Thanh Hoá: Thúc đẩy phát triển kinh tế từ giá trị văn hoá

Mới đây, đoàn công tác gồm các lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh do ông Nguyễn Doãn Anh - Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa dẫn đầu, đã đi kiểm tra việc thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, bao gồm: Núi Nưa - đền Nưa và Am Tiên, nằm trong vùng địa lí thuộc các xã Tân Ninh, Mậu Lâm, Trung Chính; gắn liền với tên tuổi vị Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và cuộc khởi nghĩa do bà khởi xướng, lãnh đạo để đánh đuổi quân xâm lược. Nơi đây còn có huyệt đạo linh thiêng của quốc gia, mỗi năm thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách trong nước, quốc tế viếng thăm, cầu khấn. Quần thể di tích có giá trị đặc biệt về kiến trúc, lịch sử, tâm linh và cảnh quan sinh thái.

Song, giá trị của quần thể di tích này chưa được phát huy đúng mức, trong đó có những hạng mục, hợp phần từng bị xâm hại. Một số công trình kiến trúc bị cải tạo không đúng quy định, xây dựng trái phép, phá vỡ không gian cảnh quan, không ít tượng cổ bảo quản chưa đúng cách dẫn đến nguy cơ bị hư hỏng. Nguyên nhân chính dẫn tới thực trạng này được nhận định là bởi những bất cập, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước và một số nguyên nhân khác. Nhận thức rõ vai trò, giá trị của di tích - danh lam thắng cảnh và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường trực và Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ngày 29/12/2025, UBND tỉnh Thanh Hoá đã ban hành kế hoạch số 273 về việc quản lý toàn diện, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh - địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Thông qua đó nhằm mục đích tập trung triển khai các nội dung trong kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý di tích; trên cơ sở tuân thủ Luật Di sản văn hóa và các quy định liên quan; đảm bảo tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao.

Ngay sau đó, ngành chức năng, chính quyền các xã liên quan, đặc biệt là chính quyền xã Tân Ninh đã nghiêm túc tiếp thu, tập trung khắc phục dứt điểm các tồn tại, hạn chế trong quản lý đất rừng phòng hộ, xử lý các công trình ki ốt kinh doanh trái phép tại di tích, dừng hoạt động công trình tín ngưỡng xây dựng trái quy định... Thị sát tại di tích đặc biệt này, ông Nguyễn Doãn Anh - Bí thư Tỉnh uỷ Thanh Hoá nhấn mạnh: Việc tăng cường quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của di tích là một nhiệm vụ rất quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân, du khách quốc tế. Bên cạnh đó, tỉnh Thanh Hoá kỳ vọng, việc phát huy giá trị di tích tích lịch sử, danh lam thắng cảnh - địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu nói riêng và các di tích, di sản văn hoá sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, gia tăng nguồn thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân.

Ông Nguyễn Doãn Anh yêu cầu: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các ngành, địa phương liên quan tiếp tục thực hiện nghiêm kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và kế hoạch số 273 của UBND tỉnh; khẩn trương chỉnh trang cảnh quan, cơ sở hạ tầng di tích, đảm bảo khang trang, sạch đẹp, tôn nghiêm. Ngành chức năng nhanh chóng rà soát quy hoạch, lập dự án và thu hút nguồn lực đầu tư tôn tạo di tích, gắn với phát triển du lịch, dịch vụ. Nhiệm vụ trước tiên là để đáp ứng tốt nhu cầu tham quan, vãn cảnh và thực hành tín ngưỡng tâm linh của người dân, du khách trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Song song với đó, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hoá cũng đặt ra yêu cầu: Trong quá trình tôn tạo cần bảo tồn tối đa và phục dựng nguyên trạng các công trình kiến trúc tâm linh cổ; kiên quyết xóa bỏ các công trình xây dựng trái phép, vi phạm luật di sản và không phù hợp với cảnh quan của quần thể di tích; có phương án phục hồi, bảo vệ và đưa vào sử dụng các tượng cổ, tránh bị hư hại. Quy hoạch, sắp xếp lại quần thể cây xanh trong khuôn viên di tích một cách hợp lý; nghiên cứu bổ sung các loại cây bản địa, phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu và cảnh quan, góp phần tăng giá trị và sự hấp dẫn của di tích. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá cần nghiên cứu giải pháp để tăng cường kết nối giữa đền Nưa - Am Tiên với các di tích, di sản và điểm đến du lịch lân cận như: Di sản thế giới thành nhà Hồ, khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, Bến En, biển Sầm Sơn...