Thắp lên hy vọng từ những mẫu ADN liệt sĩ
Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đang được Hải Phòng triển khai với quyết tâm cao nhất.
An toàn, khoa học, chính xác
Sáng 1/8, trong không khí trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Bắc An (phường Nguyễn Trãi), Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đỗ Thành Trung cùng các đại biểu thành kính dâng hoa, dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ. Làn khói hương trầm mặc như nhắc nhở về sự hy sinh bất tử của lớp lớp người con đất Việt đã gửi trọn tuổi xuân cho độc lập dân tộc.
Tại khu vực lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ, dưới cái nắng đầu tháng 8, cán bộ quân đội, công an, y tế cùng lực lượng địa phương vẫn miệt mài làm việc. Mỗi công đoạn đều được thực hiện tỉ mỉ, chuẩn xác. Bởi với họ, phía dưới mỗi phần mộ không chỉ là hài cốt của một liệt sĩ, mà còn là nỗi mong chờ suốt nhiều năm qua của biết bao gia đình.
Chứng kiến không khí khẩn trương ấy, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung biểu dương tinh thần trách nhiệm của các lực lượng đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ. Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, chiến dịch không đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn mà là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bồi đắp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Thông điệp của người đứng đầu chính quyền thành phố cũng là yêu cầu xuyên suốt đối với toàn bộ chiến dịch: Đẩy nhanh tiến độ nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Mọi khâu khai quật, lấy mẫu phải bảo đảm an toàn, khoa học và chính xác. Đồng thời, các sở, ngành, địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để việc xác định danh tính liệt sĩ được tiến hành sớm nhất, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của thân nhân và nhân dân.
Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn. Theo Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố (Ban Chỉ đạo 515 thành phố), Hải Phòng hiện có 230 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 94 xã, phường với 2.606 phần mộ cần lấy mẫu ADN. Tính đến hết ngày 31/7, 1.575 phần mộ tại 149 nghĩa trang thuộc 64 xã, phường đã được khai quật để lấy mẫu sinh phẩm theo đúng quy trình kỹ thuật.
Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn giờ lao động bền bỉ của các lực lượng và niềm hy vọng đang được nhen lên trong mỗi gia đình liệt sĩ.
Mệnh lệnh từ trái tim
Tại Hải Phòng, chiến dịch không chỉ diễn ra trong các nghĩa trang liệt sĩ mà còn lan tỏa đến từng địa phương, từng đơn vị và từng gia đình. Phường Nhị Chiểu là địa phương có khối lượng công việc lớn nhất thành phố với 133 mẫu cần lấy tại 3 nghĩa trang liệt sĩ. Chỉ sau ba ngày triển khai, địa phương đã hoàn thành 46 mẫu, bảo đảm đúng quy trình và yêu cầu kỹ thuật.
Thượng tá Vũ Việt Trung, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự phường Nhị Chiểu cho biết: Các điều kiện về nhân lực, trang thiết bị, vật tư và hậu cần đều được địa phương chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Các tổ phục vụ lấy mẫu luôn thường trực tại hiện trường để phối hợp xử lý các tình huống phát sinh, bảo đảm toàn bộ quy trình diễn ra trang nghiêm, an toàn và thông suốt. Dù số lượng phần mộ cần lấy mẫu rất lớn, cán bộ, chiến sĩ luôn xác định đây là mệnh lệnh từ trái tim, nêu cao tinh thần "vượt nắng, thắng mưa", quyết tâm hoàn thành vượt tiến độ được giao.
Không chỉ tại phường Nhị Chiểu, trên toàn địa bàn thành phố, Bộ Chỉ huy Quân sự Hải Phòng đang phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, công an và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ chiến dịch. Thành phố đã thành lập 5 kíp lấy mẫu chuyên trách cùng 154 tổ phục vụ tại các xã, phường với hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân và lực lượng tại chỗ tham gia.
Theo Đại tá Vũ Kim Thắng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, đây là chiến dịch có quy mô rất lớn, khối lượng công việc nặng nề và đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Khó khăn không chỉ nằm ở kỹ thuật giám định ADN mà còn ở việc nhiều phần mộ đã trải qua hàng chục năm, hồ sơ thất lạc, thông tin bị mai một hoặc chưa được số hóa. Vì vậy, cùng với lấy mẫu ADN, việc xây dựng cơ sở dữ liệu số về liệt sĩ sẽ là giải pháp căn cơ để nâng cao hiệu quả xác minh, đối sánh trong thời gian tới.
Cùng với công tác lấy mẫu hài cốt, đến nay, toàn thành phố đã thu nhận hơn 21.000 mẫu sinh phẩm của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định danh tính, vượt chỉ tiêu Bộ Công an giao.
Giữa dòng người đến điểm thu nhận mẫu ADN, bà Trần Thị Khuất (phường Đông Hải) lặng lẽ chờ đến lượt mình. Anh trai bà là liệt sĩ Trần Văn Tại đã hy sinh nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa xác định được danh tính.
"Được lực lượng công an hỗ trợ đưa đón, tôi rất xúc động. Tôi hy vọng chương trình sẽ giúp anh tôi cũng như nhiều liệt sĩ khác sớm được trở về với tên tuổi và quê hương", bà Khuất chia sẻ.
Có những cuộc chờ đợi đã kéo dài nửa thế kỷ. Có những người mẹ, người vợ, người em đã không còn kịp chứng kiến ngày người thân được gọi đúng tên. Nhưng mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay đang nối dài hành trình ấy bằng khoa học, bằng trách nhiệm và bằng nghĩa tình.
Mục tiêu Hải Phòng đặt ra là hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin trước ngày 31/1/2027, tạo nền tảng để giám định ADN, đối sánh với dữ liệu thân nhân trước dịp 27/7/2027. Đó không chỉ là một mốc tiến độ của chiến dịch, mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.