Thái Nguyên: Công nghiệp tăng tốc, xuất khẩu bứt phá

Công nghiệp công nghệ cao là tiên phong

Trong năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I tăng 17,43%, quý II tăng 22,25% so với cùng kỳ. Tính chung đến tháng 8/2026, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trên 20%, tiếp tục cao hơn mức tăng chung của toàn lĩnh vực của cả nước.

Hiện khu vực chế biến, chế tạo đóng góp hơn 60% GRDP của tỉnh và chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu. Đà tăng trưởng của lĩnh vực này vì vậy không chỉ thúc đẩy sản xuất mà còn tạo thêm việc làm, nguồn thu ngân sách và kéo theo sự phát triển của thương mại, logistics, dịch vụ.

Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy vào các khu công nghiệp. Theo Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, 6 tháng đầu năm, tổng vốn đầu tư vào các khu công nghiệp đạt 8,009 tỷ USD, chiếm khoảng 32% tổng vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên cả nước. Có 16 dự án đăng ký tăng vốn với tổng giá trị khoảng 2,3 tỷ USD, chủ yếu trong lĩnh vực chế biến, chế tạo.

Để trở thành điểm đến của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong nước và quốc tế, tỉnh Thái Nguyên thay đổi cách làm, từ chỗ chờ nhà đầu tư đến sang thành mời và đi mời họ đến. Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên sát sao định hướng, chỉ đạo tăng cường giải phóng mặt bằng sẵn sàng đón nhà đầu tư, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp làm thủ tục đầu tư vào địa phương.

Theo ông Vũ Văn Huy, Phụ trách sản xuất Nhà máy Gạch ốp lát Việt Ý - Sông Công, môi trường đầu tư, kinh doanh của Thái Nguyên có nhiều thuận lợi, nhất là sự phát triển của hệ thống công nghiệp và hỗ trợ của địa phương trong triển khai dự án, tuyển dụng, đào tạo lao động. Nhà máy dự kiến nâng công suất khoảng 30% so với năm trước và hướng tới tăng quy mô sản xuất khoảng 200% trong giai đoạn tiếp theo.

Điện tử tạo sức bật xuất khẩu

Trong bức tranh công nghiệp của Thái Nguyên trong năm 2026, điện tử tiếp tục là ngành tạo sức bật rõ nét nhất, áp đảo lĩnh vực khác. Thể hiện bằng con số cụ thể: Sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng gần 21,2%; riêng quý II tăng 23,5%; máy móc, thiết bị tăng hơn 24%; giấy và sản phẩm từ giấy tăng gần 25,6%; sản xuất trang phục tăng hơn 20%.

Đến tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Thái Nguyên đạt gần 22 tỷ USD, tăng gần 21% so với cùng kỳ. Thái Nguyên đứng thứ 5 trong số 34 tỉnh, thành phố có giá trị xuất khẩu cao nhất cả nước. Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 16,2 tỷ USD, đưa mức xuất siêu của tỉnh lên khoảng 5,8 tỷ USD.

Khu vực FDI tiếp tục chi phối hoạt động xuất khẩu khi đạt trên 21,1 tỷ USD, chiếm hơn 96%. Trong đó, điện thoại, máy tính bảng và các sản phẩm điện tử khác đạt gần 20,7 tỷ USD, riêng điện thoại thông minh đạt gần 13,6 tỷ USD (tăng hơn 178% so với cùng kỳ).

Không chỉ khu vực FDI, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước cũng tăng mạnh. Sau 7 tháng đạt 847 triệu USD, tăng 90,2% so với cùng kỳ và vượt mục tiêu xuất khẩu cả năm 2026.

Cùng với sản xuất, hoạt động thông quan tiếp tục được cải cách theo hướng nhanh gọn, thuận lợi hơn. Việc ứng dụng VNACCS/VCIS, dịch vụ công trực tuyến và chuyển đổi số giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí và chủ động hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo Hải quan Khu vực V, việc ứng dụng các phần mềm hỗ trợ khai báo giúp doanh nghiệp có thể kết nối, thực hiện thủ tục thuận tiện, đồng thời ngành Hải quan thường xuyên cập nhật chính sách mới qua các nền tảng trực tuyến để doanh nghiệp kịp thời nắm bắt và thực hiện đúng quy định.

Phát triển công nghiệp xanh, bền vững

Đà tăng trưởng mạnh của công nghiệp và xuất khẩu đang tạo nền tảng quan trọng để Thái Nguyên thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% trong năm 2026. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng cao vẫn còn những vấn đề cần giải quyết do ảnh hưởng chung của thế giới dẫn tới chi phí đầu vào, biến động thương mại quốc tế tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Bài toán đặt ra với Thái Nguyên không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn phải nâng chất lượng tăng trưởng.

Theo ông Nguyễn Đình Việt, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên: Để nền kinh tế của tỉnh bền vững, phát triển công nghiệp xanh, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ sẽ là những hướng đi quan trọng để nâng năng suất, giảm chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Cùng với đó, tỉnh Thái Nguyễn nỗ lực không để điểm nghẽn về mặt bằng, vốn, thủ tục đầu tư và nhân lực chất lượng cao. Song song là việc đẩy nhanh các dự án công nghiệp trọng điểm, tạo điều kiện để doanh nghiệp FDI mở rộng sản xuất, đồng thời nâng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng tăng trưởng của Thái Nguyên. Khi doanh nghiệp nội địa đủ năng lực cung cấp linh kiện, nguyên vật liệu, dịch vụ và sản phẩm hỗ trợ cho các tập đoàn lớn, giá trị gia tăng sẽ được giữ lại nhiều hơn trong nền kinh tế địa phương.

Với đà tăng trưởng hiện nay, chế biến, chế tạo và điện tử tiếp tục là những “đầu kéo” của công nghiệp Thái Nguyên. Song mục tiêu dài hạn không chỉ dừng ở việc gia tăng sản lượng hay kim ngạch xuất khẩu, mà là xây dựng nền công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và phát triển bền vững hơn.