật Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều (giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành). Theo đó, về xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề của luật sư Dự thảo Luật bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính; bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn; đồng thời cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư.

Cùng với đó, rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp gia nhập Đoàn và đăng ký tập sự thành gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; gộp kiểm tra kết quả tập sự với cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thành tổ chức kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ). Hội đồng thi do cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, có sự tham gia của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng và chuyên gia. Cho phép luật sư tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý. Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội và minh bạch quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng. Quy định rõ các trường hợp thu hồi Chứng chỉ, Giấy đăng ký hoạt động.

Cân nhắc việc cho phép công ty luật TNHH hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn

Ông Hoàng Thanh Tùng cho hay, dự Luật cho phép công ty luật TNHH hai thành viên trở lên có thành viên góp vốn, có nhiều người đại diện, được lập công ty con, được tự chủ quản trị, được ký hợp đồng điện tử hoặc bằng lời nói trong trường hợp cấp bách. Tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài muốn thành lập và hoạt động tại Việt Nam phải được thành lập hợp pháp ở nước ngoài, có ít nhất 1 luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam. Ý kiến tư vấn pháp luật Việt Nam bắt buộc có chữ ký của luật sư Việt Nam.

Thẩm tra sơ bộ dự Luật, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Thường trực Uỷ ban nhận thấy định hướng phát triển tổ chức hành nghề luật sư có quy mô lớn, chuyên nghiệp là phù hợp, góp phần nâng cao năng lực xử lý các tranh chấp quốc tế, hiệu quả giải quyết tranh chấp quốc tế theo chủ trương của Đảng. Tuy nhiên, đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng việc cho phép công ty luật TNHH hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn (không phải luật sư), vì với quy mô và bản chất của thị trường dịch vụ pháp lý tại Việt Nam hiện nay thì nhu cầu huy động vốn từ các chủ thể không hành nghề chưa phải là yếu tố cấp thiết.

Theo ông Hiếu, việc cho phép thành viên góp vốn có thể làm phát sinh những vấn đề về cấu trúc quản trị và tính minh bạch nội bộ; nguy cơ chi phối của người góp nhiều vốn tới tính độc lập của Luật sư. Trong bối cảnh chưa có cơ chế kiểm soát đầy đủ đối với các xung đột tiềm ẩn này, quy định về thành viên góp vốn (không phải luật sư) có thể dẫn đến những rủi ro nhất định. 

Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, mục tiêu chính của việc sửa đổi luật lần này là nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành nghề và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện cho các tổ chức hành nghề chuyên nghiệp hội nhập.

Về tiêu chuẩn bản lĩnh chính trị vững vàng đối với đội ngũ luật sư, Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là điểm mấu chốt, phù hợp với Nghị quyết 27 của Trung ương và các kết luận của Đảng, song cần tính toán kỹ vì nếu tiêu chuẩn mang tính định tính cao thì khó lượng hóa, dẫn đến nguy cơ suy giảm tính độc lập nghề nghiệp.

Về quy định rút gọn quy trình trở thành luật sư và chế định luật sư tập sự, Chủ tịch Quốc hội đánh giá đây là một điểm tiến bộ rõ rệt nhằm giảm thủ tục hành chính, tăng cường cơ hội thực hành cho hành nghề, nâng chất lượng đầu vào qua kỳ thi quốc gia song cần bảo đảm kỳ thi thực chất, vừa có tính lý luận vừa có thực tiễn để đánh giá đội ngũ luật sư.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ủng hộ đổi mới nhưng phải bảo đảm tính nguyên tắc, thể chế hóa đầy đủ đường lối của đảng, đổi mới nhưng phải có tính kế thừa những quy định hiện hành hiệu quả; đổi mới nhưng phải bảo đảm khả thi hiệu quả và đổi mới nhưng phải bảo đảm mục tiêu chung xây dựng đội ngũ luật sư tinh thông nghiệp vụ trong sáng đạo đức, đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cân nhắc mở rộng quyền và phạm vi của luật sư tập sự. Đối với kỳ thi quốc gia, Cơ quan chủ trì soạn thảo cần thuyết minh làm rõ hơn để Quốc hội có cơ sở xem xét quyết định. Quy định về kỳ thi cần bảo đảm tính kế thừa những việc mà Liên đoàn Luật sư Việt Nam đang làm, kế thừa vai trò vị trí liên đoàn trong công tác này theo hướng đổi mới theo hướng tốt hơn.