Tạo động lực mới, nâng tầm kinh tế tập thể trong kỷ nguyên phát triển

Tham dự Đại hội có ông Nguyễn Hồng Diên, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; bà Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ; lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã các tỉnh, thành phố trong cả nước cùng 409 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 35.000 HTX và cộng đồng kinh tế tập thể trên cả nước về dự Đại hội.

Khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế

Với tinh thần đoàn kết, dân chủ, đổi mới, hợp tác và phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ VII xác định phương châm hành động của nhiệm kỳ 2026-2031: “Đổi mới tư duy - Nâng cao giá trị - Tăng cường liên kết - Phát triển bền vững”.

Nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong bối cảnh có nhiều thuận lợi, khó khăn, thách thức đan xen, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và sự hỗ trợ, tạo mọi điều kiện thuận lợi của các cấp, các ngành, khu vực kinh tế tập thể đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận và có đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm sinh kế cho người dân.

Số lượng Tổ hợp tác, HTX và Liên hiệp HTX tăng; hiệu quả hoạt động của nhiều HTX được cải thiện; năng lực quản trị, khả năng liên kết, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số từng bước được nâng lên. Đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 35 nghìn hợp tác xã, 164 liên hiệp hợp tác xã và gần 66 nghìn tổ hợp tác, thu hút gần 7,1 triệu thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho 2 triệu lao động; trên 78% các hợp tác xã hoạt động khá và tốt.

Cùng với đó, phương thức tổ chức và hoạt động của HTX có sự đổi mới rõ hơn theo hướng gắn với nhu cầu của thành viên và yêu cầu của thị trường; mở rộng liên kết theo chuỗi giá trị; nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm; tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác.

Theo đó, cả nước có nhiều mô hình kinh tế tập thể mạnh dạn ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP, sản phẩm hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đã có gần 40% hợp tác xã nông nghiệp đã tham gia liên kết sản xuất - tiêu thụ, hơn một nửa số sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên có nguồn gốc từ các hợp tác xã.

Đặc biệt, trong những thời điểm khó khăn nhất, hợp tác xã vẫn là điểm tựa của thành viên, duy trì sản xuất, tạo việc làm và góp phần bảo đảm an sinh xã hội ở cơ sở.

Hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cũng đã có nhiều đổi mới trong thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên; chủ động tham gia tổng kết thực tiễn, tham mưu và hoàn thiện thể chế chính sách, đặc biệt đã có đóng góp thiết thực vào sửa đổi, bổ sung Luật Hợp tác xã năm 2023.

Đổi mới mô hình, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga bày tỏ niềm vui mừng khi thay mặt Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương và Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời khẳng định, đây là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa quan trọng đặc biệt là đối với hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trong cả nước.

Theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, kinh tế tập thể luôn là một thành phần quan trọng của nền kinh tế quốc dân, gắn với tinh thần hợp tác, tương trợ và phát huy sức mạnh cộng đồng.

Từ những tổ đổi công, hợp tác xã trong kháng chiến đến các hợp tác xã kiểu mới ngày nay, tinh thần hợp tác, tương trợ, dân chủ, bình đẳng, cùng có lợi và cùng phát triển luôn được gìn giữ và trở thành những giá trị cốt lõi của kinh tế tập thể. Những giá trị ấy đặc biệt quan trọng trong liên kết nguồn lực, nâng cao hiệu quả sản xuất và mở rộng khả năng tham gia thị trường, chuỗi giá trị trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu sắc như hiện nay.

Nhấn mạnh Đại hội lần thứ VII của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam diễn ra trong thời điểm đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, toàn Đảng, toàn dân đang tập trung cao độ triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và những chủ trương lớn về phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nêu rõ, đây là những định hướng lớn mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế tập thể, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về đổi mới mô hình tổ chức, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và tăng cường liên kết, khẳng định vai trò quan trọng của kinh tế tập thể trong nền kinh tế quốc dân.

Thay mặt Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao những nỗ lực, đóng góp hiệu quả của toàn hệ thống Liên minh Hợp tác xã, cộng đồng hợp tác xã, tổ hợp tác và người lao động trong khu vực kinh tế tập thể nước nhà; đồng thời nêu rõ, kinh tế tập thể không chỉ đem lại giá trị kinh tế, mà còn có ý nghĩa xã hội, nhân văn sâu sắc, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hướng đến một xã hội thịnh vượng trong tương lai gần.

Thống nhất cao với 11 nhiệm vụ, giải pháp, 3 khâu đột phá đã được xác định tại Đại hội, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị trong thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tiếp tục bám sát Nghị quyết 20 của BCH Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

“Bước vào giai đoạn phát triển mới, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phải chuyển mạnh từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, tập trung tư vấn, hỗ trợ, kết nối để hợp tác xã nâng năng suất, giảm chi phí, ổn định đầu ra, tăng thu nhập và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị. Mọi hoạt động phải hướng tới lợi ích của thành viên; lấy niềm tin, sự gắn bó và lợi ích thiết thực mang lại cho thành viên làm thước đo. Đó cũng là tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: “lấy Nhân dân làm trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu của phát triển””, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, hoạt động của Liên minh Hợp tác xã cần tạo chuyển biến thực chất về thể chế, cơ chế, chính sách và môi trường phát triển. Thể chế phải thực sự trở thành động lực mở đường cho kinh tế tập thể. Cần đưa Luật Hợp tác xã năm 2023 và các chính sách hỗ trợ vào cuộc sống một cách đồng bộ, kịp thời, minh bạch và dễ tiếp cận.

"Đặc biệt, với vai trò là thành viên của MTTQ Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã cần tích cực nghiên cứu, rà soát chính sách, nắm bắt thực tiễn, lắng nghe và phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc, kiến nghị từ cơ sở; tham gia giám sát, phản biện xã hội, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của hợp tác xã, tổ hợp tác, thành viên và người lao động. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về đất đai, vốn, khoa học công nghệ, logistics, bảo hiểm và thị trường; bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng địa chỉ, đúng đối tượng, đúng nhu cầu, tạo điều kiện để hợp tác xã phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững" - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hà Thị Nga nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cũng đề nghị phải coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và liên kết chuỗi giá trị là những động lực phát triển mới của hợp tác xã. Theo đó, Liên minh Hợp tác xã cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và hỗ trợ hợp tác xã nhằm tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức, tư duy và hành động của các hợp tác xã và thành viên về ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; coi đây là yếu tố sống còn đối với sự phát triển của hợp tác xã trong bối cảnh mới.

Cùng với đó, cần đưa đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh trở thành việc làm thường xuyên, tự thân trong hoạt động hằng ngày của mỗi thành viên hợp tác xã. Đi đầu và phát huy hiệu quả liên kết Nhà nước - Nhà trường và Doanh nghiệp, kết nối các nguồn lực để tạo ra giá trị mới cho hợp tác xã. Đồng thời, chuyển mạnh từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến đến xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm; hình thành các mối liên kết thực chất, bình đẳng, cùng chia sẻ lợi ích và rủi ro.

“Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết phải thực sự tạo ra giá trị để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và mang lại lợi ích thiết thực hơn cho thành viên” - Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga gợi mở.

Nhấn mạnh tới việc đổi mới mạnh mẽ hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu quả, lấy phục vụ hợp tác xã làm thước đo, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng, muốn dẫn dắt khu vực kinh tế tập thể đổi mới, trước hết hệ thống Liên minh phải đổi mới chính mình. Cần tiếp tục tinh gọn tổ chức, nâng cao tính chuyên nghiệp, đổi mới phương thức hoạt động theo hướng sâu sát cơ sở, lấy nhu cầu và hiệu quả hoạt động của hợp tác xã làm trung tâm.

Mỗi cán bộ Liên minh phải gần dân - gần thành viên - gần cơ sở - gần không gian số; lắng nghe để hiểu, đồng hành để hỗ trợ, giải quyết và chịu trách nhiệm đến cùng. Liên minh phải thực sự là cầu nối, chỗ dựa tin cậy của hợp tác xã, chủ động nắm bắt nhu cầu, lắng nghe và kịp thời tháo gỡ hoặc kiến nghị giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở để mọi đề xuất, kiến nghị chính đáng phải được tôn trọng, giải quyết có trách nhiệm; nguồn lực hỗ trợ phải công khai, minh bạch, đúng mục đích và hiệu quả. Lấy sự hài lòng và kết quả phát triển của hợp tác xã làm thước đo chất lượng hoạt động của hệ thống Liên minh.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị, Ban Chấp hành khóa 7, ngay sau Đại hội, khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình hành động toàn khóa và kế hoạch công tác hàng năm để tổ chức triển khai, tạo chuyển biến tích cực, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước, để góp phần “phát triển không chỉ về quy mô mà còn đóng góp tích cực vào sự phát triển dài hạn của đất nước” như định hướng của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.