Tăng trưởng nhanh phải đo bằng việc làm và thu nhập, không chỉ bằng GDP

Điều hành tăng trưởng trên cơ sở kịch bản sát thực tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn Ninh Bình) cho rằng, GDP 9 tháng tăng 9,01%, nhưng để cả năm đạt từ 10% trở lên, quý IV phải tăng khoảng 12,5%, trong khi 27/34 địa phương chưa đạt tiến độ mục tiêu. Vì vậy, đề nghị Chính phủ lượng hóa đóng góp của từng động lực, ngành, lĩnh vực, địa phương; xây dựng các kịch bản tăng trưởng, lạm phát tương ứng với biến động giá năng lượng, lãi suất và thương mại quốc tế; xác định rõ ngưỡng rủi ro và phương án ứng phó.

Bên cạnh đó, CPI 9 tháng đã tăng 4,02%, trong khi sức mua thực chỉ tăng gần 8%. Đề nghị điều hành giá có lộ trình, có tính toán, bảo đảm nguồn cung hàng thiết yếu; xử lý nghiêm đầu cơ, găm hàng, tăng giá; hỗ trợ đúng đối tượng yếu thế, nhất là người có thu nhập thấp và người lao động. Mục tiêu tăng trưởng phải được thực hiện trong giới hạn an toàn, không để áp lực trước mắt làm suy giảm dư địa điều hành của những năm sau.

Nhìn nhận giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, bà Thanh đề nghị, rà soát từng dự án, xác định rõ vướng mắc, trách nhiệm và khả năng hoàn thành; điều chuyển vốn khỏi dự án chậm, thiếu điều kiện thực hiện sang dự án có khả năng hấp thụ và hiệu quả cao. Đối với các dự án giao thông, điện và năng lượng, cần phối hợp đồng bộ giữa quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, lưới truyền tải, tính kết nối và hợp đồng mua bán điện.

Đồng thời, sớm hoàn thành chiến lược dự trữ năng lượng, xây dựng phương án dự phòng nguồn điện và xăng dầu cho các kịch bản bất lợi; chỉ khởi công dự án quy mô lớn khi đã làm rõ nguồn vốn, tiến độ và khả năng kết nối; không để thiếu điện, chậm hạ tầng trở thành điểm nghẽn tăng trưởng.

Nêu thực tế, xuất khẩu 9 tháng tăng 24,5%, nhưng nhập khẩu cũng tăng 36,7%, dẫn đến nhập siêu 19,42 tỷ USD; khu vực FDI xuất siêu, còn doanh nghiệp trong nước nhập siêu lớn; tỷ lệ nội địa hóa ở một số ngành chủ lực mới khoảng 20%, vị đại biểu Đoàn Ninh Bình đề nghị chính sách thu hút FDI phải gắn với cam kết và kết quả đo lường được về chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam và nâng cao giá trị gia tăng trong nước.

Tăng trưởng phải tạo thêm việc làm có chất lượng và cải thiện đời sống. Lao động phi chính thức còn chiếm 61,5%, thất nghiệp thanh niên ở mức 8,87%, chỉ tiêu giảm nghèo năm 2026 chưa đạt kế hoạch. Đại biểu đề nghị gắn đào tạo với nhu cầu tuyển dụng, công khai kết quả việc làm sau đào tạo; tập trung hỗ trợ sinh kế và dịch vụ thiết yếu ở vùng nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; bảo đảm các chính sách an sinh không bị gián đoạn khi tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia.

“Chúng ta cần tăng trưởng nhanh, nhưng đồng thời cần giá trị ổn định, việc làm bền vững, doanh nghiệp trong nước lớn mạnh và phúc lợi công bằng hơn. Thước đo cuối cùng của chính sách không chỉ là nguồn lực đã huy động hay chỉ tiêu đã ban hành, mà là năng lực sản xuất trong nước được nâng lên, thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân được cải thiện, và nền kinh tế vững vàng hơn trước những biến động”, bà Thanh nói.

Những thách thức không nhỏ từ nội tại

Theo đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Minh (Đoàn Lào Cai), GDP 9 tháng đầu năm tăng 9,01%, mức cao nhất trong 15 năm qua; kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD; kinh tế vĩ mô ổn định; an ninh năng lượng và các cân đối lớn của nền kinh tế đã được giữ vững.

Thế nhưng, ông Minh cho hay, nhìn thẳng vào thực tiễn, đang đặt ra những thách thức nội tại không nhỏ: khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn còn khó khăn; số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường còn cao; xuất nhập khẩu phụ thuộc lớn vào khối FDI; các đầu tàu kinh tế lớn tăng trưởng chưa đạt kỳ vọng và chịu áp lực nhiều về hạ tầng và môi trường.

Từ thực tại thực tế, ông Minh kiến nghị, đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tạo bước đột phá trong khâu thực thi ở các cấp, gắn liền với sự phân bổ nguồn lực hợp lý để các địa phương chủ động trong triển khai thực hiện chính sách.

Hiện nay, Trung ương đã chỉ đạo đẩy mạnh tư duy lập pháp, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy kết quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những khó khăn, vướng mắc trong việc thực thi các thủ tục hành chính tại một số lĩnh vực, tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm ở một bộ phận cán bộ vẫn còn bất cập. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, nhất là các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết, để cắt giảm triệt để các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh chồng chéo, làm giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp kiểm soát lâu dài, ổn định chi phí đầu vào của nền kinh tế, thực hiện ngay việc tự chủ chiến lược gắn với hoàn thiện hành lang pháp lý đối với các mặt hàng thiết yếu. Theo đó, xây dựng kế hoạch tổng thể, phân công rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện trong đảm bảo an ninh năng lượng, xăng dầu, lương thực, vật tư nông nghiệp, đồng thời cắt giảm chi phí trung gian. 

Đồng thời, tăng cường đối ngoại kinh tế, nâng cao vị thế của Việt Nam trong đàm phán, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thiết yếu. Triển khai kịp thời, hiệu quả, đúng đối tượng Nghị quyết số 43 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, góp phần kích thích sản xuất, tiêu dùng và giảm giá thành sản phẩm, dịch vụ.

“Khó khăn, thách thức phía trước còn rất lớn, nhưng với nền tảng kinh tế vĩ mô vững vàng, cùng sự đồng hành, chỉ đạo quyết liệt của hệ thống chính trị, tôi tin tưởng kinh tế nước ta sẽ tiếp tục bứt phá, phát triển nhanh và bền vững”, ông Minh nói.