Sức hút toàn cầu của một giải thưởng khoa học

Sau 6 mùa giải, giải thưởng do Việt Nam khởi xướng đang cho thấy sức lan tỏa ngày càng rõ nét trong cộng đồng khoa học quốc tế, đồng thời khẳng định vị thế của một giải thưởng hướng tới các đột phá có ý nghĩa với tương lai nhân loại.

Các đề cử năm nay trải rộng trên nhiều lĩnh vực thiết yếu. Trong đó, y học và chăm sóc sức khỏe chiếm tỷ lệ lớn nhất với 38,4% tổng số hồ sơ. Các lĩnh vực môi trường và khoa học trái đất chiếm 17%; năng lượng, giao thông vận tải và xây dựng chiếm 15%; thực phẩm và nông nghiệp chiếm 10,6%; còn lại là các lĩnh vực khoa học công nghệ khác.

Không chỉ số lượng đề cử tăng lên, mạng lưới đối tác đề cử chính thức của giải thưởng cũng tiếp tục mở rộng mạnh mẽ. Mùa giải 2026 có 17.154 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ trên cả 5 châu lục, tăng khoảng 16% so với năm 2025 và gấp hơn 14 lần so với mùa giải đầu tiên vào năm 2021.

Đáng chú ý, có 1.415 đối tác đề cử thuộc nhóm 2% các nhà nghiên cứu được trích dẫn nhiều nhất thế giới. Gần 8.000 chuyên gia tham gia mạng lưới đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học hàng đầu thế giới.

Trong các Tuần lễ Khoa học Công nghệ gần đây, nhiều đối tác đề cử quốc tế đã trực tiếp tới Việt Nam để trao đổi học thuật và kết nối với cộng đồng nghiên cứu trong nước. Những cuộc gặp gỡ ấy không chỉ mở ra cơ hội hợp tác nghiên cứu mà còn cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của một giải thưởng khoa học mang dấu ấn Việt Nam.

TS Lê Thái Hà - Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, chia sẻ: “Việc tiếp tục ghi nhận số lượng lớn đề cử, cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác cho thấy ngày càng nhiều nhà khoa học và tổ chức uy tín trên khắp thế giới tin tưởng đồng hành cùng VinFuture trong hành trình phát hiện và tôn vinh những đổi mới khoa học công nghệ có ý nghĩa thiết thực với nhân loại”.

Theo TS Lê Thái Hà, đây cũng là động lực để giải thưởng tiếp tục theo đuổi các chuẩn mực đánh giá nghiêm ngặt, minh bạch và tầm nhìn kết nối trí tuệ toàn cầu vì một tương lai tốt đẹp hơn.

Sau vòng đề cử, Hội đồng Sơ khảo sẽ tiến hành đánh giá và lựa chọn các công trình nổi bật để bước vào vòng xét giải cuối cùng của Hội đồng Giải thưởng VinFuture, dự kiến kéo dài tới đầu tháng 9/2026.

Toàn bộ hồ sơ sẽ được thẩm định theo quy trình nhiều lớp với các chuẩn mực quốc tế nhằm bảo đảm tính khoa học, công bằng và minh bạch. Các tiêu chí đánh giá cốt lõi gồm mức độ tiên tiến về khoa học công nghệ, tác động tích cực đối với cuộc sống con người, cũng như quy mô và tính bền vững của dự án.

Sau 6 năm tổ chức, giải thưởng này dần tạo được vị trí riêng trên bản đồ khoa học công nghệ toàn cầu. Nhiều nhà khoa học từng được vinh danh tiếp tục nhận các giải thưởng quốc tế uy tín như Giải Nobel, Queen Elizabeth Prize for Engineering hay Breakthrough Prize. Điều đó phần nào cho thấy khả năng nhận diện sớm những công trình khoa học có giá trị nền tảng và sức ảnh hưởng lâu dài đối với tương lai nhân loại.