Thay đổi chính sách để đẩy nhanh các dự án quy mô lớn
Bộ Tài chính vừa có điều chỉnh liên quan đến dự án được ký kết hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) trên cơ sở tổng mức đầu tư tại quyết định phê duyệt dự án. Từ đó tạo cơ sở đẩy nhanh việc ký kết hợp đồng và triển khai các dự án BT có quy mô lớn hoặc có yêu cầu kỹ thuật đặc thù.
Bộ Tài chính cho biết, Bộ vừa có Tờ trình Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư gửi Chính phủ. Bộ Tài chính cũng đã có dự thảo báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và hoàn thiện dự thảo hồ sơ Nghị định nêu trên.
Đại diện Bộ Tư pháp cho biết, để hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Bộ tư pháp đã có một số nội dung đề nghị Bộ Tài chính làm rõ. Trong số này, Bộ Tư pháp đề nghị giải thích nội dung liên quan tới thời gian tính lãi vay trong trường hợp nhà nước chậm thanh toán quỹ đất cho nhà đầu tư BT (xây dựng - chuyển giao) tính từ thời điểm hoàn thành nghiệm thu khối lượng công trình theo tỷ lệ phần trăm.
Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Tài chính cân nhắc việc bổ sung vào dự thảo Nghị định liên quan đến trường hợp đối với dự án BT độc lập có quy mô tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên có các hạng mục phức tạp, yêu cầu cao về thiết kế, mỹ thuật, công nghệ mới hoặc điều kiện thi công khó khăn mà cấp có thẩm quyền phê duyệt từng công trình, hạng mục công trình BT.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, Bộ đã có văn bản hồi đáp tới Bộ Tư pháp. Về nội dung liên quan tới thời gian tính lãi vay trong trường hợp nhà nước chậm thanh toán quỹ đất cho nhà đầu tư BT. Theo quy định tại khoản 3 Điều 16 Nghị định số 257/2025/NĐ-CP, việc thanh toán hợp đồng BT bằng quỹ đất được thực hiện theo 2 phương thức: Theo tỷ lệ % khối lượng công trình được nghiệm thu hoàn thành hoặc theo hạng mục công trình, công trình BT được nghiệm thu hoàn thành. Do đó, quy định về khoản tiền nhà đầu tư được hưởng trong trường hợp nhà nước chậm giao đất, cho thuê đất để thanh toán cần được áp dụng thống nhất tương ứng với từng phương thức thanh toán nêu trên.
Việc bổ sung quy định về nhà nước chậm thanh toán đối với trường hợp “nghiệm thu hoàn thành khối lượng công trình theo tỷ lệ %” nhằm tránh phát sinh khoảng trống pháp lý đối với các trường hợp thanh toán theo phương thức này, đồng thời bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư khi việc giao đất, cho thuê đất bị chậm.
Bộ Tài chính giải thích về trường hợp dự án BT độc lập có quy mô tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên có các hạng mục phức tạp, yêu cầu cao về thiết kế, mỹ thuật, công nghệ mới hoặc điều kiện thi công khó khăn mà cấp có thẩm quyền phê duyệt từng công trình, hạng mục công trình BT.
Theo Bộ Tài chính, đối với các dự án BT có quy mô tổng mức đầu tư lớn hoặc thuộc trường hợp phải áp dụng định mức, đơn giá hoặc suất vốn đầu tư đặc biệt, việc hoàn thành phê duyệt toàn bộ thiết kế, dự toán thường kéo dài, dẫn đến chậm ký kết hợp đồng BT và ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án. Tại khoản 2b Điều 45 Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và khoản 2 Điều 29 Luật Xây dựng quy định cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán theo từng công trình, hạng mục công trình đối với dự án BT có quy mô lớn. Bộ Tài chính cho rằng, đây là quy định phù hợp về thẩm quyền và tạo điều kiện thuận lợi để có cơ sở xem xét cơ chế ký kết hợp đồng trước khi hoàn thành việc phê duyệt toàn bộ thiết kế, dự toán.
Tiếp thu ý kiến của Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính đã chỉnh lý dự thảo Nghị định theo hướng quy định trường hợp dự án được ký kết hợp đồng BT trên cơ sở tổng mức đầu tư tại quyết định phê duyệt dự án đối với dự án BT có quy mô tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên mà thiết kế xây dựng, dự toán xây dựng được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo từng công trình, hạng mục công trình; dự án BT có các hạng mục phức tạp, yêu cầu cao về thiết kế, mỹ thuật, công nghệ mới hoặc điều kiện thi công khó khăn phải áp dụng định mức, đơn giá hoặc suất vốn đầu tư đặc biệt theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, quy định này bảo đảm thống nhất với pháp luật về xây dựng, đồng thời kế thừa cơ chế đã được Chính phủ cho phép áp dụng đối với dự án BT phục vụ Hội nghị cấp cao AРЕС 2027. Việc bổ sung này tạo cơ sở đẩy nhanh việc ký kết hợp đồng và triển khai các dự án BT có quy mô lớn hoặc có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, đồng thời vẫn bảo đảm cơ sở pháp lý trong quá trình thực hiện dự án.