Thanh niên tiên phong chuyển đổi số
Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua các tổ chức Đoàn đã chủ động tạo môi trường để thanh niên rèn luyện, cống hiến, làm chủ công nghệ. Từ những mô hình cụ thể, thiết thực, tuổi trẻ cả nước đang từng bước khẳng định vai trò xung kích đi đầu trong chuyển đổi số...
Chuyển đổi số trở thành kỹ năng thiết yếu của thanh niên
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm với vai trò tiên phong, đi đầu trong tiếp cận, làm chủ và lan tỏa công nghệ.
Phong trào “Bình dân học vụ số” tại tỉnh Bắc Ninh đã được triển khai mạnh mẽ, qua đó tổ chức hàng trăm lớp tập huấn cho khoảng 12.500 lượt đoàn viên, thanh niên. Nội dung tập trung vào các kỹ năng thiết yếu như sử dụng định danh điện tử VNeID, dịch vụ công trực tuyến, an toàn thông tin và bước đầu tiếp cận các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc.
Không chỉ dừng lại ở đào tạo, lực lượng thanh niên còn trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân tại cơ sở. Toàn tỉnh duy trì 99 đội hình thanh niên tình nguyện thường trực tại bộ phận “một cửa”, hỗ trợ hơn 50.000 lượt người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, tạo tài khoản định danh điện tử, tra cứu thông tin.
Ông Trần Văn Đăng - Bí thư Tỉnh đoàn Bắc Ninh nhấn mạnh, thanh niên phải chuyển từ “thích ứng” sang “làm chủ” kỷ nguyên số. Tổ chức Đoàn không chỉ ứng dụng công nghệ mà phải trở thành lực lượng tiên phong dẫn dắt chuyển đổi số, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, hiện đại. Do đó, trong thời gian qua, gần 655.000 người dân đã được hỗ trợ cài đặt chữ ký số công cộng, góp phần quan trọng thúc đẩy tiến trình xây dựng xã hội số.
Còn tại Cao Bằng, chuyển đổi số cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với đổi mới toàn diện hoạt động của tổ chức Đoàn. Giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh đã đăng tải hơn 3.800 tin, bài, clip trên các nền tảng số, triển khai 12 trào lưu truyền thông, thu hút sự tham gia của đông đảo đoàn viên, thanh niên. Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành được triển khai đồng bộ như sử dụng phần mềm văn bản điện tử, chữ ký số, họp trực tuyến, số hóa tài liệu bằng mã QR. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công việc, hình thành tác phong làm việc hiện đại trong đội ngũ cán bộ Đoàn.
Bà Nguyễn Thị Hương Nhung - Bí thư Tỉnh đoàn Cao Bằng khẳng định, thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số, trực tiếp đưa công nghệ đến với người dân. Khi mỗi đoàn viên có kỹ năng số, chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống.
Trang bị bản lĩnh số cho thanh niên
Tại Hà Nội, chuyển đổi số được triển khai gắn với yêu cầu xây dựng chính quyền số, công dân số và xã hội số. Một trong những mô hình tiêu biểu là “trạm vệ tinh công nghệ” do tổ chức Đoàn triển khai tại cơ sở. Đến nay, 126/126 xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đã thành lập các đội hình thanh niên hỗ trợ chuyển đổi số, thu hút hàng nghìn đoàn viên tham gia.
Các đội hình hoạt động linh hoạt, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và sử dụng các ứng dụng số. Các đợt cao điểm hỗ trợ người dân mở tài khoản định danh điện tử, tài khoản thanh toán số được triển khai đồng loạt, góp phần nâng cao tỷ lệ người dân tham gia môi trường số. Việc hỗ trợ được thực hiện theo phương châm “gần dân, sát dân”, từ đó giúp chuyển đổi số trở nên thiết thực, dễ tiếp cận hơn.
Ông Nguyễn Tiến Hưng - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn Hà Nội cho biết, yếu tố quyết định hiệu quả của các mô hình là phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân. Khi người dân cần hỗ trợ về công nghệ, thanh niên phải có mặt kịp thời, qua đó tạo niềm tin và sự lan tỏa trong cộng đồng.
Cùng với triển khai các mô hình hỗ trợ, Thành đoàn Hà Nội đặc biệt chú trọng xây dựng “bản lĩnh số” cho thanh niên. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và đạo đức số trở thành yêu cầu cấp thiết. Thanh niên không chỉ cần biết khai thác công nghệ hiệu quả mà còn phải có khả năng kiểm soát hành vi, nhận diện thông tin đúng sai, giữ vững định hướng trong môi trường số. Do đó, các chương trình đào tạo, tập huấn đã lồng ghép nội dung về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, an toàn thông tin, đồng thời tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng theo hướng hiện đại, phù hợp với thanh niên.
Tại Diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” năm 2026, ông Bùi Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn đã nhấn mạnh yêu cầu đổi mới toàn diện nội dung và phương thức hoạt động nhằm mở rộng không gian phát triển cho thanh niên. Thanh niên cần phát huy vai trò tiên phong trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thông qua các phong trào hành động, tổ chức Đoàn sẽ tạo môi trường để thanh niên rèn luyện, cống hiến, từ đó phát hiện và bồi dưỡng những nhân tố ưu tú cho Đảng.
Để thực hiện tốt nội dung này, phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới” sẽ triển khai với 5 nội dung trọng tâm gồm: khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; phát triển kinh tế, khởi nghiệp; hội nhập quốc tế; tình nguyện vì cộng đồng và bảo vệ Tổ quốc. Đây là những lĩnh vực then chốt, gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Thông qua các phong trào hành động, thanh niên có cơ hội rèn luyện trong môi trường thực tiễn, phát huy trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.
Trong dòng chảy bền bỉ của lịch sử dân tộc, thanh niên Việt Nam luôn là lực lượng tiên phong, mang trong mình khát vọng cống hiến và tinh thần dấn thân vì Tổ quốc. Bước sang năm 2026, đất nước đứng trước những vận hội lớn trong “kỷ nguyên phát triển mới”, giai đoạn bản lề chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng, tổng kết 40 năm đổi mới và định hình tầm nhìn đến năm 2045. Trong bối cảnh đó, vai trò xung kích của Thanh niên không chỉ là yêu cầu mang tính chiến lược mà còn là mệnh lệnh từ thực tiễn.