Sau Tết, dự báo nhiều ngành “khát” lao động

Theo bản tin thị trường lao động do Bộ Nội vụ công bố, nhu cầu tuyển dụng sau Tết tiếp tục tăng, tập trung chủ yếu ở khu vực sản xuất. Diễn biến này gắn với sự cải thiện của đơn hàng và kế hoạch đẩy mạnh sản xuất trong những tháng đầu năm.

Dự báo trong quý I/2026, số lao động có việc làm có thể tăng thêm khoảng 300.000 người so với quý trước, nâng tổng số người có việc làm lên khoảng 53 triệu. Con số này phản ánh tín hiệu phục hồi rõ nét của thị trường lao động sau giai đoạn cuối năm.

Trong cơ cấu ngành nghề, các doanh nghiệp sản xuất – chế biến thực phẩm được dự báo tăng nhu cầu lao động khoảng 3,1%, còn ngành sản xuất phương tiện vận tải tăng khoảng 2,6%. Đây là hai lĩnh vực được đánh giá có nhu cầu nhân lực cao nhất sau Tết, khi hoạt động sản xuất được khôi phục và mở rộng.

Ở chiều ngược lại, một số ngành có xu hướng giảm nhu cầu tuyển dụng như sản xuất thuốc lá; hóa chất và sản phẩm hóa chất; sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc, thiết bị. Sự phân hóa này cho thấy tốc độ phục hồi không đồng đều giữa các nhóm ngành.

Số liệu quý IV/2025 cho thấy lực lượng lao động cả nước đạt khoảng 53,8 triệu người, trong đó 52,7 triệu người có việc làm, tăng gần 656.000 người so với cùng kỳ năm trước. Lao động vẫn tập trung nhiều nhất ở khu vực dịch vụ (40,8%), tiếp đến là công nghiệp – xây dựng (33,8%) và nông – lâm – thủy sản (25,4%).

Thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt khoảng 8,7 triệu đồng, tăng gần 3,9% so với quý trước. Mức tăng này góp phần cải thiện sức mua và ổn định đời sống trong bối cảnh chi tiêu sau Tết gia tăng.

Tuy nhiên, thị trường lao động vẫn còn những điểm nghẽn. Quý cuối năm 2025 ghi nhận hơn 784.000 người thiếu việc làm và khoảng 1,07 triệu người thất nghiệp, tương ứng tỷ lệ 2,22%; khu vực thành thị có tỷ lệ thất nghiệp cao hơn mức bình quân chung.

Đáng chú ý, 61,2% người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp không có bằng cấp, chứng chỉ; trong khi nhóm có trình độ đại học trở lên chiếm 19,2%. Điều này cho thấy rủi ro thất nghiệp chủ yếu tập trung ở lao động kỹ năng thấp, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng tại các ngành sản xuất đang tăng trở lại, việc nâng cao kỹ năng và chất lượng nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt để tận dụng cơ hội việc làm và bảo đảm tăng trưởng bền vững cho thị trường lao động năm 2026.

Theo báo cáo xu hướng việc làm toàn cầu năm 2026 và hướng dẫn lương năm 2026 của Manpower Việt Nam, thị trường lao động Việt Nam trong những năm tới sẽ được định hình bởi 4 xu hướng lớn và cũng đặt ra những thách thức đáng kể cho người lao động và doanh nghiệp. Xu hướng đầu tiên phải kể tới là đội ngũ nhân sự linh hoạt khi kinh tế việc làm tự do mở rộng. ManpowerGroup ghi nhận sự gia tăng rõ rệt của lao động theo dự án và lao động tự do trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, tiếp thị số, sáng tạo nội dung, thương mại điện tử và logistics.

Xu hướng này giúp doanh nghiệp tăng tính linh hoạt và tiếp cận kỹ năng chuyên biệt, nhưng cũng đặt ra thách thức cho người lao động về tính ổn định thu nhập, phúc lợi và lộ trình phát triển nghề nghiệp dài hạn khi hệ thống an sinh vẫn chủ yếu được thiết kế xoay quanh việc làm toàn thời gian (full time).

Bên cạnh đó là xu hướng học lại nhanh và liên tục về năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo. Nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, tự động hóa và an ninh mạng tăng nhanh, trong khi nguồn cung nhân lực phù hợp còn rất hạn chế.