Tăng lương và bài toán chiến lược "không cần" tham nhũng
Bộ Chính trị đã thống nhất điều chỉnh tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng kể từ ngày 1/7/2026. Đây là chủ trương nhằm nâng cao thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Nhìn từ chiến lược tổng thể trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thì việc tăng lương cho cán bộ, công chức, viên chức được gắn liền với mục tiêu “không cần" tham nhũng là một nội dung quan trọng trong công cuộc cải cách hành chính và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Cải cách tiền lương nhằm nâng cao thu nhập, giúp đội ngũ cán bộ, công chức ổn định cuộc sống và giảm bớt áp lực kinh tế là mục tiêu xuyên suốt để nâng cao chất lượng cuộc sống của người hưởng lương, tạo ra một nền công vụ liêm chính, bộ máy phục vụ nhân dân. Bởi để “không cần” tham nhũng, tạo động lực liêm chính thì lương phải đủ sống và hấp dẫn giúp cán bộ có thể yên tâm công tác, toàn tâm toàn ý phục vụ Nhân dân, từ bỏ “tham nhũng vặt” vốn được coi là sự bức xúc rất lớn trong Nhân dân.
Nói cách khác tăng lương là một phần của chiến lược: “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng. Song hành với hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ, số hóa, minh bạch hóa quy trình để không thể tham nhũng; xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ để không dám tham nhũng; hay việc giáo dục đạo đức, xây dựng văn hóa liêm chính để không muốn tham nhũng; thì việc tăng lương, cải thiện đời sống chính là giải pháp để không cần tham nhũng. Vì thế, việc hoàn thiện chế độ tiền lương được coi là “đột phá” trong cuộc chiến phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhằm tạo ra môi trường làm việc công bằng và bền vững. Việc sớm cải cách mạnh mẽ chính sách tiền lương, chính sách nhà ở, bảo đảm cuộc sống để cán bộ, đảng viên không cần tham nhũng, tiêu cực đi cùng với quá trình tăng cường cải cách tư pháp là những giải pháp đang được dần hoàn thiện.
Trong tiến trình đấu tranh với “giặc nội xâm” trong bối cảnh mới, yếu tố phòng được đặt lên hàng đầu với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc để không còn chỗ đứng của tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Nhiều lần, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã nhấn mạnh quan điểm: Phòng ngừa phải trở thành yêu cầu bắt buộc trong mọi chương trình kế hoạch, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị địa phương ở từng chi bộ; tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong mọi lĩnh vực, quyền lực càng cao thì giám sát phải càng chặt chẽ, xóa bỏ triệt để cơ chế xin cho, bịt kín những “kẽ hở” không để “lợi ích nhóm” cài cắm, thao túng trong các cơ chế chính sách, quy hoạch, các văn bản pháp luật. Đặc biệt phải kiên trì tuyên truyền giáo dục và thực hành văn hóa liêm chính và thúc đẩy các điều kiện bảo đảm để cán bộ, đảng viên “không cần”, “không muốn” tham nhũng, lãng phí tiêu cực.
Sự cương quyết của người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã nhận được sự thống nhất tuyệt đối, “thổi hồn” vào trong Ban Chấp hành Trung ương khoá XIV. Tại Nghị quyết số 04 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới, Trung ương đã tiếp tục nhấn mạnh các biện pháp để “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Nghị quyết số 04 có thể coi là “tuyên ngôn” của Đảng tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Trung ương khoá XIV xác định rõ quan điểm phòng ngừa từ gốc là căn bản, kiểm soát quyền lực là cốt lõi, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trọng tâm; kết hợp chặt chẽ phòng ngừa với phát hiện, xử lý kịp thời, đồng bộ, nghiêm minh, có trọng tâm, trọng điểm.
Đáng chú ý, Trung ương đề ra giải pháp tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Theo Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, Nghị quyết 04 tiếp tục nhấn mạnh hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm.
Nhìn nhận về việc từ chính sách tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ công chức, viên chức yên tâm công tác để “không cần" tham nhũng, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, muốn “không cần” tham nhũng thì cuộc sống của cán bộ, công chức, viên chức phải được đảm bảo.
Theo ông Dĩnh, tại Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp đã xác định: Chính sách tiền lương là một bộ phận đặc biệt quan trọng của hệ thống chính sách kinh tế - xã hội, liên quan trực tiếp đến các cân đối lớn của nền kinh tế, thị trường lao động và đời sống người hưởng lương, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, trong sạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phòng, chống tham nhũng, lãng phí.
Qua nhiều lần cải cách, việc thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương tức là chuyển sang trả lương theo vị trí việc làm, chức vụ, chức danh thay vì hệ số lương cũ đúng ra phải thực hiện từ 1/7/2024 nhưng đến nay chưa thực hiện được do chưa triển khai được xác định vị trí việc làm. Cho nên bây giờ tạm thời thực hiện lộ trình tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026. Lần này tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tức là chỉ tăng khoảng 8%, thực chất đây cũng là mức để đáp ứng được phần trượt giá. Do đó, đây là vấn đề Đảng, Nhà nước phải tiếp tục chỉ đạo quyết liệt hơn để thực hiện được theo đúng tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW.
“Bây giờ thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tại cấp cơ sở khối lượng công việc rất lớn, phạm vi nhiều, trách nhiệm và thẩm quyền cũng rất lớn. Nếu lương không thay đổi đời sống của người hưởng lương sẽ gặp nhiều khó khăn. Cho nên, việc cải cách tổng thể chính sách tiền lương phải được triển khai càng sớm càng tốt. Muốn vậy, cần tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy để có tiền để tăng lương. Bên cạnh đó, việc xác định vị trí việc làm phải quyết liệt hơn đi cùng với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và cải cách thủ tục hành chính. Khi cuộc sống của cán bộ, công chức, viên chức được đảm bảo sẽ góp phần hướng đến mục tiêu không muốn tham nhũng”, ông Dĩnh nói.
