Tăng cường khả năng chống chịu thiên tai cho 27 triệu trẻ em

Chương trình do UNICEF phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thông qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai triển khai, với khoản hỗ trợ 6 triệu USD từ Chính phủ Nhật Bản. Hoạt động hợp tác trong giai đoạn 2026–2030 tập trung tăng cường các hệ thống giảm nhẹ rủi ro thiên tai lấy trẻ em làm trung tâm tại Việt Nam, thông qua việc đẩy mạnh xác định, theo dõi và phân tích rủi ro; củng cố quản trị và đầu tư dựa trên thông tin rủi ro; đồng thời nâng cao năng lực phòng ngừa và thích ứng của trẻ em, cộng đồng và chính quyền địa phương tại những khu vực chịu tác động nặng nề nhất bởi lũ lụt và sạt lở đất.

Sáng kiến mới được xây dựng dựa trên nền tảng của dự án hợp tác thành công kéo dài 5 năm giữa Nhật Bản và UNICEF Việt Nam, kết thúc vào năm 2025. Trong giai đoạn trước, hai bên đã hỗ trợ Việt Nam tăng cường các chính sách và cơ chế phối hợp về quản lý rủi ro thiên tai; nâng cao khả năng chống chịu của các dịch vụ xã hội thiết yếu dành cho trẻ em; và giảm thiểu nguy cơ gián đoạn các dịch vụ do thiên tai liên quan tới biến đổi khí hậu gây ra. Những kết quả này tạo tiền đề quan trọng để mở rộng quy mô và chiều sâu của hợp tác trong giai đoạn mới.

Theo kế hoạch, khoảng 27 triệu trẻ em và cộng đồng của các em trên khắp Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ việc tăng cường công tác lập kế hoạch giảm nhẹ rủi ro thiên tai, hệ thống cảnh báo sớm và các hoạt động phòng ngừa. Riêng tại các địa phương có nguy cơ cao như Cao Bằng, Lào Cai, Nghệ An và Hà Tĩnh, các hoạt động mục tiêu ước tính sẽ hỗ trợ trực tiếp khoảng 2,2 triệu trẻ em và 7 triệu người dân đang sinh sống tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt và sạt lở đất.

Thực tế những năm gần đây cho thấy mức độ cấp thiết của sáng kiến này. Cơn bão số 3 năm 2024 (bão Yagi) cùng hàng loạt trận lũ, ngập lụt và sạt lở đất nghiêm trọng trong năm 2025 đã gây thiệt hại lớn về người và kinh tế, đồng thời bộc lộ những khoảng trống trong hệ thống thông tin rủi ro, cảnh báo sớm và công tác phòng ngừa ở cấp địa phương. Thiên tai tại Việt Nam ngày càng gia tăng cả về tần suất lẫn cường độ, đặt ra yêu cầu cấp bách phải tăng cường các hệ thống giảm nhẹ rủi ro thiên tai thông qua đầu tư bền vững và có trọng tâm, đặc biệt hướng tới trẻ em và các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong giai đoạn 2026–2030, Việt Nam sẽ tập trung tăng cường các hệ thống thông tin về rủi ro thiên tai nhằm hỗ trợ công tác lập kế hoạch và xây dựng chính sách ở cả cấp trung ương và địa phương, đồng thời củng cố các hệ thống cảnh báo sớm. Bên cạnh đó, dự án sẽ hỗ trợ quản lý rủi ro thiên tai và đầu tư dựa trên thông tin rủi ro, bao gồm phát triển cơ sở hạ tầng an toàn và bao trùm hơn như trường học và các công trình cộng đồng có khả năng chống chịu cao trước thiên tai.

Một trọng tâm quan trọng khác là nâng cao năng lực phòng ngừa, thích ứng và chống chịu ở cấp cộng đồng thông qua các cơ chế cảnh báo sớm tại địa phương, công tác lập kế hoạch phòng ngừa, diễn tập và giáo dục về rủi ro thiên tai. Giáo dục về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu sẽ được tăng cường, tích hợp vào chương trình giáo dục quốc gia, giúp trẻ em trang bị kiến thức và kỹ năng để hiểu rõ hơn về các rủi ro và hành động an toàn khi thiên tai xảy ra.