Tăng khả năng thích ứng cho hệ thống năng lượng

TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng: Các diễn biến gần đây cho thấy mức độ phụ thuộc của nhiều quốc gia vào nguồn cung tập trung. Khi rủi ro xảy ra tại các khu vực trọng yếu, tác động không chỉ dừng ở giá dầu mà lan sang chuỗi cung ứng năng lượng.

Theo ông Thập, cần tháo gỡ vướng mắc để đưa các dự án năng lượng tái tạo đã hoàn thành vào vận hành. Đồng thời hoàn thiện hạ tầng gồm cảng, kho chứa và logistics nhằm nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống.

Lộ trình gồm 3 giai đoạn. Trước mắt là điều hành linh hoạt và đa dạng nguồn nhập khẩu. Trung hạn là xây dựng dự trữ năng lượng và hoàn thiện chuỗi LNG. Dài hạn là rà soát quy hoạch theo hướng giảm phụ thuộc nhập khẩu và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo.

Một giải pháp được nhấn mạnh là xây dựng kho dự trữ dầu thô và xăng dầu. Đồng thời, mở rộng hợp tác và đa dạng đối tác nhập khẩu thông qua ngoại giao năng lượng.

Nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng do vậy theo lời khuyên của các chuyên gia, Việt Nam cần chuyển từ cách tiếp cận ngắn hạn sang chiến lược dài hạn.

TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh nhấn mạnh: Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay không phải lần đầu tiên xảy ra. Mỗi lần khủng hoảng đều để lại bài học quan trọng đối với nền kinh tế thế giới và Việt Nam, cũng như tác động trực tiếp tới doanh nghiệp (DN).

“Điều quan trọng là dù thế giới có phát triển tới công nghiệp 6.0, các vấn đề cơ bản như năng lượng, an ninh năng lượng, lương thực và các yếu tố nền tảng khác vẫn quyết định sự vận hành bình thường của xã hội. Những vấn đề rất thực tế, rất cụ thể này luôn là nền tảng cho cuộc sống và kinh tế” - ông Thành nói.

Ở góc độ DN, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 Thân Đức Việt cho biết DN tập trung kiểm soát chi phí và nâng năng suất. Các biện pháp như tiết kiệm năng lượng, tối ưu nguyên liệu và giảm thời gian sản xuất được triển khai để giảm áp lực chi phí.

Theo ông Việt, trong 3 năm qua, DN đã đầu tư điện mặt trời mái nhà, chiếm khoảng 20-30% điện tiêu thụ. Việc sử dụng năng lượng tái tạo giúp giảm chi phí và đáp ứng yêu cầu trong chuỗi cung ứng.

Còn theo chia sẻ của ông Hà Đăng Sơn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng Xanh, các chính sách gần đây đã khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản - tự tiêu, kết hợp lưu trữ năng lượng. Đây là hướng giúp DN chủ động nguồn điện. Tuy nhiên, pin lưu trữ chưa phải giải pháp toàn diện do chi phí và khả năng cung cấp điện. Vì vậy, phát triển năng lượng tái tạo cần đi cùng các nguồn điện nền.

Các chuyên gia cho rằng bài toán năng lượng cần được giải bằng nhiều giải pháp, xây dựng hệ sinh thái cân bằng giữa các nguồn nhằm bảo đảm ổn định và hiệu quả.

Chính phủ cần xây dựng kịch bản ứng phó, đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu khí và dầu thô. Đồng thời, tăng cường kiểm tra để ngăn ngừa đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý, kết hợp triển khai các chiến dịch tiết kiệm năng lượng.