Sửa đổi bổ sung chính sách thuế trên cơ sở đánh giá tác động đến ngân sách, kinh tế - xã hội

Thống nhất về sự cần thiết điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuế như đề xuất với Chính phủ, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, bối cảnh tình hình có rất nhiều sự thay đổi, đòi hỏi chúng ta phải có sự điều chỉnh rất linh hoạt về các sắc thuế để thích ứng với tình hình mới, nhất là những biến động, tác động bất lợi của kinh tế thế giới đến nước ta, nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 cũng như trong cả giai đoạn 2026-2030.

Việc sửa đổi, bổ sung các chính sách này cũng đảm bảo căn cứ chính trị, căn cứ pháp lý, đặc biệt là Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV, trong đó đã giao Chính phủ chủ động chỉ đạo điều hành, điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp.

Tuy nhiên, chia sẻ ý kiến băn khoăn của một số đại biểu, Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị Chính phủ cần giải trình làm rõ trường hợp khẩn cấp trong việc điều chỉnh một số nội dung trong 4 luật thuế này, để hỗ trợ cho khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó, cần có sự lý giải thuyết phục hơn để đại biểu Quốc hội và cử tri và nhân dân ủng hộ việc điều chỉnh này.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng nêu rõ, việc hỗ trợ cho cho các hộ gia đình, cá nhân kinh doanh và nhóm các doanh nghiệp nhỏ - lực lượng chiếm tới 97% tổng số các doanh nghiệp đang hoạt động là cần thiết. Đây là động lực, là nguồn lực để nền kinh tế có thể đạt được tốc độ tăng trưởng 2 con số ngay trong năm 2026 cũng như trong thời gian tới đây.

Tại Tờ trình, Chính phủ đề xuất trao quyền cho Chính phủ chủ động quyết định ngưỡng doanh thu được miễn thuế TNCN, miễn thuế VAT. Chính phủ cũng đề xuất theo hướng nâng ngưỡng doanh thu được miễn trừ để hỗ trợ các đối tượng trên.

Tuy nhiên, Chính phủ chưa có đánh giá tác động về mặt kinh tế - xã hội, đặc biệt tác động đến ngân sách nhà nước như thế nào cũng chưa có con số để lượng hóa được.

“Chẳng hạn, thay đổi 100 triệu ngưỡng này thì ảnh hưởng đến thu ngân sách như thế nào, ảnh hưởng như thế nào đến lao động, việc làm của khu vực kinh tế tư nhân. Về mặt thống kê chúng ta hoàn toàn có thể tính toán, lượng hóa được” - Tổng Kiểm toán nhà nước nêu rõ và đề nghị Chính phủ cần bổ sung đánh giá tác động cho rõ.

Về đề xuất điều chỉnh quy định liên quan đến thuế TTĐB áp dụng cho các phương tiện vận tải sử dụng động cơ điện, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho rằng, đây là chính sách rất đúng, rất trúng, phù hợp xu hướng chung về chuyển đổi năng lượng xanh trên thế giới.

Tuy nhiên, Tổng Kiểm toán nhà nước băn khoăn về thời gian thực hiện kéo dài từ năm 2027 đến hết năm 2030. “Lý do tại sao kéo dài đến năm 2030? Tại sao không kéo dài hơn nữa? Đến năm 2030, mục tiêu của Chính phủ là đạt được bao nhiêu phần trăm các phương tiện từ 24 chỗ ngồi trở xuống sử dụng năng lượng sạch, năng lượng điện, pin” - Tổng Kiểm toán nhà nước nêu vấn đề và cho rằng cần phải có tính toán để thấy được sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước cho nền kinh tế mang lại lợi ích gì.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng nhấn mạnh, thuế, phí là một trong những giải pháp quan trọng để khuyến khích sản xuất các phương tiện vận tải sử dụng pin, năng lượng sạch. Tuy nhiên, ngoài biện pháp về thuế, phí, việc thực hiện chủ trương này cần phải đồng bộ hơn, bởi người dân chỉ quyết định chuyển sang sử dụng các phương tiện sử dụng năng lượng điện khi chi phí thấp hơn, tiện ích hơn.

Tổng Kiểm toán nhà nước đề xuất, cần đầu tư đồng bộ hạ tầng để hỗ trợ cho việc sử dụng các phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng điện, như: thực hiện miễn phí giữ gửi các phương tiện nơi công cộng đối với các phương tiện sử dụng pin, khuyến khích đầu tư các trạm sạc, bố trí ở nơi thuận tiện để người dân sử dụng khi cần thiết.