Thúc đẩy dược liệu trở thành ngành kinh tế có giá trị cao
Bộ Y tế xác định phát triển dược liệu không chỉ phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, mà còn là hướng đi quan trọng để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị kinh tế và phát huy lợi thế y dược cổ truyền Việt Nam.
Ngày 15/5, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức hai hội thảo liên tiếp về lĩnh vực dược liệu và dược cổ truyền. Buổi sáng, TS.BS Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, chủ trì Hội thảo “Tiềm năng và định hướng phát triển dược liệu”. Buổi chiều cùng ngày, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế tiếp tục chủ trì Hội thảo “Đối thoại với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lĩnh vực dược cổ truyền”.
Theo Bộ Y tế, Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú với hơn 5.117 loài cây thuốc. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp dược, hình thành các vùng dược liệu hàng hóa quy mô lớn, đồng thời xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Tại hội thảo, các cơ quan quản lý Trung ương, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp đã trao đổi về thực trạng, tiềm năng và định hướng phát triển hệ sinh thái dược liệu Việt Nam. Bộ Y tế định hướng hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực dược liệu, trong đó trọng tâm là Luật Y dược cổ truyền.
Cùng với đó, ngành y tế sẽ tăng cường đầu tư cho công tác điều tra, bảo tồn tài nguyên dược liệu; xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO; ban hành tiêu chuẩn Việt Nam về dược liệu, vị thuốc cổ truyền, thuốc cổ truyền; nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm từ Trung ương đến địa phương và kiểm soát chặt chẽ chất lượng dược liệu.
Bộ Y tế cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ người dân về kỹ thuật, giống, tiêu chuẩn chất lượng và đầu ra ổn định. Mục tiêu là từng bước hình thành các vùng dược liệu hàng hóa quy mô lớn, gắn phát triển dược liệu với kinh tế xanh, sinh kế bền vững và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Theo thông tin tại hội thảo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết diện tích cây dược liệu cả nước đã đạt gần 59.000 ha; đồng thời đã quản lý 107 giống thuộc 58 loài được công bố lưu hành. Bộ này đề xuất các giải pháp về quy hoạch vùng trồng tập trung, gắn với liên kết chuỗi giá trị và bảo tồn đa dạng sinh học dưới tán rừng.
Từ góc độ chính sách dân tộc, Bộ Dân tộc và Tôn giáo khẳng định dược liệu là sinh kế bền vững, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Định hướng được nhấn mạnh là lấy chất lượng và tiêu chuẩn làm trọng tâm, bảo tồn tri thức bản địa, đồng thời bảo đảm chia sẻ lợi ích công bằng cho người dân khi tham gia chuỗi giá trị.
Tại hội thảo, đại diện 22 địa phương, trong đó có Thái Nguyên, Cao Bằng, Đà Nẵng, đã chia sẻ tiềm năng khai thác và nuôi trồng dược liệu tại địa phương. Các ý kiến cho thấy phát triển dược liệu là hướng đi có khả năng tạo sinh kế, khai thác lợi thế bản địa và nâng cao giá trị kinh tế vùng.
Trong hội thảo đối thoại với doanh nghiệp vào chiều cùng ngày, Bộ Y tế ghi nhận nhiều kiến nghị liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh dược cổ truyền. Các nội dung được doanh nghiệp quan tâm gồm đăng ký lưu hành thuốc cổ truyền; công bố, công bố lại giá bán buôn thuốc cổ truyền; xác nhận thông tin quảng cáo thuốc cổ truyền và công tác dược bệnh viện.
Một trong những nhóm vấn đề trọng tâm được đặt ra là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách trong lĩnh vực dược cổ truyền. Bộ Y tế cho biết sẽ đẩy nhanh tiến độ xây dựng Luật Y dược cổ truyền; sửa đổi, bổ sung các thông tư liên quan đến đăng ký lưu hành, quản lý chất lượng, đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập; trong đó chú trọng cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ các quy định chưa phù hợp với thực tiễn.
Đáng chú ý, các kiến nghị cũng đề cập việc rà soát quy định về thanh toán bảo hiểm y tế và định mức kinh tế kỹ thuật, nhằm đề xuất giải pháp nâng tỷ lệ thanh toán bảo hiểm y tế đối với thuốc cổ truyền, vị thuốc cổ truyền, dược liệu. Đây được xem là nội dung quan trọng để bảo đảm quyền lợi người bệnh khi sử dụng thuốc và dịch vụ y học cổ truyền trong hệ thống y tế công lập.
Bộ Y tế cũng đặt mục tiêu tiếp tục nâng cấp, xây dựng mới các dịch vụ công và cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực y dược cổ truyền; tăng cường đào tạo, tập huấn cho doanh nghiệp trong áp dụng các nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt về nuôi trồng, thu hái, sản xuất, bảo quản, phân phối dược liệu, vị thuốc cổ truyền và thuốc cổ truyền.
Theo Bộ Y tế, các hội thảo lần này thể hiện cam kết đồng hành cùng địa phương và doanh nghiệp, lắng nghe thực tiễn, cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện hành lang pháp lý để lĩnh vực dược liệu và dược cổ truyền phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng với khu vực và quốc tế.
