Tạo động lực cho tư nhân tham gia phát triển công nghiệp văn hóa

Tham gia thảo luận, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đề nghị, về phạm vi điều chỉnh Nghị quyết, Ban soạn thảo cần xem xét để đảm bảo thống nhất. Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, đây là Nghị quyết về phát triển văn hóa song quy định về cơ chế, chính sách áp dụng lại lồng ghép cả nội dung về thể thao. Hai lĩnh vực này hoàn toàn khác nhau, do đó, phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết cần phải quy định rõ vấn đề này.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng nhấn mạnh, văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, do đó, Dự thảo Nghị quyết cần quy định khuyến khích toàn dân tham gia các hoạt động văn hóa, không nên chỉ khuyến khích tập trung chủ yếu cho thanh niên, thiếu niên.

Liên quan đến Điều 5 Dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị cần làm rõ một số thuật ngữ được áp dụng cơ chế ưu đãi như khái niệm “tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao”, để làm cơ sở áp dụng cơ chế, chính sách ưu đãi theo Nghị quyết.

Trong cơ chế ưu đãi về lĩnh vực văn hóa, Tổng Kiểm toán nhà nước chỉ rõ, sáng tạo văn hóa không chỉ là các cơ sở công lập mà khu vực tư nhân đóng vai trò rất quan trọng. “Nhiều dự án công nghiệp văn hóa chủ yếu khu vực tư nhân tham gia thực hiện. Do đó, phải có chính sách khuyến khích, tạo động lực rất lớn cho khu vực tư nhân để họ tham gia phát triển công nghiệp văn hóa, ví dụ như các dự án phim trường rồi, các trung tâm điện ảnh…” - Tổng Kiểm toán nhà nước nói.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, các dự án công nghiệp văn hóa có sử dụng đất hiện nay trong Dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế miễn, giảm tiền thuê đất. Tuy nhiên, việc thu hồi đất để phục vụ triển khai các dự án đầu tư có tính chất thương mại của tư nhân là chủ đầu tư trong lĩnh vực văn hóa nếu không quy định cụ thể sẽ rất vướng trong triển khai thực hiện. Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị công trình văn hóa có sử dụng đất phải đưa vào thuộc diện Nhà nước thu hồi đất để hỗ trợ cho công nghiệp văn hóa phát triển.

Tương tự, đối với chính sách đãi ngộ, phát triển nguồn nhân tài, nhân lực, đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, theo Tổng Kiểm toán nhà nước, Dự thảo Nghị quyết còn thiếu cơ chế, chính sách khuyến khích đối với người làm nghệ thuật ở khu vực tư nhân, trong khi thực tế đây là lực lượng chiếm số đông trong hoạt động văn hóa và sáng tạo văn hóa trong đời sống xã hội. Từ thực tế đó, ông Nguyễn Hữu Nghĩa đề xuất cần phải có cơ chế, chính sách hỗ trợ và đãi ngộ cho những người hoạt động văn hóa ngoài khu vực công.

Dự thảo Nghị quyết quy định, Nhà nước thí điểm thành lập Quỹ Văn hóa, nghệ thuật ở trung ương và một số địa phương. Quỹ hoạt động theo mô hình hợp tác công tư, là Quỹ đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí vốn.

Đề cập đến quy định này, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, nguồn lực cho phát triển văn hóa là yếu tố then chốt, bên cạnh cơ chế, chính sách hỗ trợ về tài chính, về thủ tục, đất đai.

Tuy nhiên, theo Tổng Kiểm toán nhà nước, việc Dự thảo đề xuất thành lập Quỹ Văn hóa nghệ thuật, về bản chất, đây là một quỹ đầu tư mạo hiểm. Vì vậy, Quỹ này nên để tư nhân thành lập và quản lý, vận hành; Nhà nước có cơ chế hỗ trợ Quỹ hoạt động, phát triển thông qua các chính sách về thuế sẽ tốt hơn. Ngoài ra, Nhà nước có thể hỗ trợ cho các hoạt động sáng tạo nghệ thuật, các hoạt động về thương mại văn hóa thông qua kênh khác, như thông qua cơ chế chính sách về tín dụng hỗ trợ cho lĩnh vực văn hóa.